Tazesini sonbaharda ve kurusunu yil boyunca severek yediiimiz çok besleyici ceviz meyvesini veren Ceviz aiaci, Cevizgiller'in örnek bitkisidir. Yapraklarini döken ve 40 dolayinda türü olan ceviz aiaçlarinin en yaygin bilineni ve ülkemize çok iyi uyum sailamii olani, Adi ceviz (J. regia L.) türüdür.

150-200 yil yaiayabilen, 20-25 m. kadar boylanip 350-400 metrekarelik alani yoiun bir gölgeyle kaplayabilen bu türün genii küre biçiminde taci vardir. Gençken aiacin gövdesi gümüii renkte ve düz bir kabukla örtülüyken yailandikça kabuiun rengi koyulaiip üzeri çatlaklarla dolar. Koyu yeiil renkli bileiik yapraklari ince ve uzun 5-8 yaprakçiktan oluiur.

Birevcikli bir bitki olan ceviz aiacinin erkek ve diii çiçekleri, ayni aiacin üzerinde mayis ayinda açar. Eylül-ekim ayinda diii çiçeklerden olgunlaian ceviz meyvesinin diiini saran yeiil kabuiuna, gövek ya da tetir denir. Bu kabuk soyulunca ve ortaya çikan açik kahverengi sert kabuk kirilinca, bu kez sarimsi açik yeiil ince bir kabukla sarilmii olan ceviz tohumu ortaya çikar. Rengi beyaz olan bu tohuma, ceviz içi ya da iç ceviz adi verilir.

Ceviz içi tazeyken yemii olarak yenilir. Sert kabuklu halindeki cevizler kurutulduktan sonra kirilir. Ortaya çikan tohum öylece yenildiii gibi sucuiu, tatlilari ve mezeleri yapilarak; kek, çörek ile bazi yemeklere katilarak bolca tüketilir. Ceviz aiacinin odunundan elde edilen kereste, mobilyacilikta fevkalade deierli bir malzeme sayilir.

BESiN DEiERLERi

100 gr. ceviz içinin içerdiii besin deierleri iunlardir: 700 kalori; 8-24 gr. protein: H gr. karbonhidrat: 0 kolesterol; 62-75 gr. yai: 1.5 gr. lif; 145 mgr. fosfor: 200 mgr. kalsiyum: 2 mgr. demir; 0,8 mgr. sodyum; 195 mgr. potasyum: 37 mgr. magnezyum; 0,35 mgr. B1 vitamini: 0.10 mgr. B2 vitamini: 0,3 mgr. B3 vitamini; 0,3 mgr. B6 vitamini; 22 mcgr. folik asit: 6 mgr. E vitamini ile eser miktarlarda D ve P vitaminleri.

SAiLIiIMIZA YARARLARI

Yukaridaki deierler incelendiiinde, yüksek oranlilari bir yana birakilsa bile ceviz içinin çok önemli bir yai ve protein kaynaii olduiu ortaya çikar. Bunun yani sira;

o Ceviz yenmesi, kalp sailiiinin korunmasina yardimci olur: Cevizin içerdiii doymamii yailardaki linoleik asit, kolesterol düzeyini düiürür. Ayrica cevizin içerdiii linoleik asidin yani sira alfalinoleik asit ile omega 3 yai asitleri, damar tikanmalarini önler. Yapilan araitirmalar, düzenli ceviz yiyen kiiilerde koroner damar hastaliklarina yakalanma rizikosunun önemli oranda azaldiiini göstermektedir. Düzenli olarak dört hafta süreyle ceviz tüketimi, kötü kolesterol düzeyini düiürürken iyi kolesterol düzeyini artirmaktadir.

o Ceviz yenmesi yüksek tansiyonu düiürmekte, romatizmal artritte yangilari büyük ölçüde azaltmaktadir.

o Ceviz, kansere yakalanma rizikosunu azalttiii gibi kan iekeri düzeyini de ayarlar: Bu son yararli etkisi nedeniyle ieker hastalarina günde üç adet ceviz yemeleri öiütlenmektedir.

o Ceviz aiacinin körpe ya da kurutulmui yapraii, göveii ya da ceviz içinin çeiitli tibbi etkileri vardir: Peklik vericidir; iitah açicidir; bedeni güçlendirici toniktir; kani temizler ve kemiklerin zafiyetine karii etkili olur.

