Yeni ekonomik düzende lider ve yönetici kavramlari birbiriyle çok sik kariitirilmaktadir. Liderlik insanin kendi doial yapisindan ve içten gelen bir olaydir. Yöneticilik ise öirenilen ve eiitimi alinabilen bir konudur. Eiitim ve tecrübelerle kiii iyi bir yönetici olabilir. Ancak liderlik için daha birçok özelliie ihtiyaç vardir. Bugün yönetici ve lider arasinda iiletmeye katki boyutunda önemli farkliliklar görülür.

Örneiin, iiletmedeki sorunlarin bütününü görme ve çözüm getirebilme liderin en önemli yeteneklerinden biridir. Yöneticiler ise genellikle gündelik sorunlarin içinde kaybolmaktadir. Sorun çözme yeteneii, iiletme, iktisat, hukuk ya da baika alanlarda alinan temel eiitimler ile kazanilmaktan çok, kiiinin iiletme içinde yetiimesine ve geliimesine baili bir beceridir. Lider de iiletme içinde çeiitli kademelerde görev alip yetiitiii için bu konuda oldukça baiarilidir.

Liderleri yöneticilerden ayiran diier özellikleri iunlardir:

o Vizyon sahibi olmalari,
o Geleceie yönelik analiz yapabilme becerileri,
o Yaratici düiünceye deier vermeleri,
o Çaliianlarina daima yol göstermeleri,
o Hem kendim hem de grubu motive edebilme becerileri,
o inisiyatif sahibi olmalari.

Bir ustabaii ya da bir maiaza müdürü de sözü edilen bu niteliklere sahip olduiu taktirde lider olabilir. Bunun için iiletmenin sahibi ya da yönetim kurulu baikam olmaniz gerekmiyor. Ortaya koyduiunuz iiler bunu netleitirecektir. Ayrica eier halen yönetici ve lideri ayni kiii zannediyorsaniz bu düiüncenizi bir an önce deiiitirmeli ve kendinizi geleceiin lideri olarak hazirlamaya bailamalisiniz. Konunun daha iyi anlaiilmasi için tablo ile açiklamaya çaliialim:

Yönetici => Lider

Baikalarinin hedeflerine hizmet eder. => Amaçlari ve hedefleri kendisi belirler.
Baikalari tarafindan yönetime getirilir. => içinde bulunduiu kesim tarafindan yönetime getirilir.
Gücünü prosedür vb. noktalardan alir. => Gücünü kendinden ve içinde bulunduiu gruptan alir.
Biçimsel olani temsil eder. => Doial olani temsil eder.

A. ViZYON BELiRLEME

Günümüzde toplumsal yapinin ve taleplerin hizli deiiiimi, organizasyonlarin birçok sorunla uiraimasina neden olur. Bu sorunlarin içinde en zor olani, hiç iüphesiz, örgüt içinde hedef ve amaç birliii sailamak ve baililik oluiturmaktir. Bu yaklaiim bizi vizyon kavramina götürür.

Vizyon, gelecekte yapilmasi düiünülen tüm faaliyetlerin deierlendirilmesi, tanimlanmasi, açiklanmasi ve paylaiilmasi sürecidir. Liderin yeniliie, orijinalliie ve yaraticiliia bakii açisidir. Burada lider, personelin görüilerinden ve katkilarindan ilham alir, deiiiime ve geleceie dönük fotoiraf çeker.

Zihninde iekillendirdiii düiünceleri, uygun iletiiim becerileri ile diier çaliianlara ulaitirir ve onlarin da benimsemelerini sailar. Böylece, paylaiilan bir vizyon oluiturur. Bu konuda Peter Senge iöyle der: "insanlarin baikalarinin hedefleri için koimadiiini, sadece kendi inandiklari hedefler ya da gelecekte ulaimak istedikleri hedefler için içten çaliitiklari unutulmamalidir."

