Animizm, doiada insan ruhuna az çok benzer ruhlar bulunduiunu kabul eden dindir. Ruh, sadece insanda yoktur. Canli cansiz her ieyin ruhu vardir.

insan, teolojik hale fetiiizm ile bailamii, buna iyi ve kötü ruhlari sokmuitur. Sonra çoktanriciliia geçmii daha az ama daha kudretli ruhlari iiin içine katmiitir. Ardindan bu tanrilari tek bir tanrida birleitirerek tektanriciliia geçmiitir.

ilkel insana göre ruh, bedene veya bedenin belli parçalarina bailidir. Can,insanin diiina çikabilir ama bu halde bile bedeni yönetir. Can (dii can) çalinabilir, yenebilir, geri getirilebilir, bazen yamanabilir, onarilabilir ya da yerine baikasi konabilir.

Kiiiliküstülük, sadece bedende deiil onun attiii salgilar, saç, tirnak, sperm, idrar gibi bütün atiklarinda da bulunur. Onun için bu atiklarin kötü niyetli bir baikasinin eline geçmemesi için herkes bunlari saklar. Hatta bazen buna ayak izi bile eklenir.

Kiiinin gölgesi, sudaki aksi ve resmi, kiiiliiine dahil nesnelerdir. Bu nedenle hemen tüm ilkel toplumlarda insanlar, resimlerinin yapilmasina karii çikarlar. Hatta insanin ismi bile bu listeye dahil olabilir. Bazen giysi de kiiiliie ait sayilir.

Hayatin özü olan can, bedeni terkedince, insan ölür. Bununla beraber ruhun bedende kaldiiina ve yaiayanlardan öç alabileceiine inanildiiindan, cesede büyük saygi ve özen gösterilir. Ölüler, bu alemin tam tersi bir alemde yaiamaktadirlar. Buradaki her ieyin tersi, ölüler aleminde geçerlidir.

Ölülerin öbür alemde yaiadiiina inanilir. Bu düiünce, hemen hemen evrenseldir. Yine bunun gibi evrensel olan bir baika düiünce ise ölülerin de öldüiüdür. Onlar için geçerli bir sonsuz hayat yoktur.

Animizmin bailangici, ruhun öldükten sonra varolduiu düiüncesidir. Böylece ruh, insanlarin etrafinda dolaian, onlara müdahale eden doiaüstü bir hal alir. O zaman bu ruha adaklar adamak, dualar etmek, kurbanlar kesmek eylemleri bailar ki bunlar dinin temel öielerindendir.

Zamanla sadece insanin deiil, hayvanlarin ve bitkilerin de ruhlari olduiuna, bunlarin da insanlari iyi-kötü yolda etkilediiine inanilarak, bunlara da tapilmaya bailanmiitir. Böylece, önce atalarinin ruhlarina tapan insanlar, daha sonra doiaya tapmaya bailamiilardir. Her nesnede ruh olduiuna inanilmasiyla, insanlarda canli-cansiz ayrimi kalkar.

Bu dinin mistik yanini Levy-Bruhl iöyle anlatiyor: "ilkel zihniyetin müiterek tezahürlerinde nesneler, varliklar, olaylar, bizim için anlaiilmaz bir iekilde hem kendileri, hem kendilerinden baika iey olabilirler. Yine ayni anlaiilmaz iekilde bir takim kuvvetler, meziyetler, mistik hareketler neireder veya alirlar ki bunlar olduklari yerde kalmaya devam etmekle beraber, kendilerini yine de bulunduklari yerin diiinda hissettirirler."

Maddi alemin diiinda, manâ alemi düiüncesini geliitirmiilerdir ki mistik yan budur. Bu insanlarin ibadetlerinin amaci; manâ ile temasa hazirliksiz olduklari zaman, kendilerini ondan korumak ya da hazir olduklari zaman manânin daha fazlasini benliklerinde tutmaktir.

Rahip, manâya tamamen sahip olan kiiidir ve bunu istediii gibi kullanabilir. Tapinak ise manânin büyük miktarda toplandiii yerdir.

Mistik kuvvetler, doiada da vardir ve insan bunlara hakim olabilir: Bir takim sözler söyleyip, danslar edip, deiiiik kariiimlar oluiturarak ya da bazi ufak heykelcikler yaparak. iite büyü buradan doimuitur.

Salomon Reinachia göre büyü, Animizmiin tekniii ve stratejisidir. Bazi nesnelerde büyülü bir kuvvet vardir; felaketi kovar ve mutluluk getirirler. Büyünün iyi tarafi (rahipler yapar) ve kötü tarafi vardir (büyücüler yapar).

Bu inaniiia göre, resmin, heykelin, dansin, müziiin, bütün güzel sanatlarin ana kaynaii doirudan doiruya veya dolayli olarak Animizmidir.

---

Etiketler : [ tapinak ] [ M KEN ] [ kedi ] [ yün ] [ El Sanatlari ] [ El Sanatlar ] [ heykel ] [ el sanatlari ] [ el sanatlar ] [ ibadetler ] [ kurban ] [ mutluluk ] [ Kurban ] [ resimler ] [ benlik ] [ gölge ] [ resimleri ] [ ilkel toplum ] [ mistik ] [ fetiiizm ] [ kiiilii ] [ nesnelerdi ] [ doimu ] [ giysi ] [ atik ] [ varliklar ] [ büyücü ] [ STRATEJi ] [ STRATEJ ] [ animizm ] [ bitkiler ] [ BENLiK ] [ tirnak ] [ kariiimlar ] [ strateji ] [ BiTKiLER ] [ kova ] [ RESiMLER ] [ temas ] [ güzel sanatlar ] [ atiklar ] [ DUALAR ] [ dans ] [ Animizm ] [ büyücüler ] [ Bitkiler ] [ söyleyi ] [ KiST ] [ idrar ] [ m ken ] [ zihniyet ] [ kmu ] [ Kova ] [ ruhlar ] [ inanii ] [ L ON ] [ dual ] [ sperm ] [ animiz ] [ y n ] [ sanatlar ] [ KİST ] [ benli ] [ yılı ]