Bütün bu etkileri sailamak üzere, cevizin taze ya da gölge, havadar yerde kurutulmui yapraklariyla %2'lik bir infüzyon yapilir. Yani, l litre kaynar suya 20 gr. yaprak atilir, 10-15 dakika demlendirilerek yapilan infüzyondan günde 2-3 bardak içilir. Yapraklarin içine, sonbaharda gövek ya da ceviz içi katilabilir.

Dikkat: Ceviz içi pek güçlü bir besin olduiundan aiiri miktarlarda yenilmemelidir. Aksi takdirde yailanma ve iiimanlamaya yol açar. Ayrica, mide ve baiirsaii bozucu etkiler yaratacaiindan, anlaimii ceviz içi kesinlikle yenilmemelidir.

AiACININ ÜRETiLMESi

Ceviz aiaci, tohumuyla (yani ceviz dediiimiz kurumui meyveleriyle) çoialtilabilir. Ancak bu yöntemle elde edilecek çöiürler uzun zamanda fidan haline gelmekte ve çoiu kez iyi cevizden kötü ceviz ürünü veren aiaçlar ortaya çikmaktadir.

Ceviz aiacinin çeiitli çelikleriyle üretilmesi de mümkündür. Ama bu çeliklerin, köklenme ve baika yere iaiirtildiiinda tutma orani düiük olmaktadir. Bu nedenle en iyisi, ceviz tohumlariyla elde edilen çöiürlerin, makbul ceviz çeiitlerine aiilanmasidir. En hizli ve emin üretim yöntemi budur. Bizim için tutulacak yol, inanilir üreticiler tarafindan çeiitli aii yöntemleriyle aiilanarak elde edilmii sailikli ve ürün çeiidi belli fidanlari alip bahçemize kasim ayinda, eiimli arazide 10 m. ve düz arazide 12-14 m. aralikla dikmektir.

AiACININ YETiiTiRiLMESi

iklim isteii: Ceviz aiaçlarinin yillik 800-1.800 saatlik soiuklama gereksinimi vardir. Bu nedenle ceviz aiacinin en verimli olduiu alanlar, kara ikliminin hâkim olduiu yerlerdir. Böyle bölgelerde ceviz aiaçlari, en düiük -28 ve en yüksek +38 dereceye dayaniklilik gösterirler. Ve yazlari bol güneili, kiilari soiuk iliman geçen yörelerdeki sert rüzgârlardan korunmali vadilerde en iyi ürün sonucunu verirler.

Toprak isteii: Ceviz aiaçlari, toprak bakimindan pek seçici deiildir. Bununla birlikte taban suyu düzeyi kiiin 2,5-3 m'den yukari çikmayan, fazla su tutmayan, geviek, süzek, çakilli ve alüvyonlu topraklari sever. Dai eteklerinde topraii az, tai yiiinlari arasindaki alanlarda bile çok iyi yetiiir.

Kirece karii dayanikli olan ceviz aiaçlari alkali topraklari sever, fakir topraklarda, bile iyi yetiiir. Ancak zengin topraklarda; hele sulama, gübreleme ve yabani ot mücadelesi yapilarak verimi artirilan topraklarda ceviz aiaçlarinin geliimesinin ve ürün veriminin arttiii gözlemlenmektedir.

Sulama: Ceviz aiaci kazik köklü bir bitki olduiundan, kurakliia ve susuzluia karii dayaniklidir. Ancak çok kurak ve sicak yaz mevsiminde ceviz fidanlari ile yetiikin aiaçlarin sulanmasi, fidanlarin geliimesinde ve yetiikin aiaçlarin ürün veriminde iyi sonuçlar yaratir.

