Büyük kentlerde ev hanimlarimizca pek tutulmayan ama Anadolu'nun bazi yörelerinde sevilip yaygin iekilde tüketilen Börülce'yi veren bitkisi, Baklagiller'dendir. Birkaç önemli türü olan ve bunlarin kökeni dünyanin çok farkli bölgelerinde bulunan börülcelerden ülkemizde yetiitirilen adi börülcenin (V. unguicilata) anayurdu Afrika kitasidir. Türkiye'de Bati ve Güney Anadolu'da yetiitiriciliii yapilan bu börülce türü, 30-300 cm. kadar boylanabilen, biryillik sarilici otsu bitkidir.

Yakin zamanlara kadar fasulyeler arasinda sayilan ama günümüzde kendi özel cinsi içinde tanimlanan börülcenin gövde ve yapraklari fasulyeninkine benzer. Beyaz, pembe ya da kirmizi renklerde açan çiçeklerinden oluian badiçlarinin kesiti deiirmidir (yani yuvarlaktir). Bu badiçlarin içinde geliiip fasulyeye benzeyen ve sayilari deiiien börülce tohumlarinin (çekirdeklerinin) göbeii kara renkli olur.

Börülcenin taze badiçlariyla sadeyaili yemeii ve salatalari yapilir. Tohumlarinin suda kaynatilip ezilmesi, bolca limon ve zeytinyaiiyla terbiye edilmesiyle fava adi verilen özel bir yemeii hazirlanir. (Börülcenin bulunmadiii zamanlarda fava yapilirken yerine bakla içi kullanilmaktadir.) Büyük kentli hanimlarimizin, börülceyle yapilan yemekleri bilmediiinden, bu çok besleyici sebzeyi kullanmadiklarini düiünüyoruz.

BESiN DEiERLERi

Ortalama 100 gr. kuru börülcenin içerdiii önemli besin deierleri iunlardir: 343 kalori 22.8 gr. protein: 20 gr. karbonhidrat: 0 kolesterol; 1,5 gr. yai; 2 gr. lif: 138 mgr. fosfor: 74 mgr. kalsiyum; 5.8 mgr. demir; 6,7 mgr. sodyum; 260 mgr. potasyum: 30 IU A vitamini; 1.05 mgr. B1 vitamini: 0,21 mgr. B2 vitamini ve 2.2 mgr. B3 vitamini.

SAiLIiIMIZA YARARLARI

Çok gösteriisiz ve tutulmayan bir sebze olmasina kariin, yukarida görülen ve dikkatleri çekecek kadar önemli besin deierlerini içeren börülcenin sailiia yararli iu etkileri bulunmaktadir:

o Tüm baklagiller gibi börülce de kandaki yüksek kolesterol düzeyini düiürür.

o içerdiii yüksek lif oraniyla kandaki ensülin ve iekeri düzene sokar, bu nedenle ieker hastalari için iyi bir besin oluiturur.

o Ayni nedenle pekliie (kabizliia) hemoroite ve diier bazi kalinbaiirsak rahatsizliklarina iyi gelir.

o Demir minerali yönünden zengin bir besin olduiu için kansizliia da iyi gelir.

o Potasyum yönünden zengin olduiundan, yüksek tansiyonu düiürür.

Sailiia yararli bütün bu pek önemli etkilerinden faydalanilmak üzere börülcenin diyetimize sokulmasi ve diier baklagillerle dönüiümlü olarak tazesinden günde 100-120 gr. ya da kurusundan günde 55-60 gr. yenilmesi uzmanlarca öiütlenmektedir.

KISACA ÜRETiLMESi VE YETiiTiRiLMESi

Tohumlariyla (kuru taneleriyle) çoialtilan börülce, sicak ve ilik iklimli yerlerin bitkisidir. Yurdumuzda genellikle Ege ve Akdeniz bölgelerinin kiyi kesimlerinde yetiitirilmektedir. Bitkinin istekleri, fasulyeninkine benzer iekilde, sicak bir toprak ve yetiitirilme döneminin ilik ve uzun geçmesidir. Baklagillerden olduiu için yetiitiriciliiinin yapildiii topraii yeiil gübreleme yoluyla zenginleitiren börülce, fasulyeye çok benzer biçimde yetiitirilir.

