"Kutsal Geometri" kavrami, sanatta ve mimaride olduiu kadar doiada da bulunduiu düiüncesiyle bizi yaniltabilir. Neden bazi öieler kutsalken diierleri deiildiri Bu sorunun kolay bir cevabi yoktur. Ne var ki, belli geometrik iliikilerin ve orantilarin genellikle dini amaçli yapilarda kullanildiii ieklinde bir anlayii ortaya çikmiitir. Genel gözlemciler için bu orantilar sadece güzeldir.

Sanatsal açidan, bu müzikle özdeitir. Farkli nota gruplari kullanilarak uyumlu ya da uyumsuz melodiler yaratilabilir. Gregoryan ilahileri gibi bazi müzikler bizi ruhsal dünyaya yaklaitirabilir. Diier müzikler ise bizi doiruca duygularimiza seslenebilir. Gerçekten de, büyük düiünürlerden biri olan Pisagor, müzik, ses, sayi ve biçim arasindaki bailantiyi göstermiitir.

Dini gelenekte üç temel geometrik iekil temeldir; daire, üçgen ve kare. Bunlar, varoluiumuzun üç seviyesini simgelemektedir; ruh, zihin ve beden. Sayi sistemleri gibi, pergeli de ilk kez kimin kullandiii bilinmez. Muhtemelen bir ip ve iki sopaydi ama bu geliiim fikirler ve biçimler dünyasina sembolik bir araitirmayi bailatti. Bir pergel kullanilarak bütün geometrik iekiller çizilebilir. Bazen "Büyük Geometrici" diye anilan Tanri, sik sik pergel kullanirken betimlenmiitir.

Geometri, sayi çaliimalariyla da yakindan ilgilidir. Tam sayilar ideal kabul edilir. Doialarinda bir tamlik, bütünlük vardir; oysa kesirli sayilar o sayilarin henüz geliiim aiamasinda olduklarini göstermektedir. Bu açidan bakildiiinda, bazen yaratim sürecindeki ilah gibi algilanir. Tam sayilar bilinebilir ama pi gibi oranlar sadece tahmin edilebilir ve bu yüzden de bilinmezdir. Bu, her ieye nüfuz eden Tanri'nin kavranamaz elidir.

Ama sayilar gerek rasyonel (tam sayilar) gerekse irrasyonel (kesirli sayilar) olabilirken, geometri bu ayrimi birleitirir. Bir daire yariçapinda rasyonel tam sayi prensibine uyarken, çevresinde uymayabilir ve irrasyonel kesirli sayi verebilir. Bir kare ve köiegeni de benzer bir durum gösterebilir. Örneiin; kenarlari bir birim olan karenin köiegen uzunluiu 2'nin karekökü olabilir. Kök kelimesi (karekök gibi) antik bir kavramdir ve doiadan gelmektedir. Bir bitkinin kökü toprak altinda gizlidir ama topraiin üzerinde yetiien ieyi ortaya çikarir ve hisseder.

Ayni iekilde, sayilarin karekökleri gizlidir ama içlerinde gizlidir. Örneiin; 16'nin karekökü 4'dür (4x4= 16). Ama 15'in karekökü irrasyonel bir sayidir ve kolayca hesaplanamaz. Sayilarin kareköklerini bulmak, antik matematikçiler için önemli bir konuydu. Ama bir sayinin karekökü sayisal olarak hesaplanamiyorsa, geometrik olarak ortaya çikarilabilirdi. Böylece geometrinin gücü antik zihinlerde yerleimeye bailadi.

Geometri, insan bilincinin üst düzeylerine bir girii kapisiydi ve kutsal sanat ve mimaride önemli hale gelmesinin de nedeni budur. Kutsal sanat ve mimaride orantilarin kökenine indiiimizde, dini binalarda ve kutsal biçimlerde bulunan gizli geometriyi tanimlayacak en iyi yol olarak kutsal geometri kavramiyla kariilaiiriz.


DAiRE, ÜÇGEN VE KARE

Yaratilmasi en kolay geometrik iekil dairedir. Bütün ihtiyaciniz olan bir pergel veya sicim, sirik ve iiaretleyicidir. içice geçmii iki daire çizmek için pergeli ilk dairenin çevre çizgisi üzerine yerleitirip ayni boyda bir daire daha çizmeniz yeterlidir. Bu vesica tasarimindan, en önemli üç "kök" (22, 32, 52) çikarilabilir.