Gübreleme: Ceviz aiaci yetiitirdiiimiz bahçe için yapilacak ve toprak analizleri sonuçlarina göre ceviz fidanlarina ve yetiikin ceviz aiaçlarina iyi yanmii çiftlik gübresi ile kompoze fenni gübre verilmesi, gene fidanlarin geliimesine ve yetiikin aiaçlarin ürün veriminin artmasina katkili olur.

Budama: Ceviz aiaçlari fazla budanmayi sevmez. Aiaç tacinin içini siklaitiran gereksiz dallarin alinmasi, kurumui ve kirilmii dallarin kesilip çikarilmasi ve bütün budama yerlerinin aii macunuyla kapatilmasi aiaçlara yararli olur.

Hasat (Derim): Ülkemizde ceviz aiaçlari, genellikle eylül ortalarindan ekim bailarina kadar uzayan yaklaiik bir aylik süre içinde hasat edilir. Hasadin zamaninin geldiiini gösteren en belirgin özellik, cevizlerin göveiinin çatlamasi, olgun cevizlerin her an aiaçtan dökülecek duruma gelmesidir. Aiaçtaki meyvelerin 1/3'ü bu duruma geldiiinde derime bailanmalidir.

Hasatta geç kalinirsa karga ve sincaplarin ürüne vereceii zarar artar. Erken davranilirsa meyveyi saran yeiil göveiin soyulup ayiklanmasi güçleiir. En iyi derim iekli, dut aiaçlarinda olduiu gibi dallarin silkelenerek çevresi iyice temizlenmii aiaçlarin meyveleri yere döküldüiünde toplanmalaridir. Aiaçlarin dibinin temizlenmesi, cevizlerin iyi görünmesini sailar. Ceviz aiaçlarinin dallarina sopa vurup meyveleri dökmek bir yil sonraki ürüne büyük oranda zarar vereceiinden kesinlikle tavsiye edilmez.

Zararli ve hastaliklariyla mücadele: Ceviz aiaçlarina dadanan zararli ve hastaliklarla, uzmanlara daniiilarak ve uygun tarim koruma ilaçlari kullanilarak zamaninda, eksiksiz ve aksatilmadan ciddi bir mücadele sürdürülmelidir.

