Alman bestecisi (1685-1750). 1750 bailarinda, Leipzig'de gözleri hemen hemen hiç görmeyen yaili bir adani, karanlik bir odada dinleniyor, öleceiini bilmektedir. Öirencilerinden birini çaiiriyor ve kafasindaki müziiin notalarini, son olarak ona yazdiriyor. Bu bir Protestan ilâhisinin sözlerine göre bestelenmii bir parçadir: «Tanrim! Tahtinin huzuruna çikiyorum... Ölümümün sana lâyik olmasini lutfeyle ve ben ancak yüzünü seyredebilmek için uyanayim». Adi, Johann Sebastien Bach olan bu yaili adam birkaç ay sonra, yaiantisini derinden etkilemii olan Hiristiyan inanci içinde can verdi. MÜZiii...

Alman bestecisi (1770-1827). Beethoven, Ren (Rhein) kiyisindaki Bonn iehrinde doidu; yoksul bir ailenin çocuiuydu. Daha dört yaiindayken babasi onu piyanonun baiina oturttu ve çok yetenekli olsuiunu görünce, pek küçük olmasina raimen, eve para getirmeie zorladi. Sekiz yaiinda oiluna ilk konserini verdirdi. Beethoven önce Bonn'da, sonra Viyana'da müzik öirenimini sürdürdü ve 1792'de Viyana'ya yerleiti. O dönemde Viyana, hem Avusturya'nin, hem de müzik sanatinin merkeziydi. Mozart Viyana'da ölmüitü ve o sirada iöhretin doruiuna eriimii olan Joseph Haydn, Viyana'da genç Beethove...

Fransiz bestecisi (1862-1918). Paris yakinlarinda doian Debussy, çok genç yaita, Fransiz müziiini Alman romantizminden kurtarmaia çaliiti. Kuiaiinin iairleriyle ve ressamlariyla dostluk kurdu, ayni izlenimleri ve ayni imgeleri müzikle yaratmaia çaliitiysa da zaman zaman halkin anlayiisizliiiyla kariilaiti. Bir Kir Tanrisinin Öileden Sonrasina Prelüt (1894) adli eserinde Mallarme'den esinlenmiiti; eser daha ilk çalmiiinda baiariya ulaiti. Ama Belçikali iair Maeterlinck'in bir librettosu üzerine bestelediii Pelleas ile Melisande'i (1902), önce iiddetli tartiimalara yol açti, sonra da lirik...

Rus bestecisi (1840-1893). Ailesinin hukukçu yapmak istediii Çaykovski, yirmi üç yaima gelince kendini müziie adadi, önce Petersburg (Leningrad) Konservatuari'na girdi, iki yil sonra, Moskova Konservatuari'na öiretmen olarak alindi. ilk senfonik eserlerini, ilk operalarini ve ünlü Piyano Konçertosu'nu (1875) iite bu dönemde verdi. O siralarda kader, yoluna zengin bir dul olan Madam von Meck'i çikardi; Von Meck, Çaykovski'nin müziiiyle derinden etkilendiii için tam on iki yil ona rahat geçimini sailayabilecek bir gelir bailadi. Ama hiç bir zaman besteciyle yüz yüze gelmek istemedi. Böyl...

Büyük Türk bestecisi (1778-1846). Babasi Süleyman Aia istanbul'da iehzadebaii'nda hamam iilettiii için ismail Dede Efendi'ye «Hammamizade» de denir. BiR MEVLEVi ismail Efendi küçük yaita Yenikapi Mevlevihanesi'ne kapilanarak müzik öirenimine bailadi. Yirmi iki yaiindayken 1001 gün süren Mevlevi çilesini tamamlayarak «dede» oldu. Burada deiiiik ustalarla klasik Türk müziii, din müziii çaliiti ve ney çalmasini öirendi. Daha 16-17 yailarindayken besteler yapmaia bailadi ve büyük bir besteci olan Sultan Selim IlI'ün ilgisini çekti. Padiiah onu kendisine musahip ve baimüezzin tayin etti. Dede...

italyan romantik opera akiminin en taninmii bestecilerinden biridir. Sicilya'nin Katanya iehrinde dünyaya geldi. Dedesiyle babasi da, bestecilik alaninda hayli ün yapmii kiiilerdi. Bellini, ilk müzik derslerini evinde aldiktan sonra, Napoli Konservatuvari'na girdi. Trito, Zangerelli gibi, taninmii öiretmenlerden, beste ve ian dersleri aldi. ilk operasi olan "Adelson e Savina", 1925 yilinda, Napoli'deki küçük bir tiyatroda temsil edildi. ikinci eseri, "Bianca e Fernando" ise, gene ayni iehirde. San Carlo Tiyatrosu'nda sahneye kondu. Bellini, bundan sonraki eseri olan "il Pirata" (Korsan) opera...