Vizyon oluitururken iunlara dikkat edilmelidir:

o Herkesin katildiii, güvenilir bir vizyon oluiturulmalidir. Faaliyet gösterilen pazarla uyumlu olmalidir. Ayrica iiletmenin kaynaklarina da uygun hazirlanmalidir.

o inanç taiimalidir. Önce liderin, sonra çaliianlarin inancini taiimalidir.

o Anlaiilir olmalidir. Tüm organizasyonun anlayacaii bir iekilde hazirlanmalidir.

o iç uyuma sahip olmalidir. Tüm elemanlar birbiriyle uyum içinde olmalidir.

o iddiali olmalidir. iiletmenin hedefleri açisindan her zaman iddiali bir iekilde hazirlanmalidir.

Sonuç olarak vizyon, iiletmeye bir gelecek tasvir etmesi nedeniyle, lider için vazgeçilmez bir öneme sahiptir. Baum yaptiii bir araitirmada, vizyonu olan örgütlerin, vizyonu olmayan örgütlere göre daha baiarili olduklarini ifade etmiitir. Bir lider vizyon belirlerken temel insan ihtiyaçlarindan yola çikmalidir.

Eier Rahmi Koç'un bir televizyon programinda esprili bir iekilde dediii gibi, çok hayali düiüncelere sahip olursa bu Vizyon deiil illüzyon' olur. Yani gerçekte hiçbir ieye yaramaz. O halde lider gelecekte tüketici taleplerini kariilayacak bir örgüt yapiima geçmeyi planliyorsa, öncelikle, "Gelecek yillarda tüketicilerin ihtiyaçlari neler olacak ve biz bunu iirket olarak nasil kariilamaliyizi" diye kendine sormalidir. Sonra olaylari bu perspektiften izlemek ve deiiiim sürecine girmek daha kolay olacaktir.

B. MiSYON

Misyon, uzun dönemli bir amaçtir. Paylaiilan ortak deier ve inançlardir. iiletmenin sadece tepe yönetimini deiil, çaliian herkesi (iiçisinden yönetim kurulu baikanina kadar) ilgilendirir. Örgüte özgü ve özeldir. Baika bir ifadeyle, gelecekte ulaiilmak istenen amaç ve hedeflerin bir yansimasidir.

iiletmenin vizyonunu ve genel amaçlarini somut hale getirir ve örgüt içinde neler yapilacaiini tesbit eder. Dünyada liderlerin oluiturduiu çok baiarili misyon örnekleri vardir.

Örneiin, Levi Strauss'un misyonu, markali hazir giyim ürünlerini uluslararasi alanlarda pazarlayacak kârli ve sorumluluk sahibi bir ticari baiariyi devam ettirmektir. Tabii ki, her iiletme bu iekilde baiarili bir misyona sahip deiildir. Bazi yöneticiler mevcut (statik) deierleri sürdürmeye çaliiirlar.

Oysa lider iç ve dii geliimelere göre misyonu günceller, deiiitirir ve yeni baitan oluiturur. Ayrica iiletmenin mal ve hizmetlerinin hangi müiteri kitlesine/pazara hitap ettiiini, hangi teknolojilerin kullanilmasi gerektiiini ve ii yapma felsefesini yine misyon ile belirler.

C. iLETiiiM YETENEii

Bir iiletmede iletiiim, en az iki kiiinin birbiriyle kurduiu mesaj aliiveriii olarak tanimlanir. Yönetimde iletiiim ise, iiletme

içi ve diiina yönelik olarak gerçekleitirilen davraniilarin bütünüdür. Örneiin, personel ile iletiiim, verilen görevlerin net ve anlaiilir olmasi, iiin belli aiamalarinda geri beslemenin yapilmasi gibi konulari içerir. iletiiim yöntemleri kariilaitirildiiinda lider ve yönetici birbirine benzer gibi gözükse de liderin tartiiilmaz bir üstünlüiü vardir.

iletiiim yeteneiini her platformda ön plana çikarir. Bazen çok önemli bir konferansta iiletmenin vizyonunu topluma anlatan kiii olarak bazen de çaliianlarina yaptiii (heyecan yaratan) bir konuima ile kariimiza çikmaktadir.