Dairelerin çevrelerini l olarak alirsak, elimize köiegeni karekök iiareti 2 olan bir kare ve köiegeni karekök iiareti 5 olan bir dikdörtgen geçer. Çevre çizgilerinin kesiitiii en üst noktadan en alt noktaya kadar olan uzaklik bize bir üçgenin yüksekliiini karekök iiareti 3 olarak verir. Dikdörtgen, "altin anlam" orantisini bulmak için de kullanilabilir. Daha sonra da göreceiimiz gibi, vesica ve 2'ye l dikdörtgen, antik ölçülerin temelidir.

Üçgen, daire ve kare arasindaki geçii formu olarak görülmektedir. Zamanla tanrilar ve tanriçalar arasinda bir üçleme, baba, anne ve oiul sembolü haline gelmiitir; Misir'da olduiu gibi. Bu kavram, birçok dini inanç sisteminde temel olmui ve Hiristiyanlik'da Baba, Oiul ve Kutsal Ruh olarak ortaya çikmiitir. Üçgenin en mükemmel iekli kenar uzunluklarinin ve açilarin eiit olduiu eikenar üçgen kabul edilmektedir.

Yaygin biçimde kullanilan diier bir üçgen de, kendisinden çok daha uzun zaman önce ortaya çikmasina kariin Pisagor'a ithaf edilmiitir. Kenar uzunluklari tam sayi oraniyla gösterilmektedir; 3:4:5. Bu üçgen, dik üçgenin kenar uzunluklari tam sayi olarak ifade edilebilecek en basit ieklini sunmaktadir. Basit sayisal oranlar alindiiindan, sanat ve heykelde olduiu kadar gözlemcilikte de çok kullanilmiitir. Kefren Piramidi, buna dayanmaktadir.

Daire, üçgen, kare ve dikdörtgen, kutsal mimarinin temeli olmuitur. Geleneksel olarak, belli oranlarla birbirlerine bailidirlar. Bu oranlar kozmosun özgün uyumunu göstermeye çaliimaktadir. Böyle bir oranin adi Aristo tarafindan "gnomon" olarak belirlenmiitir: "Orijinal iekile eklendiiinde ortaya çikan iekili orijinaline benzeten iekil." Diier bir deyiile, her ek adimda orijinal oran korunmaktadir. Bunun bir örneii "altin anlam" oraninin sayisal olarak ifadesi olabilir; l, l, 2, 3, 5, 8, 13, 21... gibi. Bu sistemde son sayi, kendisinden önceki iki sayinin toplami olmaktadir. Fibonacci serisi de buna güzel bir örnektir ama baikalari da vardir.

Robert Lawlor, Sacred Geometry (Kutsal Geometri) adli kitabinda, 1:2 oranindan çikan Fibonacci serisine dayanan "gnomon" spiraller örneiini vermektedir. Bu geniileyen iekillere bazen "dönen kareler" de denir; bu, doial dünyada sik raslanan spirallere benzemektedir.

Farkli oranlardaki gnomonlari incelerken, önemli bir ieyi keifettim. 1:3 oranli gnomonlardan biri, tam olarak Giza piramitlerine bailiydi. Bu orandan ayni zamanda Keops'un, Kefren'in ve Menkar'in da temel oranlari çikabiliyordu. Geliiim, bir çizgi üzerinde üç bitiiik karenin çizilmesiyle bailiyordu ve bunlarla 1x3 oraninda bir dikdörtgen yaratiliyordu. Sonra geliiimin her aiamasinda uzun kenar üzerine dizilmii her kare çiziliyordu.

ilk kare, 3:4 oraninda bir dikdörtgen yaratiyordu. Bunu ikiye katlamak Kefren'in oranini veriyordu; 6:4. 3:4 dikdörtgene iki kare daha ekleyince, Keops Piramidi'nin 7:11 orani ortaya çikiyordu. Bir kare daha eklenince Menkar Piramidi'nin 11:18 orani oluiuyordu. 3'e l'lik bir dikdörtgenle bailayan bu yöntem, piramitlerin taban ve yükseklik oranlarinin belli bir matematiksel sistemle yürüdüiünü açiia çikarmaktadir. Tesadüfi ya da bilinçli olsun, uyumlu bir geometrik seri izlemektedirler.

