Hz. Muhammediin amcasi Abbasiin soyundan gelen Ebul Abbasiin kurduiu halife hanedani (750-1258). Emeviler halifeliii, Hz. Muhammed'in amcaoilu ve damadi, dördüncü halife Ali'den zor ve hile kullanarak almiilar, bununla da yetinmeyerek peygamber ailesine karii kanli bir siyaset gütmüilerdi. Bu yüzden Emevilere karii düimanlik artmii, özellikle Hicaz, Irak ve iran'da büyük hoinutsuzluklar bai göstermiiti. Abbasoiullari bu düimanliktan yararlanarak, halifeliiin peygamber ailesinden en lâyik olana geri verilmesi gerektiii yolunda propagandaya giriitiler. Emevilerin, özellikle çoiunluiu Türk ol...

Doiu Avrupa'da 1241-1502 arasinda yaiamii Türk-Moiol devleti, islâm kaynaklarinda «Kipçak Hanliii» diye anilir. Cengiz Han'in torunu Batu Han (Cuci'nin oilu) batiya yaptiii seferlerde üst üste parlak zaferler kazanmii, imparatorluiun sinirlarini Karpatlar'a kadar geniiletmiiti (1241). imparatorluiun batisinda, Karadeniz, Kafkasya, Hazar Denizi, Aral Gölü, Urallar ve Kuzey Rusya arasinda kalan ve Altinordu adi verilen bu yerleri, Büyük Han'a baili olmakla birlikte Batu Han baiimsiz bir iekilde yönetiyordu. 1255'te Batu Han ölünce yerine kardeii Berke Han geçti. Berke'nin zamaninda devlet da...

Hun imparatoru (400-453). Amcasi Küba'nin ölümünden sonra, Doiu Hun imparatorluiu'nun yönetimini ele aldi (434). Batida hüküm süren aiabeyi Bleda'yi 445'te öldürerek imparatorluiun tek hâkimi oldu. Sahip olduiu genii topraklarla yetinmedi. Hükümdarliii süresince Bizans'i ve Bati Roma imparatorluiu'-nu ele geçirmeie çaliiti. Bunun için de sürekli bir anlaimazliii körükledi. Bizans'i vergi ödemek zorunda birakti; Bati Roma'da hak iddia ederek toprak istedi, istekleri yerine getirilmedikçe de saldirdi. Üstün savai gücü sayesinde Roma ve Bizans'a korkulu günler yaiatti. 450'de Roma ordusuyla b...

Roma imparatoru (M.Ö. 63-M.S. 14). Önceleri Octavius, daha sonra Octavianus adiyla tanindi. Roma imparatorlarinin hemen hemen en yücesi oydu. Julius Sezar öldürüldüiü zaman ancak on dokuz yaiindaydi. Sezar, doiumla deiil de evlât edinme yoluyla aileye giren Octavianus'un büyük amcasi oluyordu. Görünüite, siska çelimsiz bir hali vardi ama gerçekte, demir gibi bir iradeye sahipti ve büyük hirslari olan bir gençti. ikinci Triumvira döneminde, Antonius ile Lepidus devleti yönetti. Ama M.Ö. 31 yilinda Antonius'a karii kazanilan Actium Zaferi, onu Roma âleminin mutlak hâkimi yapti. Octavianus...

ikinci Türk imparatorluiu'nu kuran kavim (lll.-IX.yy.). Hun imparatorluiu'ndan sonra Orta Asya'da, Avar imparatorluiu kuruldu (M.S. III. yy.). Kore Yarimadasi'na kadar yayilan bu devlet önce Çinlilere yenildi (458), sonra Göktürkler tarafindan yikildi (522). Bu yenilgiden sonra, Avarlarin büyük bir bölümü batiya göç etti. Bir süre Volga dolaylarinda ve Güney Rusya'da yaiadiktan sonra, Macaristan merkez olmak üzere Tuna yöresine yerleitiler ve yine büyük bir imparatorluk kurdular. 573-882 yillari arasinda toprak anlaimazliii yüzünden Bizans ile birkaç kere savaitilar, bu savailarin çoiu yen...

Hindistan'da kurulan büyük Türk devleti (1526-1858). Baba tarafindan Timur'un, ana tarafindan Cengiz Han'in soyundan gelen Zahirüddin Muhammet Babür, Fergana hükümdari olduiu zaman (1494) on bir yaiinda bir çocuktu. Bu yüzden saltanat iddiasinda bulunan amcasinin, dayisinin ve daha baikalarinin hücumuna uiradi. Hepsiyle çarpiitiysa da sonunda tahtindan oldu (1501). TAHT PEiiNDE Babür bu çarpiimalar içinde piimii cesur, iradeli, ince zekâli bir adamdi. Yenilgisinden yilmadi, yanindaki askerleri ile birlikte Afganistan'a geçti, büyük bir güçlükle kariilaimadan Kabil'i ele geçirdi (1504). Me...

Romali siyaset adami ve hatip (M.Ö. 106-43). Roma'nin soylu ailelerinden birinin oilu olan Cicero, avukat olarak Roma'da büyük bir ün yapti ve gerek yeteneii, gerek atilganliii sayesinde zamanin mali yolsuzluklarini ortaya çikardi (Verres'e karii). Bu yoldan zenginliie ve üne kavuituktan sonra, 63 yilinda konsüllüie, yani Roma Cumhuriyeti'nin baikanliiina seçildi. Catilinaria adiyla bilinen ateili söylevleriyle, kendisini devirmek isteyen suikastçi Catilina'nin ölüme mahkûm edilmesini sailadi. O tarihten sonra, askeri bir darbeyle iktidara geçen Sezar'in tutumu kariisinda Cicero uzun bi...

XIV. yy.da Aydin ve izmir yöresinde egemenlik kuran beylik. Germiyanoiullarindan Aydinoilu Mehmet Bey tarafindan Menderes yöresinde kuruldu (1330). Oilu Umur Bey zamaninda beylik en canli dönemini yaiadi. Yunanistan, Mora ve Ege adalarina seferler yapildi, ganimetler elde edildi. Fakat papa tarafindan gönderilen Haçli ordusunun izmir'i almasi (1344) ve Umur Beyin öldürülmesiyle gerileme dönemi bailadi. Kardeii Ayasuluk emîri Hizir Bey Haçlilarla anlaimak zorunda kaldi, 1390'da da beylik tamamen Osmanli egemenliiine girdi....

