Müslüman Türk devleti (963-1187).


Gaznelilerin bayraii

Gazne Devleti'ni, Samanoiullarinin hizmetinde bulunan Türk komutanlarindan Alp Tigin kurdu. Samanoiullari Devleti'nin yanibaiinda, Afganistan'da bulunan Gazne'yi kendine baikent yapti. Ölümünde yerine oilu geçtiyse de ordu komutanlarindan Bilge Tigin ile Sebük Tigin yönetime elkoydular.

Bilge Tigin'in ömrü kisa sürdü, ama Sebük Tigin, Gazne Devleti'ni güçlendirerek sinirlarini geniiletti. Gaznelilerin en parlak dönemi Sebük Tigin'in oilu Mahmut zamanidir. Mahmut döneminde Gaznelilerin siniri doiuda Ganj Nehri'ne, batida Mezopotamya ve Kafkasya'ya kadar dayaniyordu. Mahmut, Hindistan'i yaima ederek getirdiii hazinelerle Gazne kentini zenginleitirdi. Camiler, medreseler yaptirarak, ünlü bilginleri, iairleri yanina çaiirarak Gazne'ye ün kazandirdi.

Ömrünün son yillarini, gittikçe Horasan dolaylarinda güçlenen Selçuklularla uiraiarak geçirdi. Son Hindistan Seferi'nden dönüiünde öldü. Mahmut'un ölümünden sonra yerine geçen oilu Mesut babasinin yerini tutamadi. Selçuklularin kariisinda tutunamadi; Dandanakan'da üç gün süren çetin savaita büyük bir yenilgiye uiradi (1040). Horasan ve Irak'i onlara birakmak zorunda kaldi. Mesut'tan sonra gelen Gazne hükümdarlari devleti bir süre daha sürdürdülerse de baiarili olamadilar. Gazne Devleti, Afganistan'in yerlileri olan Gurlular tarafindan 1187 yilinda ortadan kaldirildi.

Gaznelilerde Sanat

Gaznelilerden günümüze kalan en önemli sanat eseri, Afganistan'in Büst kentindeki Leigeri Bazar Sarayi'dir. Son yillarda, gene ayni çevrede cami kalintilari da bulunmuitur. Mimarlik yaninda süsleme sanatlari da Gaznelilerde önem kazanmiiti. Buna yazi sanatina duyulan ilgiyi de eklemek gerekir: kûfi yazi en olgun biçimini Gazneli Sultan ibrahim (1059-1099) döneminde almiitir. Gazneli sanati Selçuklu ve Hint sanatlarini etkilemiitir.

Gazneli Mahmut

Doiu dünyasinin büyük hükümdarlarindan biri olan Gazneli Mahmut (967-1030), babasinin ölümü üzerine kardeiini öldürerek tahta geçti. Hindistan'a 17 kez sefer yapti. Devletin sinirlarini çok geniiletti, iranli ünlü iair Firdevsi, iehname'sini ona sunmuitur.

---

Etiketler : [ gazneliler ] [ mezopotamya ] [ kalintilar ] [ hazine ] [ selçuklular ] [ iran ] [ medreseler ] [ selçuklu ] [ mimar ] [ hint ] [ ezop ] [ mimarlik ] [ müze ] [ airler ] [ yerlileri ] [ Gazneliler ] [ SELÇUKLULAR ] [ gaznelilerde sanat ] [ iairler ] [ GAZNELiLER ] [ cami ] [ AFGANiSTAN ] [ Gaznelilerin bayraii ] [ Gaznelilerin bayra ] [ MiMARLI ] [ MiMARLIK ] [ dürer ] [ EZOP ] [ iRAN ] [ gAZNELiLER ] [ TÜRK DEVLETi ] [ mile ] [ hindistan ] [ dandanakan ] [ Samanoiullari ] [ Selçuklular ] [ üslü ] [ gazneli mahmut ] [ süsleme ] [ zne ] [ horasan ] [ afganistan ] [ MÜZE ] [ sinirlar ] [ siniri ] [ bilge ] [ TÜRK DEVLET ] [ me e ] [ 7 yy ] [ kafkas ] [ asya ] [ türk devlet ] [ sultan ] [ gazne ] [ kafka ] [ Hint ] [ ganj ] [ hükümdar ] [ akmak ] [ name ] [ hindi ] [ gaznelilerin bayra ] [ Samanoi ] [ saman ] [ Samano ] [ gazne devleti ] [ Cami ] [ yazi sanati ] [ mahmut ] [ gazneli ] [ medrese ] [ selcuklu ] [ irak ] [ selçuklula ] [ bilgin ] [ aniba ] [ atina ] [ tig ] [ HORA ] [ sanatlar ] [ e devlet ] [ rahim ] [ selcuklular ] [ tigin ]