3:1 oraninda bu kadar önemli olan nediri Belki bu da Misirlilar'in Osiris, isis ve Horus üçlemesini yansitiyor olabilir. Bundan asla emin olamayiz ama bu kalip, Misir modeli hakkinda deierli bir görüi sunmaktadir.

Bu keiif, ayni zamanda Misirlilar'in kare izgara kaliplarindan yola çikarak tasarimlarini yaptiiini gösteren mimari yöntemlerine uymaktadir. Misir sanatinda, ressamlarin ve heykeltrailarin eserlerinde orantilari korumak için öncelikle izgaralar oluiturduklarini gösteren birçok örnek vardir. Bu izgaralarin basit sayisal oranlari, Misirlilar'in bütün büyük sanatsal baiarilarinin temelinde yatmaktadir.

Bu yöntem ayrica Leonardo da Vinci gibi birçok Rönesans sanatçisi tarafindan da kullanilmiitir. Antik Misir'da, bu yöntem Büyük Piramit'de kariimiza çikmakta ve piramitleri bir yönden daha Marlborough Downs'daki iekillere bailamaktadir.

---

Etiketler : [ dünya ] [ ist ] [ aik ] [ rasyonel ] [ matematik ] [ açilar ] [ YÖNTEM ] [ rönesans ] [ bell ] [ tere ] [ çevre ] [ evre ] [ misir sanati ] [ ilahi ] [ kalip ] [ z m ] [ a k ] [ asit ] [ toprak ] [ sis ] [ ÖLÇÜLER ] [ DiL ] [ tri ] [ tasarim ] [ e ii ] [ e i ] [ misir ] [ elik ] [ kat ] [ ailamak ] [ TAR ] [ ula ] [ evr ] [ geometri ] [ dil ] [ aristo ] [ ira ] [ gözlem ] [ gözlemci ] [ müzik ] [ düi ] [ bilinç ] [ bilin ] [ muz ] [ top ] [ heykeltrai ] [ bor ] [ boy ] [ heykeltra ] [ yanma ] [ heykel ] [ duygularimiz ] [ yöntem ] [ keiif ] [ dan ] [ geometrik iekiller ] [ mal ] [ ego ] [ iLAHi ] [ MISIR ] [ LAH ] [ araitirma ] [ ate ] [ altin ] [ aii ] [ duygu ] [ namaz ] [ pisagor ] [ Aslan ] [ göz ] [ din ] [ tam sayilar ] [ beden ] [ ses ] [ doia ] [ nine ] [ gnomon ] [ ruh ] [ DiN ] [ kan ] [ leonardo da vinci ] [ nar ] [ rum ] [ çin ] [ mimar ] [ açi ] [ MÜZiK ] [ mar ] [ MISIRLILAR ] [ sistemler ] [ ölçü ] [ üçgen ] [ gen ] [ vin ] [ ölçüler ] [ eren ] [ mimari ] [ sanat ] [ daire ] [ plan ] [ ken ] [ insan ] [ idea ] [ ben ] [ rol ] [ arilar ] [ dini ] [ Din ] [ ordu ] [ Müzik ] [ KALIP ] [ müke ] [ güzel ] [ aman ] [ algi ] [ alg ] [ kare ] [ lama ] [ kullanilmiiti ] [ izlemekte ] [ oktur ] [ oktu ] [ iiti ] [ zaman ] [ sari ] [ sar ] [ sirik ] [ oluiuyordu ] [ keifetti ] [ dairedir ] [ horus ] [ kirler ] [ miz ] [ eserleri ] [ oluit ] [ çizgi ] [ bili ] [ açilarin ] [ izgi ] [ kullan ] [ yarat ] [ ilah ] [ DER ] [ karma ] [ neden ] [ toprak alti ] [ toprak alt ] [ mod ] [ duy ] [ HIRiSTiYANLIK ] [ nka ] [ NKA ] [ ALTIN ] [ asi ] [ LEONARDO DA