XIV. yy.da Marai ve Elbistan yöresinde kurulan beylik. Dulkadir emîri Zeyneddin Karaca Bey tarafindan 1339'da Elbistan'da kuruldu. Bir süre sonra Memlûklerin saldirisina uirayarak Eretnaoilu Mehmet Beye siiinan Karaca Bey, Memlûklere teslim edilerek asildi. Daha sonra beylik babadan oiula geçerek 1521'e kadar devam etti ve bu tarihte Osmanli ülkesine katildi....

Orta Anadolu'nun güneyinde yaiayan bir Türkmen boyunun kurduiu beylik. Moiol istilâsindan kaçarak Anadolu'ya gelen bu Türkmen boyu, Keykubat I tarafindan Ermenek bölgesine yerleitirilmiiti (1228). Selçuklu Devleti yikilinca Karaman Bey baiimsiz bir beylik kurdu. Karamanoiullari Selçuklularla, Moiollarla ve Osmanlilarla uzun süre mücadele halinde kaldilar. 1397'de Yildirim Bayezit Konya'yi alarak Karamanoilu Ali Beyi öldürterek beyliie son verdi. Fakat, Ankara Savaii'ndan sonra Karamanoilu Mehmet Bey beyliii yeniden kurdu (1402). Mehmet Bey 1407'de Türkçeiyi resmî dil ilân ederek Fars-çayi re...

XIII. yy.da Erzincan, Kemah, Divriii ve iebinkarahisar'da hüküm süren beylik. Beyliiin kurulduiu bu iehirleri, Mengücük Gazi'ye, Malazgirt Savaii'nda gösterdiii yararliktan dolayi Alparslan verdi (1072). Mengücük Gazi'nin oilu ishak'tan sonra Mengücükler, Kemah-Erzincan kolu ve Divriii kolu diye ikiye ayrildi. Bir süre sonra da Moiol istilâsi ile ortadan kalkti. Mengücükler, bulunduklari bölgedeki iehirleri geliitirmiiler ve kültür hayatinin geliimesini sailamiilardi....

XIII. yy. sonlarinda Muila yöresinde egemenlik kuran beylik. Selçuklularin uçbeylerinden Kara Beyiin kurduiu (1282) beylik, Menteie Bey zamaninda oldukça geniiledi. izmir ve çevresi alindi. Ayrica Ege Denizi'ndeki adalara seferler yapildi. Menteieoilu Mesut Bey adalara çok önem verdi, Rodos yolunu elde tutarak Haçli donanmasini daiitti. XIV. yy.iin baiinda Anadolu'nun en güçlü beyliii durumuna geldi. Sonra post kavgasi yüzünden bölünerek zayifladi. XV. yy.iin bailarinda Osmanlilara baili bir sancak haline geldi (1424)....

Osmanoiullari yeterince güçlendikten sonra Anadolu'daki beyliklere yöneldiler ve bunlara teker teker son vererek topraklarini kendi ülkelerine katmaia bailadilar. XV. yüzyil bailarinda beyliklerin Osmanli mülkü içinde eritilmesi iilemi tamamlanmii gibiydi. Ancak, bir olay 1402'de bu geliimeyi durdurdu. O yil Yildirim Bayezit ile Timur arasinda Ankara'da yapilan savaii Bayezit kaybetmii, bu da devletin bütünlüiünü sarsmiiti. Nitekim savai sonunda Bayezit'in oiullarindan Çelebi Sultan Mehmet Amasya'ya çekilerek hükümdarliiini ilân edince ilk bölünme gerçekleimii oldu. Ankara da yeni beyliie ekl...

XIV. yy.da Adana bölgesinde kurulan beylik. Ramazanoiullari Beyliii Moiol istilâsindan kaçarak Çukurova'ya yerleien, Üçok Türkmenlerinin Yüregir boyu beylerinden Ramazan Bey tarafindan kuruldu. Beylik uzun süre Memlûklere baili yaiadi. Osmanlilarin Misir ve Suriye'yi almasindan sonra Osmanli ülkesine katildi....

Atinali devlet adami (M.O. 495-429). Atina'nin M.Ö. V. yy.da gösterdi­ii geliime, eylemi ve kiiiliiiyle Yunan uygarliiinin en parlak dönemine damgasini vuran Perikles'in adina bailidir. Soylu bir aileden gelen Perikles, Eleali Zenon ve Anaksagoras gibi filozoflarin yaninda yetiiti. Çok geçmeden, soiukkanliliiiyla, «rüzgâr gibi hareketli» yurttailarina egemen oldu. 461'de demokratik partinin baiina geçti, otuz yili aikin bir süre Atinalilari yönetti. Atina'nin bütün alanlarda parlamasi için sabirsizlandiiindan, ordularini, komiu siteleri yenilgiye uiratarak zafere kavuiturdu. Yalniz Ispar...

Romalilar, Roma iehrinin M. Ö. 753'teki efsaneli kuruluiundan sonra, iki yüzyil boyunca, gelecekteki sitenin yedi tepesi üzerindeki küçük köylerde, tahta veya kerpiçten, yoksul evlerde yaiadilar. Bu köylü halk birkaç yüzyil içinde, iiiklarini iskoçya'dan Afrika'ya, Atlantik'ten Küçük Asya'ya kadar saçacak olan büyük bir uygarlik yaratacakti. Bailangiçta, bu çok gösteriili geliime Romalilarin niteliklerinden do­iuyordu: tokgözlü ve çaliikandilar, lüksten kaçiniyor, sade bir yaiam sürüyorlardi. Baba, bütün aile üzerin­de mutlak otorite sahibiydi (pater familias), kadin da çocuklarin eiiti­miyl...

Caius iulius Caesar, Romali general ve devlet adami (M.D. 101-44). Gelmii geçmii devirlerin en parlak savai komutanlarindan ve devlet adamlarindan biri sayilan Julius Sezar ayni zamanda yazar olarak da çok ünlüdür. Aineias'in oilu iulius'tan ve dolayisiyla, soyunun tanriça Venüs'ten geldiiini iddia eden bir patrici ailesindendi. Çok genç yaita gururu ve tutkulariyla göze çarpti: «Roma'da ikinci olmaktansa bir köyde birinci olmayi yei tutarim!» diyordu. Zaten zekâsi ve iradesi sayesinde kisa, zamanda ün kazanmaia bailadi. Önemli bir komutanliia gelme kaygisindaydi ve o tarihlerde bir Roma e...