---

Etiketler : [ dünya ] [ anadolu ] [ kent ] [ ülkemiz ] [ lkemiz ] [ demir ] [ ata ] [ toprak ] [ fasulye ] [ zeytin ] [ börülce ] [ muz ] [ boy ] [ iklim ] [ SALATA ] [ tutu ] [ renk ] [ med ] [ renkler ] [ yemekleri ] [ limon ] [ besin deierleri ] [ türk ] [ iyon ] [ düzen ] [ yaprak ] [ yaz ] [ yemekler ] [ yemek ] [ deniz ] [ Dönüiüm ] [ eren ] [ EKER ] [ karbon ] [ ben ] [ rol ] [ afrika ] [ yilan ] [ kirmiz ] [ bakla ] [ ieker ] [ dendir ] [ anayurdu ] [ bitkisidir ] [ fasulyeler ] [ boylanabilen ] [ biryillik ] [ eker ] [ otsu ] [ sari ] [ sar ] [ sailiiimiza ] [ kurusu ] [ miz ] [ börülcenin ] [ sevilip ] [ sidir ] [ oluit ] [ yai ] [ iEKER ] [ dikkat ] [ yetiitirilmesi ] [ neden ] [ a vitamini ] [ ÇEKiRDEK ] [ nemi ] [ türkiye ] [ sayilar ] [ deierler ] [ ANAN ] [ cin ] [ önemi ] [ gövde ] [ Tohum ] [ nabi ] [ DENDiR ] [ sebze ] [ emek ] [ kol ] [ bati ] [ BAKLA ] [ bat ] [ kirmizi renk ] [ TOPRAK ] [ baiirsak ] [ dal ] [ ali ] [ sodyum ] [ fosfor ] [ maya ] [ TÜRKiYE ] [ ayna ] [ ark ] [ ütü ] [ kabiz ] [ far ] [ YILAN ] [ yüksek tansiyon ] [ lif ] [ PEM ] [ Demir ] [ Türk ] [ yay ] [ salata ] [ kENDi ] [ kEND ] [ DÜNYA ] [ akdeniz ] [ genel ] [ gelir ] [ ZEYTiN ] [ ülke ] [ lke ] [ besin ] [ kirmizi ] [ kara ] [ KARA ] [ MUZ ] [ DENiZ ] [ Dünya ] [ bai ] [ kay ] [ nba ] [ ALi ] [ GÖVDE ] [ çim ] [ karbonhidrat ] [ FOS ] [ fos ] [ bitki ] [ baz ] [ BiTK ] [ potasyum ] [ atsiz ] [ DEMiR ] [ ViTAMiN ] [ zeytinyaii ] [ zeytinya ] [ yapraklar ] [ arbon ] [ ila ] [ tohum ] [ sac ] [ YAY ] [ han ] [ TÜRK ] [ LLER ] [ vitamin ] [ FASULYE ] [ protein ] [ ÇEKi ] [ ege ] [ say ] [ alo ] [ rdek ] [ ANAYURDU ] [ Deniz ] [ ylan ] [ UZUN ] [ KEM ] [ iekil ] [ ekil ] [ rika ] [ dem ] [ pem ] [ kalori ] [ YEMEK ] [ hat ] [ ney ] [ BÖRÜLCE ] [ 0 G ] [ zeng ] [ otsu bitki ] [ Say ] [ Ali ] [ faydal ] [ çekirdek ] [ ekirdek ] [ tutulma ] [ k _if ] [ rus ] [ dol ] [ k l ] [ DEN Z ] [ güne ] [ y n ] [ TAi ] [ siiir ] [ bak ] [ saç ] [ dini ] [ klid ] [ iON ] [ dii ] [ okul ] [ yksek tansiyon ] [ RÜ D ] [ ASiNA ] [ çiçekler ] [ atalari ] [ kali ] [ atalar ] [ baklagil ] [ çiçek ] [ lan a ] [ FOSFOR ] [ Börülce ] [ yeler ] [ bölgeler ] [ iller ] [ diyet ] [ isa ] [ kalsiyum ] [ mineral ] [ kolesterol ] [ ariin ] [ eker hastal ] [ iti ] [ atal ] [ yuva ] [ O i ] [ can ] [ hasta ] [ yurdumuz ] [ ceren ] [ kök ] [ gelii ] [ olui ] [ sayi ] [ kita ] [ farkl ] [ ille ] [ Ayna ] [ etkileri ] [ Maya ] [ farkli ] [ Yay ] [ baklagiller ] [ arc ] [ bit ] [ böl ] [ cim ] [ mine ] [ dolu ] [ k ta ] [ deier ] [ beyaz ] [ demi ] [ GÜNE ] [ güney ] [ Emo ] [ limo ] [ üret ] [ etkile ] [ iKLiM ] [ ayni ] [ i ne ] [ pili ] [ Asina ] [ İON ] [ mizin ] [ i RE ] [ sina ] [ BAK ] [ EKiRDEK ] [ bağ ] [ DİN ] [ üni ] [ O Ğ ] [ TAĞ ] [ POTASYUM ] [ RENKLER ] [ TAS ] [ kisi ] [ Isa ] [ ASINA ] [ sad ] [ araS ] [ tas ] [ agil ] [ AKDENiZ B ] [ tansiyon ] [ gübre ] [ ÇiÇEK ] [ ARBON ] [ ans ] [ a z ] [ k ra ] [ çekler ]