Fransa'nin eski adidir. Eski Galya, aiaii yukari bugünkü Fransa topraklarinin ancak, Ren Irmaii'na kadar uzanan kismini kapsar. Bu genii bölgede yaiayan Galyalilar aslinda, M.Ö. I. binyilda Güney Almanya'dan gelen ve Galya'yi istilâ eden Keklerdir. M.Ö. VI. yy. sonlarinda ikinci bir Kelt istilâsi olmui, bu istilâcilar önceden yerleimii halklara kariiarak, Galyalilar adi verilecek olan yeni bir halk oluiturmuilardi. M.Ö. III. yy. sonlarinda, Ren Irmaii'ndan Pireneler'e, Mani Denizi'nden Provence kiyilarina kadar Keltler, yerleimelerini tamamlamii oluyorlardi.

Kelt uygarliii

Galyalilarin birçok tanrisi vardi. Onlara açiklanamaz gibi gelen her ieye, gökcisimlerine, rüzgârlara tapinirlardi. Ruhun ölümsüzlüiüne de inaniyorlardi. Çok iyi çiftçiydiler, topraii tekerlekli sabanla sürüyorlardi; dökmecilik, kuyumculuk, çömlekçilik sanatinda usta zanaatçilardi. Ticaretleri de geliimiiti. Buiday ve tuzlama etin iarap ve zeytinyaii ile takas edilmesi, M.Ö. III. yy.da paranin kullanilmasina yol açacakti.

Roma Fethi

Massalia'daki (Marsilya) Foça kolonisi, Galya'yi fethetmek için, Romalilara bailangiç noktasi oldu. Romalilar M.Ö. 154 yilinda, bu sitenin çairisi üzerine, onlari komiu kabilelere karii korumak için, iie kariitilar. Böylece Galya'nin güneyine yerleiip yavai yavai Akdeniz kiyisini iigal ettiler, yönetim merkezi Narbonne olan Provence eyaletini kurdular ve ispanya'ya giden bir ticaret yolu açtilar.

Zaten sarsilmii bulunan Galya, Kimber ve Toton istilâsiyla (M.Ö. 109-101) bir defa daha sarsilmii, yakilip yikilarak pek zayif düimüitü. M.Ö. 60'a doiru, Germenler tarafindan tehdit edilen Galyalilar, Provence valisi Sezar'dan yardim istediler ve Sezar, istilâcilari püskürttü. Roma'nin fethi gerçek anlamiyla, askerlerini Galya'nin hemen hemen her yerine yerleitiren Sezar ile bailamii ve M.Ö. 54 yilina doiru, Sezar kendisini bu ülkenin hâkimi sayabilecek duruma gelmiiti.

Galyalilar baiimsizliklarini yitirdikleri zaman genç Vercingetorix'in ardinda toplandilar, ama bu önder düimana yenildi (M.Ö. 52) ve Romalilar, Galya'ya kesinlikle egemen oldular.

V. yy .da, göçmen kavimler Galya'yi istilâ edince Roma imparatorluiu daiildi. Ortaya çikan kargaialiktan, ülkenin ekonomisi büyük zarar gördü. Ama çok geçmeden eski Galya, Frank krali Clovis'in buyruiunda yeniden birleiecek ve yavai yavai Fransa haline gelecekti.

Alesia

M.Ö. 52 yilinda Alesia'ya çekilen Vercing6torix ordulari, Sezar ile lejyonlari tarafindan kuiatildi. Romalilar iehri kuiattilar, hendekler kazdilar, çitler, tahta perdeler diktiler, insan tuzaklari kurdular. Galya'nin her yanindan akin akin yardim gönderildi, ama Vercingetorix son bir çatiimadan sonra, yurttailarinin canini kurtarmak için teslim olmaia karar verdi.



(Solda) Dövme bronzdan Galya zirhi, Hallstatt dönemi (M.Ö. 700'e doiru). Bronz, «Demir Çailanda hâlâ mücevher, heykelcikler ve tören silâhlari yapiminda kullanilan bir alaiimdi, Eskiçai Müzesi, Fransa.

(Saida) Vercingetorix'in, at motifli bir altin staterinin arka yüzü.



(Solda) Augustus devrinde Galya'h bir savaiçi. Heykel, sirtinda örme zirhi ve Roma tarzi mantosuyla bir subayi tasvir ediyor: boynunda, Galyalilarin geleneksel süsü olan «tork» (kolye) asili. Calvet Müzesi, Fransa.

(Saida) Sonbaharda meyve toplaniiini tasvir eden Galya-Roma mozaiii. Eskiçai Müzesi, Fransa.

---

Etiketler : [ bronz ] [ kürt ] [ tekerlek ] [ fransa ] [ ispanya ] [ kavimler g ] [ sezar ] [ GÖÇ ] [ Kavimler G ] [ göç ] [ çiftçi ] [ zeytin ] [ stat ] [ ROMA iMPARATORLUiU ] [ almanya ] [ ticaret ] [ meyve ] [ isimler ] [ heykel ] [ KAViMLER ] [ iarap ] [ arap ] [ roma imparatorluiu ] [ namaz ] [ koloni ] [ komiu ] [ sonbahar ] [ BUiDAY ] [ kavimler ] [ galya ] [ gerçek anlam ] [ roma imp ] [ müze ] [ Hun ] [ buiday ] [ tailar ] [ romalilara ] [ gökcisimleri ] [ iten ] [ binyilda ] [ kabile ] [ cisimleri ] [ uygarliii ] [ uygarl ] [ romalilar ] [ kolon ] [ clovis ] [ hall ] [ baiimsizlik ] [ töre ] [ KAVi ] [ roma imparatorlui ] [ roma imparatorlu ] [ hun ] [ sirt ] [ marsilya ] [ çömlekçilik ] [ akdeniz ] [ ÇÖMLEKÇiLiK ] [ ZEYTiN ] [ çaila ] [ TEKERLEK ] [ zanaat ] [ suba ] [ vali ] [ nba ] [ augustus ] [ zeytinyaii ] [ zeytinya ] [ kurtarma ] [ tasvir ] [ arbon ] [ yurttai ] [ yurtta ] [ çatiima ] [ keltler ] [ takas ] [ MEYVE ] [ romal ] [ FRANSA ] [ SEZAR ] [ MÜZE ] [ germenler ] [ KÜRT ] [ MÜCEVHER ] [ rüzgar ] [ silahlar ] [ silah ] [ ilaç ] [ GALi ] [ kÜrt ] [ mani denizi ] [ önceden ] [ nceden ] [ kavim ] [ göçmen ] [ rene ] [ çömlek ] [ mlek ] [ RÜZGAR ] [ MARS ] [ FRANK ] [ mani ] [ uygarli ] [ GERMENLER ] [ mars ] [ Tekerlek ] [ dövme ] [ ZANAAT ] [ mec ] [ HUN ] [ UYGAR ] [ karga ] [ kuyumcu ] [ kuyumculuk ] [ pire ] [ k pek ] [ teker ] [ k pe ] [ göc ] [ atiima ] [ GALİ ] [ uygar ] [ KAViMLER G ] [ Attila ] [ ARBON ] [ manto ] [ moti ]