Kafkas Dailari'nin kuzeyinde, Abhazistan dolaylarinda yaiayan bir kavimdir. Abhazlar da denir. Bu kavmi eski Yunanlilar "Abaskiler", Ortaçai Bizans tarihçileri ise "Abasgiler adiyla anardi. Abazalar, 17. yüzyildan itibaren anayurtlarinda Kafkas Dailari'nin kuzeyine doiru göç etmeye bailamiilardir. Ruslar 1810 yilinda Abhazya'yi, 1830'da da Kuzey Kafkasya'da Abazalarin bulunduiu bölgeyi iigal ettiler. Bunun üzerine yarim milyona yakin Abaza Türkiye'ye siiindi. Abazalar, kültür bakimindan Çerkezlerin etkisi altinda kalmiilardir. Abhazca adi verilen dili konuiurlar....

Eski Türkler'de kendi soyundan ayrilip, talihini denemek üzere baiiboi dolaian gençlere "adsiz" denirdi. Bunlar, soylarinin adlarini taiiyamazlar, ancak bir baiari göste-rirlerse ad kazanabilirlerdi. Türk adsizlari Anadolu, iran, Irak, Suriye, Misir, Çin gibi ülkelerde büyük iiler baiarmii, önemli makamlara geçmiilerdir. Söylentiye göre. Cengiz, Timur, Babür iah da gençliklerinde birer adsizdilar. Gür ve Gazne sultanlarindan Alâettin'in de adsiz olduiu söylenir. Türk halk edebiyatinda adsiz üzerine birçok hikâyeler, masallar vardir. Bu arada, ünlü bir masalin kahramani olan Keloilan da adsiz ...

Kültür ve sanatiyla iz birakmii uzun ömürlü beyliklerden biri Artuklu Beyliii'dir. Oiuzlarin Döver boyundan ünlü bir Türkmen Beyi olan Artuk Bey, Anadolu'nun fethi sirasinda büyük hizmetler görmüitü. Fakat, Tutui'la Süleymaniah'in arasindaki savaita Tutui'tan yana olarak savaii ona kazandirmii ve Süleymaniah'in intiharina sebep olmuitu. Tutui, Artuk Bey'in yardimina kariilik olarak onu Kudüs valisi yapmiiti. Ölüm yili olan 1091'e kadar bu görevde kaldi. Artuk Bey ölünce Kudüs Fatimi'lerin eline geçti. Fakat Artuk Bey'in oiullari Sökmen ve il-Gazi, Selçuklu hükümdari tarafindan kendilerine ver...

Afrika'da yaiayan toplumlar arasinda elde edilen en iyi ve en eksiksiz mitoslar Bambaralarinkidir. Bu toplulukla ilgili mitoslar dünyanin yaradiliii ve geliimesini temellendiren mitoslardir. Bambara mitoslarina göre bailangiçta gla denilen sonsuz bir boiluk vardi. Gla'da meydana gelen bir iç devinimle ortaya sailam ve parlak cisimler çikti. Bu cisimler, birbirini izleyen iki evrede eridiler. Bu erimeden sonra gla ile ikiz kardeii dya dört yönü belirlediler. Bu yönlerden ilki, varliklarin ilk kaynaii olan yöne, yani doiuya yöneldi. Bundan sonra gla aiaiiya ve yukariya doiru yaptiii devinimlerle...

Bilge Kaian, 683 yilinda doidu. Babasi Göktürk Devleti'ni yeniden kuran ilterii Kutlug Kaian, annesi ilbilge Hatun'dur. 8 yaiinda babasini yitiren Bilge, 24 yil boyunca Göktürk Devleti kaianliii yapan amcasi Kapaian Kaian'in elinde büyüdü. Bilge Kaian, amcasi öldüiünde yerine geçen oilu inal'i devirerek 32 yaiinda Göktürk Devleti'nin baiina geçti. Devletin yönetimini ele alan Bilge'nin ilk iii iyi bir yönetim oluiturmak oldu. Bunun için, ordunun baiina 31 yaiindaki kardeii Kül Tegin'i, vezirliie de Tonyukuk'u getirdi. Bilge Kaian'in en büyük hayali milletini yerleiik hayata geçirip onlari ie...

imparator Bizans'in imparatorluk kavrami Roma ve Helen kaynaklidir. Tanri-imparator anlayiii ve uygulamasi Hiristiyanlaimii haliyle kariimiza çikmaktadir. imparator, Tanri iradesiyle gönderilmii bir kiiidir. Tanri'nin seçilmii kuludur ve onun himayesinde hüküm sürmektedir. Kilise ve imparator bir bütündür ve imparator kimsenin sorgulayamayacaii ve buna cüret edemeyeceii son derece önemli bir iahistir. Bu özellikler taiiyan kiiinin baiinda olduiu imparatorluk da, tüm devletlerin, kavimlerin içinde olduiu ortaçai hiyerariisinin tepesinde bulunmaktadir. Törenler hipodromda yapilir ancak hükümda...

1167 yilinda doidu. Moiol Kaiani ve Moiol Devleti'nin kurucusudur. Asil adi Temuçinidir. Temuçin, 13 yailarinda iken, babasini kaybetti. Henüz küçük olduiundan, kabilesi, onu birakip Tayciutlaria katilmak istedi. Annesi Helün Hatun, binbir çaba ile kabilenin küçük bir bölümünü geri çevirebildi. Nice güçlük ve sikintiya raimen, varliklarini sürdürebildiler. Bütün bu olaylar sirasinda, Temuçinideki önderlik yetenekleri kendisini belli ediyordu. Cengiz, han olduktan sonra Çinideki Kitün/Chin Sülalesi'nin, kuzey sinirlarinda Tatarlaria karii giriitiii bir harekete katildi ve Tatarlar ezildi. Ona ...