ViNCi ] [ sayilar ] [ SANAT ] [ MAL ] [ ANAN ] [ isi ] [ cin ] [ kar ] [ oranti ] [ aslan ] [ orant ] [ fibonacci ] [ ceva ] [ kelime ] [ e i_ ] [ karekök ] [ n ne ] [ k p ] [ GEN ] [ ÜRE ] [ emek ] [ marlboro ] [ kol ] [ YAS ] [ ayin ] [ olmui ] [ KAV ] [ anm ] [ olmu ] [ TOPRAK ] [ ihtiya ] [ kefren ] [ bailama ] [ misirlila ] [ ATE ] [ ali ] [ ahi ] [ PERGE ] [ erke ] [ Pisagor ] [ nedir ] [ KEOPS PiRAMiDi ] [ LEMC ] [ piramit ] [ san ] [ misirlilar ] [ KTA ] [ fren ] [ maya ] [ ard ] [ ani ] [ Aristo ] [ hal ] [ ark ] [ pisa ] [ ütü ] [ konu ] [ far ] [ sembol ] [ Ard ] [ nota ] [ GEOMETRi ] [ uzunluk ] [ GEOMETR ] [ müzikler ] [ düiünce ] [ dikdörtgen ] [ m s ] [ yay ] [ rmak ] [ GEOMETRiK iEKiLLER ] [ hiristiyanlik ] [ kENDi ] [ nem ] [ kEND ] [ KAR ] [ DÜNYA ] [ grup ] [ RAN ] [ genel ] [ çek ] [ MATEMATiK ] [ gruplar ] [ lke ] [ dili ] [ kara ] [ KARA ] [ sopa ] [ dis ] [ Piramitler ] [ isti ] [ kap ] [ MUZ ] [ kola ] [ kesir ] [ Dünya ] [ büyü ] [ tahmin ] [ gerçek ] [ ressamlar ] [ bai ] [ sanatçi ] [ piramitler ] [ ama ] [ lenin ] [ ALi ] [ uyumlu ] [ ele ] [ çim ] [ kaliplar ] [ mak ] [ bitki ] [ baz ] [ uydu ] [ kil ] [ BiTK ] [ KON ] [ meni ] [ ren ] [ matematikçiler ] [ gelenek ] [ yer ] [ NAR ] [ lahi ] [ BOR ] [ matema ] [ Geometri ] [ ter ] [ yüzde ] [ giza ] [ tema ] [ ila ] [ iZM ] [ gün ] [ doiadan ] [ nlar ] [ hale ] [ and ] [ sac ] [ YAY ] [ baiari ] [ asl ] [ len ] [ BEL ] [ misir sanat ] [ geliiim ] [ dörtgen ] [ LLER ] [ tanriça ] [ ini ] [ bulu ] [ dar ] [ RÖNESANS ] [ leonardo ] [ ZET ] [ çii ] [ diz ] [ AÇI ] [ etr ] [ aki ] [ ressam ] [ yüz ] [ kare ve dikdörtgen ] [ ÜÇGEN ] [ Kefren Piramidi ] [ ege ] [ kut ] [ isa ] [ MiT ] [ say ] [ bas ] [ ara ] [ sel ] [ LENiN ] [ Doia ] [ rant ] [ Matematik ] [ ruhsal ] [ TERE ] [ geometrik _ekiller ] [ soru ] [ UZUN ] [ ece ] [ çaliima ] [ KEM ] [ iliiki ] [ iekil ] [ ekil ] [ üre ] [ oktay ] [ tara ] [ asar ] [ ifa ] [ ayan ] [ yariçapi ] [ ER K ] [ alt n ] [ ala ] [ k z ] [ Say ] [ bel ] [ lara ] [ Ali ] [ rus ] [ men ] [ zet ] [ i de ] [ ki i ] [ ÇEK ] [ l k ] [ Z M ] [ el iekli ] [ GEL ] [ y n ] [ sanatç ] [ SiK ] [ I IK ] [ dal ] [ IiIK ] [ TAi ] [ e c ] [ gül ] [ ihtiyaç ] [ k y ] [ mac ] [ çelik ] [ klid ] [ süt ] [ bak ] [ DEN ] [ DIL ] [ tan ] [ alt ] [ DIN ] [ edim ] [ çini ] [ öde ] [ saç ] [ çük ] [ gece ] [ vinç ] [ yai ] [ iON ] [ oluium ] [ akü ] [ acl ] [ oru ] [ etrü ] [ andy ] [ ylan ] [ aia ] [ yün ] [ kül ] [ ati ] [ BULU ] [ an y ] [ açin ] [ eiim ] [ bailam ] [ RÜ D ] [ ASiNA ] [ maü ] [ eki ] [ Aki ] [ arai ] [ ari ] [ baki ] [ birlei ] [ doi ] [ ilii ] [ kali ] [ kal ] [ birle ] [ Doi ] [ ili ] [ tesadüf ] [ sans ] [ hak ] [ ilik ] [ rine ] [ elin ] [ Misir ] [ maz ] [ gel ] [ tes ] [ iller ] [ gil ] [ Robert ] [ ZAMAN ] [ mit ] [ ahiler ] [ tik ] [ keops ] [ temel ] [ ran ] [ veri ] [ inanç ] [ inan ] [ ONLAR ] [ haf ] [ nokta ] [ r ya ] [ form ] [ eserler ] [ CCI ] [ yapi ] [ yap ] [ amac ] [ acilar ] [ ayi ] [ sanatci ] [ sanatc ] [ Nar ] [ ariin ] [ orum ] [ hile ] [ iti ] [ yaya ] [ çile ] [ ile ] [ da vinci ] [ rme ] [ O i ] [ Tere ] [ korunma ] [ kez ] [ cii ] [ rak ] [ aban ] [ duygular ] [ kök ] [ dei ] [ gelii ] [ olui ] [ sayi ] [ tam sayi ] [ olu ] [ geli ] [ ÜÇgen ] [ bile ] [ tam say ] [ piramitle ] [ hisse ] [ der ] [ esans ] [ man ] [ ciz ] [ uiur ] [ ermii ] [ ermi ] [ MAT ] [ anne ] [ MATEMAT ] [ ram ] [ farkl ] [ RESSAM ] [ Açi ] [ MAK ] [ moi ] [ ilahiler ] [ den ] [ a i ] [ kareler ] [ kill ] [ aiiri ] [ ille ] [ KONU ] [ sap ] [ Maya ] [ farkli ] [ Yay ] [ fad ] [ bit ] [ rmek ] [ lay ] [ lad ] [ akt ] [ ilk ] [ kle ] [ ekle ] [ cim ] [ emel ] [ zihin ] [ akil ] [ ORDU ] [ k ta ] [ E EK ] [ deier ] [ atü ] [ arda ] [ PISA ] [ k t ] [ tah ] [ pergel ] [ ILAHILER ] [ eti ] [ piramid ] [ TÜR ] [ kta ] [ ZLE ] [ köiegen ] [ kav ] [ SEL ] [ Gen ] [ mate ] [ a m ] [ i ya ] [ dai ] [ Müi ] [ seri ] [ müi ] [ ret ] [ k pe ] [ l m ] [ A I ] [ keops piramidi ] [ uyar ] [ anla ] [ GÖZ ] [ K V ] [ moğ ] [ dii ] [ A i ] [ Iiik ] [ iiik ] [ ailar ] [ aila ] [ aliima ] [ hali ] [ iad ] [ kita ] [ iZLE ] [ I ik ] [ AiI ] [ atik ] [ iir ] [ kili ] [ i ik ] [ afi ] [ basi ] [ EKi ] [ ayni ] [ aÇi ] [ geometrik ] [ EDi ] [ AiA ] [ Baki ] [ ÇEKi ] [ aliim ] [ i sa ] [ i am ] [ çei ] [ ÇEi ] [ i çi ] [ Asina ] [ mari ] [ Sik ] [ FRE ] [ pil ] [ İON ] [ yağ ] [ rak be ] [ sik ] [ arii ] [ ağa ] [ İsa ] [ sina ] [ ARA ] [ BAK ] [ cci ] [ miyo ] [ nal ] [ atila ] [ giza piramitleri ] [ yakla ] [ Ardi ] [ ardi ] [ DİN ] [ üni ] [ O Ğ ] [ TAĞ ] [ geometr ] [ ARiSTO ] [ uyu ] [ andi ] [ uğur ] [ IIK ] [ iii ] [ Ii IK ] [ R D ] [ eter ] [ TAS ] [ A S ] [ IZM ] [ YARA ] [ yil ] [ Isa ] [ ALG ] [ yas ] [ ASINA ] [ sad ] [ MIT ] [ araS ] [ IZLE ] [ tas ] [ olmak ] [ hin ] [ hakk ] [ rek ] [ KIL ] [ GEOMETRI ] [ mitler ] [ KEOPS ] [ mat ] [ rya ] [ iek ] [ zle ] [ ailarin ] [ ans ] [ perge ] [ gerek ] [ eri ] [ k ra ] [ tanri ] [ K e ]