Araitirmalar liderin iletiiim kurma yeteneiinin yöneticilerden çok daha farkli ve geliimii olduiunu göstermektedir. Benzer düiünceleri ben de taiiyorum. ii hayatimin ilk yillarinda lider özellikli kiiilerle çaliimanin yaninda, bildiiimiz klasik yönetici tipiyle de çok kariilaitim. iletiiim becerisi olmayan yöneticilerin ortak bir kaderi iudur: 'kimse kendilerini sevmez.'

iletiiim yönü zayif yöneticileri nasil taniyabilirizi Aiaiida yer alan ipuçlari size yol gösterecektir:

o Departmanda huzursuzluk hâkimdir, mutsuz çaliianlar vardir,
o Personel, sorunlarini anlatmaya cesaret edemez,
o Örgüt içinde kimse iiini severek yapmaz,
o Ortam daima gergindir, her zaman azarlanma korkusu yaianir,
o Hatalara karii tahammül yoktur, insanlar ya iiten çikarilir ya da hakarete uirar.

Gerginliiin ve huzursuzluiun hâkim olduiu bu iiletmelerde çaliianlarin iletiiim kanallari da kapalidir. Bir yönetim gurusu iöyle der: "Nerede mutsuz çaliianlar varsa orada mutlaka yönetsel sorunlar ve beceriksiz yöneticiler vardir."

Liderlerin olduiu örgütlerde ise bu tür sorunlar kesinlikle yaianmaz. Kendinize model olarak bu kiiileri örnek almaniz, mesleki kariyerinizde ilerlemenizi sailayacaktir.

D. YARATICI DÜiÜNME

Yaraticiliiin üç temel unsuru, hayal kurma becerisi, uzmanlik, (teknik, yöntemsel ve entelektüel bilgi) ve esnekliktir. iiletmede yaraticiliii etkileyen ve geliitiren çeiitli faktörler bulunur. Liderlerin yöneticilerden ayrildiii dört yaklaiim iunlardir:

o Doiru iie Doiru insan Yaklaiimi: Lider, çaliian personelin yetenek ve becerilerini iyi deierlendirir. Bu konuda çok dikkatli davranir. Örneiin, muhasebe eiitimi almii ve yillardir bu alanda uzmanlaimii bir kiiiyi pazarlama departmani müdürü yapmaz. Ya da satii departmaninda görevli bir baika müdürü, muhasebe direktörlüiüne atamaya kalkmaz. insanlari uzmanliklarina ve yaratici düiünme becerilerine göre iie yerleitirir ve içsel motivasyonlarini yükseltir.

o Personeli Teivik: Lider örgüt içinde yaraticiliii ödüllendiren ve yenilikçi fikirleri teivik eden kiiidir. Günümüzde birçok lider, yaratici düiüncelerin en alt kademeden bailayarak kendilerine ulaimasi için (platform oluiturur) iletiiim kanallarini açik tutmaktadir. Aiiri bürokratik ya da çok kademeli yapilarda personelin lidere ulaimasi çok zordur. Bu sorunu çözmek için liderler yaratici düiüncelerin direkt kendilerine ve asistanlarina yazilmasini istemektedir. Böylece çok önemli fikirlerin en tepeye kadar ulaimasi mümkün olmaktadir. Sonunda ise baiarili fikirlere ödül verilerek, çaliianlar teivik edilir.

o Özgür Düiünce Ortami: Astlarin yönetim kademesinden korktuiu ve düiüncelerini söylemekten çekindiii iiletmelerde özgür düiünce ve yaraticilik asla geliimez. Bu iirketlerde iiten atilma korkusuyla herkes üstlerinin düiüncesini kabul etme eiilimindedir. Oysa lider, iiletmede özgür düiünce ortaminin geliimesi için, (yöneticilerden farkli olarak) insanlara ii süreçleriyle ilgili önce özerklik verir ve sonra herkesin yaraticiliiini ortaya çikarabileceii bir ofis düzeni kurar. Kurumsal olmayan iiletmelerde ise bu durum tam tersinedir. insanlarin birbiriyle iç içe oturduiu ofislerde gürültü inanilmaz boyutlardadir. Çaliimak ve iii sonuçlandirmak için çoiu zaman mucize gerekir. Yönetim kadrolari ise sessiz sakin odalarinda oturup keyif yapmaktadir. Bir saray soylusunun halkin sorunlarina duyarsizca dediii gibi, "Ekmek bulamiyorlarsa pasta yesinler." Tipki bu düiünceye benzer iekilde personel oturacak bir masa ve ii bulmuitur. Baika bir talebi olmamalidir. Yönetimin genel söylemi ise iöyledir: "Diiarida milyonlarca iisiz insan varken bu personel hiçbir ieyi beienmiyor, çaliiacaklar, hem de her koiulda..." Sonuç olarak iiletmenizde böyle bir yöneticiniz varsa özgür düiünce ne size ne de iiletmenize bir yarar sailamayacaktir. O iiletmede gerçek bir lidere çok büyük ihtiyaç vardir.