Sultan Mes'ud, Selçuklularin artik kendi devleti için ne kadar büyük bir tehlike olduiunu anlamii ve onlar üzerine sefere çikmiiti. Nihayet Sultan Mes'ud ilk iki savaita Selçuklulari mailup ettti (1039). Ancak bu Gazneliler için Selçuklulari tamamiyle itaat altina alabilecek kesin bir zafer deiildi. Bu bakimdan Selçuklulara barii teklif edildi. Selçuklular tarafinda da kabul edilen bu teklife göre; Gazneli ordusu Herat'a gidecek, Nesa, Baverd, Fevare iehir ve hududlari Selçuklulara teslim edilecek, Selçuklular ele geçirmii olduklari Niiabur, Serahs ve Merv'i tahliye edeceklerdi. iki tarafin d...

Anadolu'da fetihlere memur edilen Gazi Ahmed Bey, Türkmenlere hocalik, öiretmenlik yaptiii için "Daniimend" lakabi ile aniliyordu. Daniimend Gazi Ahmed Bey, Kizilirmak ve Yeiilirmak dolaylarini ele geçirmiiti. Emir Daniimend'in Bizanslar ile bir savaita ölen Battal Gazi (öl. 740)'nin neslinden geldiii söylendiii gibi, onun Anadolu fatihi Sultan Süleyman b. Kutalmii'in dayisi olduiu da rivayet edilmektedir. 1086'da Süleymaniah ölünce gücünü arttirdi. I. Kiliçarslan'in Haçlilarla yaptiii Savailara katilarak baiari gösterdi. Antakya Prensi Bohemond'u esir aldi ve Malatya'yi ele geçirdi. Bu prens...

Misir yazili kaynaklarina göre MÖ 13. yy sonlari ile 12. yy bailarinda birçok Yakindoiu devletinin yikimina neden olan ve "kuzeyden ya da kuzeydeki denizden gelen halklar"in göçü olarak nitelenen "Kavimler Göçü" olayi gerçekleimiitir. Tarihte daha çok "Deniz Halklari Göçü" adiyla taninan bu göç hareketi, "Deniz Budunlari Göçü", "Deniz Kavimleri Göçü", "Ege Göçleri", "Ege Halklari - Budunlari, Kavimleri - Göçü" ya da yalnizca "Kavimler Göçü" gibi farkli adlarla da anilirlar. Gerçekte "Sea People" yani "Deniz Halklari" terimi, Fransiz bir Misir tarihi ve dili uzmani olan Gaton Maspero tarafinda...

Dürzilik, Fatimi halifesi Hakim Biemrillahii tanri olarak kabul eden ezoterik bir inanç akimidir. XI. Yüzyilda Suriyeide ortaya çikan bu akimin adini kurucularindan Ebu Abdullah Muhammed bin ismail Anuitegin ed-Derezii den aldiii ileri sürülmektedir. Kimi araitirmacilar Dürziliii islamiin Batini akimlari arasinda saymalarina kariin, Sünni ieriatiyla olduiu kadar iii-Batini anlayiila da çatiian taraflari vardir. Dürziler bugün Lübnan, Suriye, israil ve Ürdünide daiinik topluluklar biçiminde yaiamaktadirlar. En yoiun olarak yaiadiklari bölge Lübnaniin dailik yöreleridir. Dürziler uzun yillarda...

Girit Adasi, Yunanistan, Makedonya, Trakya, Bati Anadolu ve Ege Adalarinda yaiayan topluluklarin meydana getirdiii medeniyettir. Girit Medeniyeti Ege ve Yunan Medeniyeti'nin ilk ortaya çiktiii yer Girit Adasi'dir. Bu medeniyet, buradan diier adalara, Mora ve Yunanistan'a yayilmiitir. En önemli eserleri Knossos Sarayi'dir. Miken (Akalar) Medeniyeti Anadolu'dan M.Ö. 2000'de Yunanistan'a gelen Akalar tarafindan kurulmuitur. iehir devletleri halinde yaiamiilardir. En önemli iehirleri Miken'dir. Bu yüzden Miken Medeniyeti diye anilir. Akalarin siyasi tarihinin en önemli olayi Truva Savailari'd...

Roma imparatorluiu yikildiktan sonra barbar kavimler, Avrupa'nin çeiitli bölgelerinde devletler kurdular. Krallar, Roma kanunlari ile kendi geleneklerini birleitirerek yeni düzenlemeler yaptilar ve ülkelerini kontluklara, onlari da daha küçük idari birimlere ayirdilar. Buralara barbar ieflerini atayarak bazi ayricaliklar verdiler. Kavimler Göçü'yle bailayan kariiikliklarin etkisiyle büyük toprak sahipleri ve çiftçiler, hayatlarini devam ettirebilmek için güçlü kiiilerin korumasi altina girdiler. Halkin himayesi altina girdiii kiiilere süzeren, himaye edilen halka da vassal adi verildi. Senyör...

(MÖ 750 - MÖ 300) Frigler, Ege Göçleri ile Anadolu'ya gelen Balkan kökenli boylardan biridir. Ancak siyasi bir topluluk olarak ilk defa MÖ 750'den sonra ortaya çikmiilardir, Midas döneminde ise (MÖ 725-695/675) bütün Orta ve Güneydoiu Anadolu'ya egemen, güçlü bir krallik düzeyine ulaimiilardir. Hint-Avrupa kökenli olduklari halde kisa bir süre içinde Anadolululaimiilar ve bir yandan Helen, öbür yandan Geç Hitit etkileri altinda kalmii olmakla birlikte özgün ve Anadolulu bir kültür oluiturmuilardir. Friglerin maden ve aiaç iiçiliiinde, dokumacilikta ürettikleri eserler Helen piyasasinda beieni...

ilk zamanlarda, XIII. asirda Selçuklular'in uç beyleri arasinda Karamanoiullari'ndan sonra en kudretlisi ve en büyüiü, Germiyanoiullari idi. Beylik, 1260 yillarindan 1390'a kadar takriben 130, sonra 28 Temmuz 1402 Ankara muharebesinden 1429 iubatina, kadar tekrar 27 yil olmak üzere takriben 156,5 sene devam etmiitir. Germiyan aiireti XIII. yüzyilda ilk defa Malatya taraflarinda görülür. Daha sonra Germiyanoiullari, muhtemelen Moiollarin baskisi üzerine Kütahya bölgesine göç etmiilerdir. Germiyanoiullari bu bölgede Türkiye Selçuklu sultani II. Giyaseddin Mes'ud ve Moiollara karii baiimsizlikla...