1831 yilinda istanbul'da Eyüp Semti'nde doidu. Eyüp ieri'ye Mahkemesi Baikâtibi Bekir Efendi'nin oiludur. Daha ilköirenimi sirasinda güzel sesiyle dikkati çekti. Kendisiyle önce Zekâi Dede ilgilendi ve onu besteci Eyyubî Mehmed Bey'e götürdü. Arif Bey ilk musiki zevkini, bilgisini Mehmed Bey'den aldi. Alti yai büyüiü olan, geleceiin deierli bestecisi Zekâî Efendi, onu hocasi Dede Efendi'yle taniitirdi; musikiye karii büyük yeteneii olduiunu Dede Efendi de görmüitü. Arif Bey, 1844'te Mehmed Bey'in yardimiyla Bab-i Seraskeri'ye memur olarak girdi. Bir yandan çaliiiyor, bir yandan da musikiye v...

istanbul'da doidu. Ancak doium tarihi kesin olarak bilinmiyor. Çaidailarinin, ölümüne tarih düiürmek amaciyla kaleme aldiii misralar ile, bestelediii yapitlarda güfte olarak kullandiii iiirlerin yazilii tarihlerine göre, yaklaiik 1630 ile 1640 yillari arasinda doiduiu sanilmaktadir. Çeiitli kaynaklarda ölümü için 1711 ve 1712 tarihleri gösterilmektedir. Asil adi Mustafa'dir. Itrî, iiirlerinde kullandiii mahlastir. Buhurîzade Mustafa Efendi diye de anilmiitir. Buhurîzade adinin kendi lakabi mi, yoksa aile adi mi olduiu bilinmemektedir. Yaiami üstüne bilinenler de, eski ve yeni kaynaklardaki, ço...

Geçmiiimizi kaydedip daha sonra ona baivurduiumuz, bu sebeple de iimdiki animizi etkileyen sistem, hafizadir. Hafiza kapasitesi olmaksizin bir insani (veya öirenebilen bir hayvani) düiünebilmek zordur. Hafiza olmasaydi edindiiimiz tecrübelerden geriye hiçbir iey kalmazdi; aslinda öirenme denilen iey de gerçekleimezdi çünkü kisa bir süre önce öirendiiimizi, hafizaya dayanarak hatirlar ve uygulamaya koyariz. Bunun aksi bir durumda çok dar bir çerçeve olan "bu ani" yaiamak zorunda kalirdik ve sonuçta da bu an, geçmiiimizi hatirlayamadiiimizdan, kendimiz ile ilgili bir an olarak bize bir mana ifad...

Alman asilli Fransiz bestecisi (1819-1880). Köln'de doian Jacques Offenbach, müzik öirenimini Paris'te yaptiktan sonra on bei yaiinda Opera-Comique Orkestrasi'nda viyolonselci olarak çalmaia bailadi. Önce Comedie-Française'e orkestra iefi oldu (1847), sonra Champs-Elysee'de Bouffes-Parisiens Tiyatrosu'nu kurdu (1855). Bir perdelik küçük operetlerini orada sahneye koydu; Olympos tanrilarinin biraz yerildiii Orpheus Cehennemde adli opereti ile ilk büyük baiariyi kazandi. MÜZiKLi TARiH Offenbach dayanilmaz bir hiciv anlayiiiyla, ilkçai ve Ortaçai kahramanlarina, Parislilere, askerlere, maliy...

Wolfgang Amadeus Mozart, Avusturyali besteci (1756-1791). Mozart'in yaiami bir peri masali gibi bailar ve çocukluiu bir efsane olarak belirlenir: dört yaiindayken klavsen çaliyor, altisinda yaptiii bes­teler, babasini, onun müzik eiitimi­ni bizzat ele almaia yöneltiyordu. Birkaç yil içinde tam bir virtüöz ol­du; klavsen, keman ve org çalarken doiaçtan besteler yapabiliyor, hattâ orkestra bile yönetebiliyordu. harika çocuiun Avrupa turnesi Bunlara dayanarak babasi, oilu için Avrupa'da bir dizi konser düzenleme­ie karar verdi. Ve genç Mozart böy­lece Fransa, Belçika, ingiltere, italya ve Or...