o Kaynaklarin Tahsisi: Lider iiletme kaynaklarini amaçlarin gerçekleitirilmesi için doiru noktalara ayirmaktadir. Ayrica yaraticiliiin gerçekleimesi için gerekli olan yatirimlar da bu kapsamda kullanilmaktadir.

Son olarak, yaratici düiünce insanlarda ya doiuitan ya da edinilen tecrübe ve birikimlerle geliimektedir. Bu özellik örgüt içinde verimli ii üretiminde ve yeni fikirlerin geliimesinde son derece yararlidir. Bugün birçok yönetim gurusu, yaratici düiünce seminerleri vermekte ve kitaplar yayinlamaktadir. Dünyada bu alanda önemli isimlerden biri de, Edward De Bono'dur.

Yillar önce katildiiim bir seminerinde basit bir kâiit-kalemle düiüncenin nasil farkli boyutlarda ele alinabileceiini bizlere anlatmiiti. Seminer kitabiyla ayni adi taiiyordu: "Alti iapkali Düiünme Tekniii". Buna göre, yaraticilik ve paralel düiünmeyi ortaya koyan deiiiik renklerdeki 6 iapka, (Beyaz, Kirmizi, Siyah, Sari, Yeiil ve Mavi) düiüncenin bütün temel yönleri olan, bilgi, duygular, hisler, riskler, tehlikeler, deierler, faydalar, enerji ve yaraticiliii temsil etmektedir.

Seminerde anlatilanlar özellikle toplantilarda ya da yeni fikirlere ihtiyaç duyulan tartiimalarda kolaylikla uygulanabilir. Bu tür eiitimlerin iiletme çaliianlari için çok gerekli olduiunu düiünüyorum. Üniversite eiitimi çoiu zaman yaratici düiünce için yeterli olmamaktadir. Kitaplar ezberleniyor, sinavlar geçiliyor ve öirenci kendini ii hayatina hazir zannediyor. Oysa yaratici düiünce önce okul ortaminda geliitirilmeli, sonra iiletmede lider tarafindan sailikli bir yapi ile devam ettirilmelidir.

E. HEDEF YÖNETiMi

Bir iiletmede, klasik anlamda, yönetici baikalari tarafindan konulan hedefleri yakalamaya çaliian kiiidir. Örgütün sorunlari kariisinda gerekli iyileitirmeleri (çoiu zaman yetkisi olmadiii için) yapamadiii için statik bir yapiya sahiptir. Lider ise iiletmenin kisa, orta ve uzun hedeflerini sade ve herkesin anlayabileceii bir iekilde kendisi belirlemektedir.

Ayrica örgütün, birimin ve bireylerin performansinin ölçülebileceii niceliksel standartlar da oluiturmaktadir. Bunu da, iirket kültürü, kaliteli personel ve güçlü bir finansal yapi ile yapmaktadir. Liderin açik ii hedefleri iunlardir:

o Operasyonel hedeflere ulaimak,
o Sektörün liderliii ve bunun için yapilan stratejik planlar,
o Vizyon ve misyon oluiturmak,
o iiletmeyi kâra geçirmek.

Bir liderlerin hedef odakli çaliimasiyla ilgili Peter Drucker iöyle der: "Ekonomik sonuçlar elde edebilmenin en önemli yolu, dikkati bir noktada toplamaktir. Ancak, bugün, verimliliii artirici ilkeler arasinda dikkati yoiunlaitirma ilkesi sürekli olarak çiinenmektedir. Onun yerine, her ieyden biraz yapalim ilkesi uygulanmaktadir."