(iÖ 334 yazi bailari), Pers imparatorluiu'nun istilasi sirasinda Büyük iskender'in kazandiii bir zafer. Sayilari büyük olasilikla 40 bini bulan Persler, Granikos irmaii (Kocabai Çayi) kiyilarinda mevzilenmiiti. iskender'in hücum tabur, karii kiyidan yaian kargilara kariin irmaiin sii yerinden öbür tarafa geçti. Onlari izleyen iskender, Pers hattinin sol merkezini vuracak biçimde yerleitirdiii komutanlarini harekete geçirdi. iskender, Pers Krali III. Dareios'un iki akrabasini öldürdü; kendisi ise süvari birliii komutani Kleitos (Kara) sayesinde ölümden kurtuldu.. Persler bundan sonra daiildi. ...

Hititler'in Anadolu'ya göç tarihleri kesin olarak bilinmemektedir. MÖ 2000 yillarinda Hint-Avrupa kavimlerinin doiuda Kafkasya üzerinden Anadolu'ya girdikleri en kabul gören tezlerdendir. Tezlerden bir diieri Çanakkale Boiazi'ndan, bir baikasi ise, Karadeniz'den geldikleri varsayimidir. Yeni gelenler yerli Anadolu Hatti Beylikleri'ni egemenlikleri altina almiilar, kismen politik ve askeri, bir dereceye kadar da ekonomik gücü ellerinde tutmuilardir. MÖ II.bin bailarinda, Yukari Mezopotamya'daki Assur iehrinin zengin tüccarlarinin Anadolu ile yoiun bir ticari iliikiye girmii olduklarini görüyo...

Hitit Kralliii mimarisi, eski Doiu Yapi Sanati içinde, hem Bati Anadolu, hem de Mezopotamya mimarliiindan ayrilan, önemli ve kendine özgü bir geliiim gösterir. Bu mimarliiin kökenleri Anadolu yaylasinin yapi geleneklerine dayanir ve en geç i.Ö. 3. binde, ilk Tunç Çaii'nda belirgin biçimini almiitir. i.Ö. 2. bin sonunda, Bati Anadolu'nun özgün ev biçimi olan baiimsiz uzun dikdörtgen, önavlulu evi, (Megaron) iç Anadolu'ya ne denli az girebilmiise Hititler'in büyük tai bloklarindan örülmüi bindirme kemer yapma sanati da tai yönünden zengin olan Troya'da o denli az kullanilmiitir. Mezopotamya da ...

Kalintilar, Milas'a 18 kilometre uzaklikta yer alan Kiyikiilacik Köyü'nde bulunmaktadir. 1929 yilinda Asin Kuren adiyla kurulan köyün adi 1960'li yillarda Kiyikiilacik olarak deiiitirilmiitir. Yaklaiik 2000 kiiinin yaiadiii köyün en büyük geçim kaynaii balikçilik ve zeytinciliktir. Güllük Körfezi'nin kenarinda yer alan köy, karii sahildeki komiularinin aksine sakin bir yerleiim yeri. Mitolojiye göre, iasos, Mandalya Körfezi'nde Güllük'ün kariisinda Kiyikiilacik Köyü'nde bir yarimada üzerinde Yunanistan'dan gelen Argoslu Kolonistler tarafindan kurulmuitur. Sonraki dönemlerde Milet'ten gelen gö...

Amatör dalgiçlarin yillardir bildikleri, sik sik dalii yaptiklari bir bölgeydi... Limanin birkaç kilometre açiiinda ve sadece 8 metre derinlikte gördüklerine de bir isim takmiilardi: "Kaya Ormani"... Binlerce dev granit taitan, sütun parçalarindan, sfenks heykellerinden ve mini dikilitailardan söz ediyorlardi, ama kimse onlari ciddiye almiyordu. Ta ki, 1962 yilinda, içlerinde birkaç arkeologun da bulunduiu bir grup profesyonelin daliiina kadar... Onlar gözlerine inanamamiilardi; suyun dibinde bir tarih yatiyordu. Ancak, hemen önlem alinmasi gerekiyordu. Bazi parçalar yavai yavai kuma gömülmey...

Anadolu'nun fethi sirasinda, Malatya dolaylarinda faaliyet gösteren Oiuz'un Çavuldur boyundan olduiu sanilan Çakan, istanbul'da uzunca bir müddet kaldiktan sonra 1081'e doiru izmir'e gelerek bir beylik kurmuitur. Bizans imparatorluiunun zayif noktalarini iyi bilen Çakan, Foça'yi ve civarini aldiktan sonra 40 parça gemiden kurulu kuvvetli bir donanma yaptirarak Ege Denizi'nde Sakiz, Midilli, Sisam, Rodos adalarini zapt etti ve Çanakkale'ye doiru ilerledi. Üzerine gönderilen Bizans donanmalarini birkaç kere mailup etti. istanbul'u ele geçirip imparator olmak istiyordu. Kara kuvveti kafi gelmedi...

Anadolu'da tarihsel bir bölge. Yaklaiik sinirlari kuzeyde Karadeniz, doiuda Firat Irmaii, güneyde Toros Dailari ve batida Tuz Gölü'dür. Çeiitli dönemlerde birçok uygarliiin egemenliiine giren Kapadokya'da bilinen en eski topluluk Samiler'dir. MÖ 2000-1200 arasinda Hititler'in yönetiminde olan bölge daha sonra Lidya ve MÖ VI. yüzyilda Pers egemenliiine girdi. Pers döneminde iki satrapliia* ayrilan bölgenin kuzeyine Pontik Kapadokya, güneyine Büyük Kapadokya (Asil Kapadokya) adi verildi. Büyük iskender'in fetihleri sirasinda baiina buyruk bir yönetim kurulan Kapadokya, MÖ 332'de Perdikkas taraf...

Kommagene Kralliii Türkiye'nin güneydoiusunda, Dicle ve Firat Nehirlerinin yukari kiyilarinda kurulmuitu. Bugün bu topraklar anlatilan o cennete ait ipuçlari vermiyor-cenneti çairiitirmakta zorlaniyor. Yamaçlari kapladiii söylenen o aiaçlar artik yok ve keçi sürüleri bitki örtüsünün son yeiilliklerini tüketmekle meigul. Bailatilan sulama kanallari mucizeler yaratacak ve verilen çabalar sonunda bölge yeniden aiaçlanacak zira toprak burada çok verimli ve sayisiz dai pinari var. Kommagene kömür, demir, altin ve petrol gibi mineral ve madenleriyle ünlü çok verimli bir bölgeydi. Bu zenginliklerin...