Verdi, Milano'da müzik öirenimi yapmadan önce sanatinin ilk inceliklerini kendi kendine öirendi. Eserlerinin konusunu, her ieyden önce halkin ruhunu okiayacak dramatik öielerin aiir bastiii tarihî olaylardan seçen bestecinin ilk operasi Oberto, 1839'da, La Scala'nin güç beienir seyircisi tarafindan büyük ilgiyle kariilandi. Baiariya ve üne kavuian Verdi, o tarihten sonra daha büyük bir psikolojik gerçeie yönelecekti. Olgunluk çaii eserlerini iite o dönemde verdi: Rigoletto, il Travatore ve La Traviata. Risorgimento'nun (italyan milliyetçilik hareketi) sözcüsü olan Verdi, kisa sürede, birle...

Franz Liszt, Macar piyanisti ve bestecisi (1811-1886). Haydn gibi Prens Esterhazy'nin hizmetinde çaliian bir müzikçinin oilu olan Liszt, çok genç yaita olaianüstü bir yetenek gösterdi: 9 yaiinda bir piyano virtüözü olduiunu kanitladi; yeteneiine hayran olan Macar soylulari Viyana'da öirenim görmesi için ona burs verdiler. Edebi Bir Romantik Liszt önce, hep piyanoyla uiraiti, eserlerini piyanoda çalmak için Avrupa'yi dolaiti ve yirmi yil ünlü bir besteci olarak gezdi durdu. Herkesin hayran olduiu, sevdiii bir kiiiydi; Berlioz, Chopin, Lamartine ve Victor Hugo ile arkadailik etti. Çok kültürl...

Georg Friedrich Haendel, ingiliz uyruiuna geçmii Alman bestecisidir (1685-1759). Almanya'da Halle iehrinde doian Haendel, müzik öirenimi sirasinda klavye ve bestecilik dersleri aldi, 1703'te Halle'den ayrilarak Hamburg Operasi'nda ikinci keman oldu. 1712'de ingiltere'ye göç etti ve 1726'da ingiliz vatandailiiina kabul edildi. Bütün Avrupa'yi dolaiti ve italyan operasi üslûbunda XVIII. yy.in en ünlü bestecisi oldu. Haendel'in ilk operalari ingiliz seyircisi tarafindan oldukça soiuk kariilandi, ama bu, besteciyi yildirmadi ve Haendel kirka yakin opera yazdi. Elli bei yaiinda, aiir bir hastali...

Joseph Haydn, Avusturyali bestecidir (1732-1809). Müzik mesleiinde bailangiçta güçlüklerle kariilaitiktan sonra, «Babacan Haydn» diye adlandirilan besteci, olaysiz bir ömür sürdü. Kont Morzin'in yaninda müzik yöneticisi oldu, sonradan, kirk yil süreyle müzik yönetmeni olarak Macar Esterhazy prenslerinin sarayina bailandi. Görevi, Versailles'i örnek alarak inia edilmii iatoda, her gün prenslerin yaiantisini renklendirmek üzere müzik bestelemek ve çaldirmakti. Konserlerle, tiyatro temsilleriyle (iatoda biri kukla olmak üzere iki tiyatro vardi) ve yalniz birkaç çalgi gerektiren samimi (oda müz...

Richard Wagner, Alman bestecisidir (1813-1883). Leipzig'de doian Wagner, daha çocukluk yillarinda kendini tiyatronun büyüsüne kaptirdi. Felsefe. ve müzik öirenimini birlikte sürdürdükten sonra baiarisiz birer deneme olan ilk operalarini yazdi. Almanya'da orkestra yöneticiliii yapan, ardindan Fransa ve ingiltere'yi dolaian Wagner, meslek yönünden çok güç yillar yaiiyordu. ilk baiarisini Dresden'de, Rienzi operasiyla kazandi. 1849'da devrimci harekete katildiii için Almanya'dan kaçmak zorunda kalan besteci önce Zürich'te, sonra Venedik'te yaiadi. Alacaklilarinin elinden kurtulmak için Münih'e...