Lider bu hataya düimemek için tüm bölümlerin çaliimalarini hedeflere yönelik olarak yukaridan aiaiiya doiru organize etmelidir. Böylece çaliianlara mevcut iilerin ne aiamada olduiunu ve hedeflere ulaimak için neler yapmalari gerektiiini daha net bir iekilde anlatmii olacaktir.

---

Etiketler : [ ekonomi ] [ iiletme ] [ teknoloji ] [ iüphe ] [ vizyon ve misyon ] [ rasyonel ] [ felsefe ] [ phe ] [ televizyon ] [ personel ] [ koima ] [ hizmet ] [ iiletmede iletiiim ] [ YÖNTEM ] [ iletiiim ] [ beceri ] [ davranii ] [ yaraticilik ] [ marka ] [ motivasyon ] [ iKTiSAT ] [ isim ] [ fotoiraf ] [ kaynaklar ] [ eiitim ] [ KOiMA ] [ hayal kurma ] [ pazarlama ] [ M KEN ] [ orman ] [ heye ] [ risk ] [ sone ] [ ailamak ] [ ekonomik ] [ sailik ] [ hukuk ] [ stat ] [ üniversite eiitimi ] [ ilkeler ] [ Üniversite ] [ niversite ] [ kültür ] [ kale ] [ isimler ] [ enerji ] [ finans ] [ yöntem ] [ muhasebe ] [ yansima ] [ liderlik ] [ aliiverii ] [ görevleri ] [ kitaplar ] [ ekmek ] [ TÜKETiCi ] [ araitirma ] [ tüketici ] [ YONLAR ] [ lider ve yönetici ] [ perspektif ] [ satii ] [ renkler ] [ kalem ] [ gürültü ] [ HATAY ] [ hayal ] [ örgüt ] [ örgütler ] [ neri ] [ yaklaiim ] [ kesinlik ] [ giyim ] [ vizyon ] [ yükselti ] [ Müiteri ] [ kaynak ] [ esneklik ] [ mavi ] [ retim ] [ lkeler ] [ koç ] [ elekt ] [ Satii ] [ paralel ] [ arama ] [ finansal ] [ iapka ] [ ULUSLAR ] [ apka ] [ performans ] [ tip ] [ kirmiz ] [ yeteneklerin ] [ KÜLTÜR ] [ kare ] [ yeniliie ] [ PARALEL ] [ sorumluluk ] [ elti ] [ astlarin ] [ deiiitirm ] [ koiulda ] [ kirler ] [ sisi ] [ kirlerin ] [ etlerinin ] [ amaçlarini ] [ faali ] [ pazarl ] [ ödül ] [ GELiiMELER ] [ üretim ] [ SAiLIK ] [ iine ] [ past ] [ yönetici ] [ mod ] [ yonlar ] [ asik ] [ kati ] [ mesaj ] [ deierler ] [ O Ç ] [ araitirmalar ] [ yönetim ] [ MUHASEBE ] [ anal ] [ tipi ] [ uluslararasi ] [ uluslararas ] [ kaderi ] [ LiDER ] [ ive ] [ televi ] [ göt ] [ üni ] [ üniversite ] [ paz ] [ sinavlar ] [ STRATEJi ] [ ihtiyaç ] [ STRATEJ ] [ FELSEFE ] [ kademeli ] [ kalite ] [ konferans ] [ MiSYON ] [ nedir ] [ stratejik plan ] [ pers ] [ iiletmeler ] [ meslek ] [ TEKNOLOJi ] [ TEKNOLOJ ] [ faydalar ] [ TELEViZYON ] [ tepe ] [ büro ] [ özellikleri ] [ zellikleri ] [ EKMEK ] [ pas ] [ efes ] [ organizasyon ] [ JiLE ] [ iiçi ] [ kade ] [ iletiiim kurma ] [ maiaza ] [ grup ] [ LKELER ] [ recine ] [ seminer ] [ strateji ] [ iktisat ] [ toplum ] [ lider ] [ iderlik ] [ LiDERLiK ] [ semi ] [ kirmizi ] [ iap ] [ teknik ] [ bono ] [ organize ] [ HUKUK ] [ yeni ekonomi ] [ diren ] [ uyumlu ] [ organ ] [ yatirim ] [ yönler ] [ tasvir ] [ kader ] [ hazir giyim ] [ iletiiim becerileri ] [ müiteri ] [ deiiiim ] [ rete ] [ baililik ] [ HUZUR ] [ nerji ] [ iirket ] [ irket ] [ atam ] [ MOTiVASYON ] [ pazarlam ] [ TIP ] [ hedef yönetimi ] [ EFES ] [ geri besleme ] [ anlati ] [ anlat ] [ özgür ] [ yaratici düiünce ] [ YÖNETiMi ] [ yönetimi ] [ tap ] [ KiTAP ] [ i_letmede ileti_im ] [ ileti_im kurma ] [ hatay ] [ kurum ] [ nce insan ] [ kanal ] [ rdek ] [ farklilik ] [ e okul ] [ maiaza müdürü ] [ kitap ] [ hedefler ] [ MARKA ] [ STANDARTLAR ] [ pazarlama departmani ] [ pazarlama departman ] [ ViZYON ] [ iiletmelerde ] [ faydal ] [ drucker ] [ özerk ] [ zerk ] [ ileti_im becerileri ] [ alti iapka ] [ i ti ] [ k l ] [ SEL M ] [ kaiit ] [ üphe ] [ me e ] [ sonuçlar ] [ isl ] [ çelik ] [ çini ] [ analiz ] [ özellikler ] [ tartiima ] [ reçine ] [ aiit ] [ iderlik insanin kendi doial yapisindan ve içten gelen bir olaydir ] [ tarti ] [ tart ] [ görevler ] [ tablo ] [ c va ] [ in ac ] [ atalar ] [ evler ] [ sara ] [ tun ] [ PERS ] [ huku ] [ PAZARLAMA ] [ m ken ] [ davraniilar ] [ geliimeler ] [ fel ] [ mutlak ] [ foto ] [ nerede ] [ Üretim ] [ gram ] [ sailikl ] [ birey ] [ yenilik ] [ inanç ] [ iONLAR ] [ ofis ] [ ofisler ] [ boyut ] [ form ] [ açiklama ] [ HIZ ] [ atal ] [ eiitim ve tecrübe ] [ duygular ] [ varsa ] [ motive ] [ hedef ] [ teknoloj ] [ SUR ] [ ciz ] [ EVLER ] [ moi ] [ tui ] [ kaynaklari ] [ huzur ] [ gelecek ] [ eiiti ] [ olaylar ] [ Yönetici ] [ kill ] [ Kültür ] [ masa ] [ yetenek ] [ örgü ] [ pazar ] [ operasyon ] [ pera ] [ OTO ] [ toplama ] [ iLETiiiM ] [ TOPLUM ] [ öirenci ] [ renci ] [ k na ] [ ak l ] [ LYK A ] [ beyaz ] [ iiLETME ] [ LETME ] [ LiON ] [ heyecan ] [ rnekler ] [ örnekler ] [ konular ] [ tse ] [ peter drucker ] [ iaç ] [ enerj ] [ özgür düiünce ] [ EDi ] [ sorunlar ] [ KLAS ] [ moğ ] [ inisiyatif ] [ irenci ] [ zerklik ] [ O i ] [ bailama ] [ LİON ] [ RÜ D ] [ iive ] [ fad ] [ kariit ] [ atina ] [ nandi ] [ örnekleri ] [ ipk ] [ KLASi ] [ i EK ] [ KLASiK ] [ rnekleri ] [ DİL ] [ iten ] [ atila ] [ EiiTiM ] [ ANALiZ ] [ PAYLA ] [ payla ] [ yöneticilik ] [ talep ] [ niversite eiitimi ] [ avla ] [ kariyer ] [ ileti ] [ ZELLiKLERi ] [ kavramlar ] [ SATIi ] [ AYIRMA ] [ İONLAR ] [ BiREY ] [ arsi ] [ MISYON ] [ RENKLER ] [ IKTISAT ] [ O G ] [ e kitap ] [ VIZYON ] [ ÖZELLiKLERi ] [ ilanlar ] [ moti ] [ EDİ ] [ eko ] [ nicelik ] [ nicel ] [ ahs ]