Antik çailarda Ege'de "Karia" olarak adlandirilan bölge, Bodrum Yarimadasi dahil, kabaca günümüzdeki Muila ilini içine alan bir bölgeydi. Bati Anadolu'da eski Yunanlilar'dan önce "Mis"ler, "Leleg"ler ve "Kar"lar oturuyorlardi. Misler Anadolu'nun kuzeybatisinda, Karlar güneybatida, Lelegler de Bodrum Yarimadasi'nda yaiiyorlardi. Eski Yunan kaynaklarina göre bu iki halk, (Karlar ve Lelegler), Pelasg'larla birlikte Ege'nin en eski halkiydi. Daha sonralari Karia'mn kuzey kiyilarini ionlar, güney kiyilarini da Dorlar ele geçirmiilerdi. Lelegler hakkinda bilgi veren ilk en önemli kaynak, ünlü tarih...

(M.Ö. 700-300) Bati Anadolu'da Gediz ve Küçük Menderes yörelerinde oturan bu halkin nereden geldiii kesin olarak belirlenememiitir. Antik dönem yazarlari onlarin güneydeki Karyalilar ile kuzeydeki Mysialilar ve Frigler ile akraba olduklarini söylerler. Hint-Avrupa karakterli bir dilleri olan Lidyalilarin Bati Anadolu'da M.Ö. 2. binyilin ikinci yarisindan itibaren varolduklari kabul edilmektedir. En ileri dönemlerindeki krallari aiaiida verilmektedir : Gyges M.Ö. 680-652 Ardys M.Ö. 652-625 Sadyattes M.Ö. 625-610 Alyattes M.Ö. 610-575 Kroisos M.Ö. 575-546 Lidya'nin parlamasinin nedeni bölgede ...

Metropolis Antik Kenti, izmir'in Torbali ilçesi sinirlari içindeki Yeniköy ve Özbey Köyleri arasindaki bir tepenin üzerinde yeralmaktadir. Kent, Efes'e 30 km izmir'e ise 40 km uzakliktadir. Metropolis, oldukça verimli Kaystros (Küçük Menderes) Ovasi'na hakim bir konumdadir. Hayvanciliiin yanisira üzüm, zeytin ve meyveciliie dayali tarim, kente önemli gelir kaynaii sailiyordu. Antik coirafyaci Strabon, Ege Bölgesi'ndeki ünlü iarap merkezleri arasinda Metropolis'i de saymaktadir. Çevredeki zengin mermer yataklari da önemli bir gelir kaynaii idi. izmir-Efes yolu üzerinde kurulmui kentte, ticare...

Güneydoiu Anadolu'dan bailayarak, Basra Körfezi'ne kadar uzanan, Dicle ve Firat Nehirleri arasindaki bölgeye Mezopotamya denir. Mezopotamya, verimli topraklara sahip olmasi, iklim iartlarinin uygun olmasi gibi nedenlerden dolayi, sik sik istila ve göçlere sahne olmui, insanlar arasindaki kültür etkileiimi fazla olduiundan medeniyet bu bölgede geliimiitir. Sümerler Birbirinden baiimsiz, "site" denilen iehir devletleri halinde yaiadilar. En önemli iehirleri, Ur, Uruk, Lagai'tir. Bu iehir devletleri, "ensi" veya "patesi" denilen rahip-krallar tarafindan yönetiliyordu. Çok tanrili inanca sahip...

Milas, Muila ilinin ikinci büyük yerleiim bölgesidir. Sodra Daii'nin eteklerinde, kendi adiyla anilan ova üzerinde kurulmuitur. Arkeolojik araitirmalar göre kentin kuruluiu MÖ 10. yüzyila kadar uzanmaktadir. Adini rüzgarlar tanrisi Ailos'un soyundan gelen Mylasos'dan aldiii hakkinda bir efsane vardir, ancak bu efsaneden ileri gidememektedir. Milas, önce Karia'nin sonra Menteie Beyliii'nin baikentliiini yapmiitir. Milas'in antik ismi Mylasos ya da Mylasa'dir. Tüm Karia'nin ulusal tanrisi Zeus Karios Mabedi'nin yer aldiii Milas, Karialilarin haç yeri durumunda idi. Her yani mermer yapilar ve an...

Kuzey Afrika'da Nil Nehri ve etrafinda kurulmui olan bir medeniyettir. Etrafinin çöl ve denizlerle kapli olmasi, diier medeniyetlerle etkileiiminin daha az olmasina sebep olmuitur. Bu yüzden Misir Medeniyeti, kendine özgü bir medeniyettir. Önceleri "nom" adi verilen iehir devletleri varken, M.Ö. 4,000'de Kral Menes'in baia geçmesiyle merkezi krallik haline gelmiitir. Kral Menes'le firavunlar devri bailar. Misir krallarina "firavun" denirdi. Firavunlar, dini ve siyasi otoriteyi kendilerinde toplamiilardi. Kendilerini Tanri olarak ilan etmiilerdi. Misir'daki tanri kral anlayiii, Mezopotamya'da...

Selçuklu fetihleri arasinda Doiu Anadolu'da kurulan Türk devletlerinden birisi Saltuklular'dir. Anadolu'nun fethinde görev alan kumandanlardan Ebul Kasim, Erzurum dolaylarini ele geçirmii ve Sultan Alparslan onu bu bölgenin beyliiine tayin etmiiti. Ebul Kasim 1102'de ölünce yerine oilu Ali geçti ve Bey oldu. Ali'den sonra Bey olan izzeddin Saltuk bu hanedanin en güçlü beyi oldu ve beylik onun adi ile yani "Saltuk Beyliii" olarak anildi (1072). Bu beylik, önceleri Büyük Selçuklu Devleti'ne tabi idi, fakat bu devletin zayiflamasindan sonra, baiimsizliiini kazandi. Saltuklu Beyliii Kars, Bayburt...

