Fransa krali (1638-1715). Babasi Louis XIII öldüiünde Louis XIV, 5 yaiindaydi. Aslinda, saltanat sürmeye ancak 1661'de, Mazarin'in ölümünden sonra bailadi. O zaman yirmi üç yaiim doldurmuitu ve otoritesini temsil ettiiine yürekten inandiii Tanri kariisinda, kararlarinin tek hâkimi, mutlak hükümdar olarak ülkeyi yönetmek azmindeydi.

Bakanlari, mabeyinci Seguier, Colbert, Le Tellier ve Louvois'nin yardimiyla, ülkede düzeni yeniden korumayi ve kalkinmayi hedef almiiti. Fransa'nin ekonomik baiimsizliiini garanti etmek için Colbert, imalâthaneler ve büyük ticaret kumpanyalari kurdu. Kanada, Antiller ve Hindistan'daki sömürge topraklarini deierlendirmeie çaliiti, ticaret ve savai donanmalari meydana getirdi.

Günei-Kral

Mazarin'in naipliii döneminde Fronde Hareketi (büyük senyörlerin baikaldirisi), tahti tehlikeye düiürmüitü. Louis XIV, soylulari sarayina çekerek yumuiatmaya giriiti ve çevresine iiik saçan, tartiimasiz efendi, «Günei-Kral» oldu. Artik büyük derebeylerin torunlari, sadece hükümdari öfkelendirmemek kaygisiyla, ülkenin örgütlenmesinden çok, sarayin bayramlarinin örgütlenmesiyle uiraiir olmuilardi: hepsi dalkavuk birer sarayliya dönüitüler.

Louvre ve Paris'i terk eden Louis XIV Versailles'a yerleiti. Louise de Lavalliere ve Madame de Montespan gibi gözdelerinin arasinda kral, bütün haimetiyle göz kamaitiriyordu. Ayni zamanda parlak bir dii politika gütmeyi de arzulayan Louis XIV, ispanya'nin geniilemesine ve Hollanda'nin ekonomik egemenliiine de son verme kararini aldi. 1678 yilinda Artois ve Franche-Comte'nin katilmasiyla büyüyen Fransa, Avrupa'nin baita gelen ülkesi oldu. Ama, 1680'den itibaren, gücüne aiiri güvenen kral, siyasi alanda birbiri ardindan beceriksizlikler yapti.

Bütün barii antlaimalarina aldirmadan, Montbeliard, Lüksemburg ve Strasburg'u ilhak etti; bunun sonucu çikan savai (Augsburg Birliii Savaii) hemen hemen bütün Avrupa devletlerini Fransa'nin kariisina çikardi. Sonra, torunlarindan biri için, ispanya tahtinin varisliiini kabul etti. Avrupa devletleri hemen ona karii yeniden güçbirliii kurdular.

ienliklerden ve gözdelerinden usanan kral (Madame de Maintenon'un etkisiyle) kendini dine adadi; bu sofuluk nöbeti, özellikle Protestanlara eziyet edilmesi ve Nantes Fermani'nin geri alinmasi biçiminde ortaya çikti. Üstelik, kötü ürünler, açliklar, bitmek bilmeyen savailar ve gittikçe aiirlaian vergiler halkin baikaldirmasina yol açiyordu. Louis XIV 77 yaiinda öldüiü zaman, Fransa hemen hemen iflâs halindeydi ve halk, savailarin ve ienliklerin parasini ödemek için çaliimaktan bikmii, yorulmuitu.



Ressam Rigaud'un firçasiyla Louis XIV. Kral burada, taç giyme töreni kiyafetinde ve bütün debdebesiyle görülüyor. O dönemde giyim kurallarini gözdeler ve prensler koyardi.

Colbert

Mazarin'in yardimcisi olan ve onun yerine geçen Jean-Baptiste Colbert (1619-1683), Louis XIV için de deierli bir yardimciydi. Gerçekçi ve becerikli Colbert, saltanatin birinci döneminde Fransa'nin ekonomik kalkinmasinda bairolü oynadi. Sanat ve edebiyatin da koruyucusuydu, Bilimler Akademisi'ni ve Paris Gözlemevi'ni o kurdu.

Nantes Fermani'nin Geri Alinmasi

1598'de Henri IV tarafindan ilân edilen Nantes Fermani, Protestanlara, inaniilarimi serbestçe uygulama iznini veriyordu. 1685'te geri alinmasi, Louis XIV saltanatinin en yersiz ve talihsiz kararlarindan biri oldu. Tapinaklarin yikilmasi ve iiddetli askeri baskilar (dragonadlar), Protestanlarin çoiunu sürgüne gitmeie zorladi (300,000 kadari Fransa'dan büsbütün ayrildi) veya silâhli isyana sürükledi (Cevennes camisard'lari).

---

Etiketler : [ beyin ] [ saltanat ] [ kalkinma ] [ protestan ] [ protestanl ] [ vergi ] [ beceri ] [ ispanya ] [ tapinak ] [ ekonomik ] [ sard ] [ ticaret ] [ kaygi ] [ isyan ] [ kayg ] [ edebiyat ] [ mazar ] [ ÖMÜR ] [ antlaimalari ] [ giyim ] [ akad ] [ hollanda ] [ paris ] [ antiller ] [ senyörler ] [ kama ] [ doldurmuitu ] [ antill ] [ colbert ] [ azmindeydi ] [ sömürge ] [ gözlemevi ] [ rig ] [ donanma ] [ olmuilardi ] [ afet ] [ M R ] [ ANTLAiMALAR ] [ töre ] [ EMEVi ] [ EMEV ] [ derebeyleri ] [ cami ] [ otorite ] [ emev ] [ örgütlenme ] [ nantes fermani ] [ nantes ferman ] [ hindistan ] [ Louis XII ] [ Louis XIII ] [ CHE ] [ varis ] [ SiYASi ] [ dari ] [ ressam ] [ deierlendirme ] [ vergiler ] [ test ] [ rant ] [ senyör ] [ savailar ] [ monte ] [ ödem ] [ dona ] [ BEYiN ] [ Politika ] [ LEN N ] [ baskül ] [ sirik ] [ kavu ] [ yürek ] [ Louis XIV ] [ politika ] [ m r ] [ aval ] [ antlaimalar ] [ barii ] [ comte ] [ hükümdar ] [ bayram ] [ hindi ] [ RESSAM ] [ Cami ] [ sofu ] [ siyasi ] [ XIV ] [ sbu ] [ emevi ] [ inanii ] [ devletler ] [ sırık ] [ nandi ] [ meie ] [ che ] [ ağlar ] [ SIYASI ] [ adlar ] [ efendi ] [ imalat ]