---

Etiketler : [ aiik ] [ aik ] [ mide ] [ vitaminler ] [ ülkemiz ] [ YÖNTEM ] [ lkemiz ] [ bell ] [ ton ] [ tere ] [ çevre ] [ evre ] [ demir ] [ z m ] [ asit ] [ davran ] [ ata ] [ toprak ] [ tri ] [ ceviz ] [ dii ] [ e c ] [ fen ] [ çelik ] [ elik ] [ hastalik ] [ kati ] [ sailik ] [ ailamak ] [ roma ] [ evr ] [ kek ] [ gözlem ] [ günei ] [ ÇEiiTLERi ] [ aya yol ] [ mevsim ] [ yai asitleri ] [ bilin ] [ meyve ] [ uzay ] [ boy ] [ yöntem ] [ iklim ] [ asitler ] [ meyveler ] [ çeiitleri ] [ tutu ] [ oyun ] [ renk ] [ araitirma ] [ koro ] [ dut ] [ göz ] [ gölge ] [ SAAT ] [ din ] [ beden ] [ kalp ] [ sat ] [ besin deierleri ] [ nar ] [ rum ] [ birlik ] [ iyon ] [ DiN ] [ bakim ] [ düzen ] [ yaprak ] [ sonbahar ] [ magnezyum ] [ mar ] [ kesinlik ] [ yaz ] [ yemekler ] [ yemek ] [ kemikler ] [ budama ] [ ölçü ] [ tarim ] [ eren ] [ retim ] [ metre ] [ EKER ] [ plan ] [ karbon ] [ Sat ] [ açi ] [ rol ] [ Din ] [ boyun ] [ mac ] [ Deri ] [ ailar ] [ kas ] [ kare ] [ sira ] [ ieker ] [ bitkisidir ] [ eker ] [ saat ] [ sari ] [ sar ] [ sailiiimiza ] [ kurusu ] [ yapraklarini ] [ alkali ] [ miz ] [ saa ] [ sidir ] [ KASIM ] [ dam ] [ yai ] [ izgi ] [ yarat ] [ iEKER ] [ üretim ] [ dikkat ] [ SAiLIK ] [ anlama ] [ aiaç ] [ yetiitirilmesi ] [ aiaçlar ] [ neden ] [ DERi ] [ izim ] [ yailar ] [ asi ] [ deierler ] [ SiK ] [ ANAN ] [ araitirmalar ] [ ceviz içi ] [ anal ] [ tatlilar ] [ eylül ] [ oyu ] [ gövde ] [ dere ] [ i ne ] [ Tohum ] [ deri ] [ emek ] [ MEYVELER ] [ tüketim ] [ kol ] [ ASiTLER ] [ etek ] [ ayin ] [ anmi ] [ toplanm ] [ TOPRAK ] [ ilaçlar ] [ ekim ] [ dal ] [ hava ] [ ali ] [ hastaliklar ] [ sodyum ] [ fosfor ] [ erke ] [ kemik ] [ iKTA ] [ maya ] [ ayna ] [ hal ] [ ütü ] [ sik ] [ yüksek tansiyon ] [ lif ] [ tai ] [ ikta ] [ Demir ] [ m s ] [ irmak ] [ yay ] [ rmak ] [ Akim ] [ SERT ] [ CEViZ ] [ KEMiK ] [ kiii ] [ genel ] [ füzyon ] [ ülke ] [ lke ] [ YAiLAR ] [ Toprak Ana ] [ besin ] [ dili ] [ kara ] [ KARA ] [ sopa ] [ yanik ] [ kap ] [ DIN ] [ romatizma ] [ YAZ MEVSiMi ] [ litre ] [ bai ] [ aia ] [ kay ] [ alfa ] [ nba ] [ ALi ] [ sonuçlari ] [ bardak ] [ GÖVDE ] [ çim ] [ karbonhidrat ] [ FOS ] [ fos ] [ bitki ] [ baz ] [ barda ] [ BiTK ] [ Magnezyum ] [ potasyum ] [ DEMiR ] [ NAR ] [ ViTAMiN ] [ yapraklar ] [ arbon ] [ kül ] [ BARDAK ] [ erime ] [ ilaç ] [ ila ] [ iZiM ] [ iZM ] [ gey ] [ tohum ] [ YAY ] [ BEL ] [ ceviz aiaci ] [ LLER ] [ vitamin ] [ çini ] [ PAT ] [ har ] [ DUT ] [ tat ] [ yili ] [ sulama ] [ AÇI ] [ derece ] [ etr ] [ MEYVE ] [ TAi ] [ protein ] [ katilar ] [ m ö ] [ say ] [ meme ] [ ANAR ] [ zar ] [ kurum ] [ alo ] [ mobilya ] [ Kaz ] [ rdek ] [ TERE ] [ ylan ] [ UZUN ] [ damar ] [ açici ] [ Kas ] [ folik asit ] [ KEM ] [ afi ] [ aft ] [ FÜZYON ] [ kasim ] [ dem ] [ kanser ] [ kahve ] [ kil ] [ kalori ] [ YEMEK ] [ tara ] [ 0 G ] [ ayan ] [ zeng ] [ k z ] [ ER K ] [ Say ] [ bel ] [ Ali ] [ artrit ] [ Oyun ] [ rus ] [ dol ] [ rüzgar ] [ l k ] [ Z M ] [ güne ] [ i çi ] [ sonuçlar ] [ p c ] [ iRAN ] [ bak ] [ yang ] [ gül ] [ fii ] [ edim ] [ suç ] [ a aç ] [ dini ] [ O Ç ] [ gece ] [ iON ] [ analiz ] [ sec ] [ çii ] [ acl ] [ andy ] [ çar ] [ yün ] [ çaiindan ] [ ataç ] [ açin ] [ eiim ] [ yksek tansiyon ] [ siiir ] [ iiik ] [ ASiNA ] [ budun ] [ gümüi ] [ çiçekler ] [ arai ] [ ari ] [ baki ] [ kali ] [ hiz ] [ Zar ] [ sara ] [ Sik ] [ adana ] [ anlaimii ceviz ] [ hak ] [ taç ] [ çiçek ] [ lan a ] [ FOSFOR ] [ M Ö ] [ Tarim ] [ bölgeler ] [ iller ] [ Uzay ] [ tibbi ] [ damar hastaliklari ] [ Üretim ] [ sailikl ] [ köt ] [ kötü ] [ kalsiyum ] [ iran ] [ inan ] [ GÜMÜi ] [ kolesterol ] [ haf ] [ bar ] [ fal ] [ kesin ] [ Nar ] [ ölçüi ] [ orum ] [ eker hastal ] [ çile ] [ kan t ] [ Tere ] [ RÜZGAR ] [ korunma ] [ ceviz çeiitleri ] [ kez ] [ cii ] [ hasta ] [ irak ] [ aÇi ] [ aban ] [ bileiik ] [ kök ] [ bilei ] [ gelii ] [ kii ] [ olui ] [ sayi ] [ ulai ] [ gereksinim ] [ bile ] [ POZ ] [ romatizm ] [ cif ] [ KALP ] [ uiur ] [ aka ] [ MAT ] [ cadi ] [ aiiri ] [ ille ] [ Ayna ] [ etkileri ] [ Maya ] [ kan iekeri ] [ Yay ] [ tky ] [ bit ] [ rmek ] [ böl ] [ folik ] [ lad ] [ e vitamini ] [ GÜNEi ] [ Roma ] [ cim ] [ emel ] [ akil ] [ Ceviz aiaci ] [ k ta ] [ deier ] [ beyaz ] [ demi ] [ GÜMÜ ] [ GÜNE ] [ gümü ] [ yaka ] [ acar ] [ karga ] [ yun ] [ yaban ] [ tah ] [ adet ] [ yaz mevsimi ] [ sert ] [ ADET ] [ AiAÇ ] [ ZLE ] [ buda ] [ c a ] [ dai ] [ ürün ] [ üret ] [ pat ] [ anlai ] [ ÇEi ] [ çei ] [ omega 3 ] [ etkile ] [ erkek ] [ GÖZ ] [ rt k ] [ fidan ] [ aiil ] [ EiiTLERi ] [ eiitleri ] [ SATI ] [ hali ] [ e ii ] [ mani ] [ iZLE ] [ iKLiM ] [ aiindan ] [ bira ] [ kili ] [ iiir ] [ ii c ] [ HIZ ] [ sati ] [ kasi ] [ klid ] [ ayni ] [ cad ] [ iiler ] [ sadi ] [ i ti ] [ KANI ] [ değ ] [ pili ] [ ikin ] [ ilim ] [ iiiler ] [ Baki ] [ iiima ] [ kill ] [ çai ] [ Müi ] [ müi ] [ Asina ] [ kiri ] [ İON ] [ i RE ] [ çığ ] [ sina ] [ BAK ] [ nal ] [ iiinlar ] [ atila ] [ fiğ ] [ yakla ] [ gev ] [ çağ ] [ ANALiZ ] [ üni ] [ TAĞ ] [ ALİ ] [ dola ] [ kom ] [ tav ] [ uyu ] [ akci ] [ andi ] [ atilar ] [ ALĞ ] [ uğur ] [ BiLEiiK ] [ mami ] [ kıl ] [ POTASYUM ] [ TAS ] [ kisi ] [ zal ] [ IZM ] [ ASITLER ] [ Iran ] [ IKTA ] [ IZIM ] [ ASINA ] [ sad ] [ araS ] [ IZLE ] [ tas ] [ HASTALIKLAR ] [ tiran ] [ olmak ] [ klan ] [ çörek ] [ tansiyon ] [ gübre ] [ dağ ] [ nez ] [ tibb ] [ iaç ] [ ÇiÇEK ] [ ARBON ] [ DAYANIKLILIK ] [ mat ] [ iek ] [ MACUN ] [ zle ] [ FEN ] [ ailarin ] [ ans ] [ a z ] [ gerek ]