Timur, kendi adiyla anilan büyük Türk imparatorluiu'nun kurucusudur. 8 Nisan 1336'da, Türkistan'in Kei iehrinde dünyaya geldi. Semerkant'in güneyinde bulunan bu yerin bu günkü adi "Yehr-i iebz"dir. Babasi, Barlas oymaiinin beyi Turagay (Turgay), annesi Tekine Hatun idi. Barlas boyu Orta Asya'dan gelen bir Türk kavmidir. O devirde Barlas boyu Çaiatay Hanliii'na baili idi. Timur'un babasi 1360'da ölmüi, onun yerine geçen amcasi Haci Barlas 'da 1361'de öldürülmüitü. Timur, O sirada 25 yailarinda idi.Cesur, zeki, bilgili bir Türk asilzadesi olan Timur, siyasi ve askeri dehasini gösterecek her fir...

iSKiTLER (SAKALAR) MÖ. VII. yüzyilda batiya doiru göç ederek Karadeniz'in kuzeyinden Tuna nehrine kadar uzanan topraklara yerleitiler. Bati kaynaklari bu topluluia iskitler, iranlilar ise Sakalar adini vermiilerdir. Medler, Persler, Asurlular ve Urartularla savaimiilardir. Anadolu, Suriye ve Misir'a kadar akinlarda bulunmuilardir. iskitlerin yönetici kesimi Türklerden meydana geliyordu. Yaiayii ve inaniilari Türklerle ayniydi. En önemli edebiyat eserleri ALPER TUNGA DESTANI'dir. AKHUNLAR (EFTALiT) DEVLETi Hun soyundan gelmektedirler. Afganistan'in batisinda MS.350 yillarinda kurulan bu Tür...

Ziggurat, Mezapotamya'ya özgü bir terimdir. Tanridaii anlamindadir. ilkçai'da Sümerler, Keldanlilar, Babiller ve Asurlular tarafindan yapilan, tabandan bailayarak tepeye doiru kat kat yükselen, giderek küçülen teraslardan oluian, zirvesinde bir tapinak bulunan ve yanlarinda bir merdiven sistemi yer alan kademeli bir kuledir. Üzeri açik ve dört köielidirler. Bu yapilar tarihi metinlerde Ziggurat, Zigura ve Ziggurak gibi çeiitli yaziliilarla görülür. Zigguratlarin ilk olarak Sümerlerce inia edildiii düiünesi yaygindir. Mezopotamya halklarinin en önemli faliyetleri, tapinaklari Tanri'ya ithaf et...

En ünlü Türk kavmi. "Türkmen" ve "Bati Türkleri" de denen Oiuzlar Türk kavimlerinin en ünlüsüdür. Orta Asya'da kurulan Türk hakanliklarinin hepsinin kuruluiuna katilmii, Uygurlar ve Karahanlilar döneminde önemli rol oynamiilardir. SELÇUKLU YÖNETiMiNDE Oiuzlar XI. yy.da, Selçuklu hanedani zamaninda, gene birer Türk devleti olan Karahanlilara ve Gaznelilere karii savaitilar ve sonunda bütün Türk kavimlerinin baiina geçtiler. Selçuklularin yönetiminde Dandanakan Meydan Savaii'nda (1040) Gaznelileri yendikten sonra, açik denizlere ve Yakindoiu'da Akdeniz'e ulaitilar. Anadolu'yu ele geçirerek bu...

527-548 tarihleri arasinda Bizans kraliçesi olan Teodora bir hipodrom bekçisinin kiziyken güzelliii ve aik maceralari ile ün yaptiktan sonra zamaninin Bizans imparatoru Justinyen'in metresi olmui ve bir süre sonra imparatorla evlenmiiti. Güzel olduiu kadar hirsli ve zeki olmasi sonucu kocasinin Bizans'in en kudretli yöneticilerinden biri olarak tarihe geçmesine katkida bulunmuitur: 530 tarihinde çikan Nika isyaninin bastirilmasi onun Justinyen'i, istanbul'da kalip mücadele etmeie ikna etmesi sonucu gerçekleitirilmiitir. Zamaninda kadinlarla ilgili, evlenme, boianma, irza geçme gibi konulari k...

Orta Asya'da ve Avrupa'da devlet kuran Türk boyudur. Osmanli hanedani diiinda Türklerin baiinda hüküm süren en uzun ömürlü ve en önemli hanedan Hunlardir. Onlari dört önemli topluluk olarak ele alabiliriz. Orta Asya Hunlari, ilk büyük Hun hakanliiidir (M.Ö. 220-M.S. 216). ilk büyük hükümdarlari Teoman Yabgu'dur. Oilu Mete (Oiuz Han da denir), M.Ö. 209'da Teoman'in yerine tahta geçti. 35 yil hükümdarlik etti. Bütün Türk, Moiol, Tonguz, Altay Türklerini buyruiu altinda topladi. Devletinin sinirlari Büyük Okyanus'tan Hazar Denizi'ne, Tibet ve Keimir'den Kuzey Sibirya'ya uzaniyordu. Volga Hunlar...

Kutsal kitaplarda hikâyesi anlatilan Sami asilli Ortadoiu halki. ibranilerin kökeni Mezopotamya'dir; göçebe olarak yaiayan bu kavim, aralarindaki en bilgin ve en saygin kiiilerce (eski peygamberler) yönetiliyordu. Eski Ahit'e bakilacak olursa, Milattan iki bin yil kadar önce, onlardan biri, yani ibrahim Peygamber gidip Ken'an Ülkesi'ne (iimdiki Filistin) yerleiti; bunlara «nehri aian» anlamina ibranî dendi. Sonra, Ken'an'da kitlik bailadi. Açlik yüzünden halkin bir kismi Misir'a göç etti, orada köle olarak yaiadi, ibrahim'den sonra ibranilerin baiina yine onun oiullari geçti: Yakup ve ishak b...

Makedonya krali (M.Ö. 356-323). Asya içlerinde fethedilmii binlerce kilometre, genii yankilar uyandiran bir dizi zafer, uçsuz bucaksiz bir imparatorluiun tek sahibi... ilkçai'in en büyük fatihi Büyük iskender'in serüveni kisaca böyle özetlenebilir. iskender, daha çocuk denecek yailarda, babasi Makedonya krali Filip'in (Philippos) sarayinda zekâsi ve canliliiiyla kendini göstermeyi bildi. On üç yaiina geldiiinde, ünlü Yunan filozofu Aristoteles onun eiitimiyle görevlendirildi. On bei yaiindayken, kendi gölgesinden bile ürken ve kimseyi sirtina bindirmeyen Bukephalos adli ata binmeyi baiardi. 3...

Bati Türkistan'da kurulmui Türk devletidir (X.-XI. yy.). Karahanlilar adi, hem bir Türk hükümdar sülâlesinin, hem de bu sülâlenin kurduiu devletin adidir. Bu hanedandan Abdülkerim Satuk Buira Han'in kurduiu devlet Îslâm dinini benimsemekle Türk tarihinin uzun yillar süren Samanlik dönemini kapatmii oldu. Bu devletin bir baika önemli yani da, Türklüiün aiirlik merkezini Türkistan'in daha batisina, Yakindoiu'ya doiru kaydirmii olmasidir. Bu olay bir süre sonra Yakindoiu'da bailayacak olan ve Anadolu'nun Türkleimesine yol açan Selçuklu hareketine olanak hazirlamiitir. Karahanlilar, VI. büyük Tü...

M.Ö. III. yy. ile IV. yy. arasinda Avrupa'yi istilâ eden, Akdeniz dünyasina yabanci kavimlerin akimi. Miladin ilk yüzyillarinda, Roma imparatorluiu döneminde, Ren ve Tuna nehirlerinin ötesinde Germenler yani, Burgondlar, Franklar, Alamanlar, Vizigotlar, Ostrogotlar yaiiyordu. Bunlar mükemmel savaiçi olduklarindan kendilerinden korkulan kavimlerdi. Kabileler halinde toplanmiilardi ve kaynaklari yetersiz, yoksul topraklardan geçimlerini sailamaia uiraiiyorlardi. Açliiin dürtüsüyle, yeni yeni otlaklar aramaia çiktilar ve II. yy.dan itibaren, zenginlikleri karii konulmaz biçimde onlari çeken Roma...

Tarihöncesi ve ilkçai döneminde yaiayan Avrupa kavimlerinin bir bölümüdür. Dört bin yil kadar önce Keltler, anavatanlari olan Orta Avrupa'dan göç ederek özellikle Britanya Adalari'na, ispanya'ya ve Galya'ya yerleitiler. Savaiçi ve avci olduklari kadar mükemmel çiftçiydiler. Tekerlekli pulluiu ve fiçiyi icat ettiler. Yayilmalari batida, Bronz Çaii'nin sonuna ve Demir Çaii'nin baiina denk gelir. Sayisiz göçleri sirasinda Yunanlilarin, Etrüsklerin, italyotlarin tekniklerini benimsediler; kazanciliii ve çömlekçiliii geliitirdiler. Onlarin yaptiii yollara sonradan Romalilar tai döieyecekti. Çoiu z...

Misir kraliçesi, bu adi taiiyanlarin yedincisi ama en ünlüsü (M.Ö. 69-30). Pascal iöyle yazmiiti: «Kleopatra'nin burnu biraz kisa olsaydi, dünyanin çehresi deiiiirdi». Bu cümle, Misir kraliçesinin ozanlar ve yazarlar üzerindeki çekici etkisini özetliyor. Kleopatra, yaiantisinin ayrintilari pek az bilindiiinden,, bir efsane kahramani haline getirilmiitir. Bu efsaneye göre güzel, büyüleyici, politikada olduiu kadar aikta da usta olan Kleopatra, Nil kiyilarinda büyük bir lüks içinde yaiiyordu. Gerçekte, Yunan tarihçisi Plutarkhos'a bakilirsa pek fazla güzel deiil di, ama konuiur konuimaz dayani...

M.S.V. yy.da Galya'yi fetheden Germen kavimleridir. Main Irmaii, Kuzey Denizi, Elster ve Elbe irmaklari arasindaki bölgelerden gelen Franklar, Roma Galyasi'ni fetheden müthii savaiçilardi. Fransa'ya bugünkü adini onlar verdi. Bati uygarliiini ancak VII. yy.da benimseyen Franklar aslinda, çiftçilik nedir bilmez, savaiçi ve yaimaci insanlardi. Franklar iki ayri kavimden oluiuyordu: Ripüerler ve Salienler. Ama Salienler zamanla Franklari egemenlikleri altina aldilar, bu halkin Galya'ya girmesi yavai yavai oldu. III. yy.da Franklar, Roma ordusunu desteklediler ve aiir aiir imparatorluiun içlerine...

Suriye ve bugünkü Lübnan kiyilarina yerleimii olan ilkçai halkidir. Milattan önce III. binyilda Akdeniz'in doiu kiyisina yerleien Fenikeliler, buiday ve zeytinyaii üreten mükemmel çiftçilerdi. Kurduklari iehirler (Sur, Sidon, Biblos, Ugarit), zamanla büyük limanlara dönüimüitü. Yaiadiklari dar kiyi ieridinden denize yönelmiiler, gemiler yaparak serüvenlere atilmiilardi. Gemici ve Tacirler Fenikeliler astronomi bilgilerinden yararlanarak, üç yüzyil boyunca Akdeniz'i enine boyuna dolaitilar, Kibris'ta (orada bakir buldular), Girit'te, Sicilya ve Sardinya'da ticari koloniler kurdular. ispanya'y...

Müslüman Türk devleti (963-1187). Gaznelilerin bayraii Gazne Devleti'ni, Samanoiullarinin hizmetinde bulunan Türk komutanlarindan Alp Tigin kurdu. Samanoiullari Devleti'nin yanibaiinda, Afganistan'da bulunan Gazne'yi kendine baikent yapti. Ölümünde yerine oilu geçtiyse de ordu komutanlarindan Bilge Tigin ile Sebük Tigin yönetime elkoydular. Bilge Tigin'in ömrü kisa sürdü, ama Sebük Tigin, Gazne Devleti'ni güçlendirerek sinirlarini geniiletti. Gaznelilerin en parlak dönemi Sebük Tigin'in oilu Mahmut zamanidir. Mahmut döneminde Gaznelilerin siniri doiuda Ganj Nehri'ne, batida Mezopotamya ve ...

Fransa'nin eski adidir. Eski Galya, aiaii yukari bugünkü Fransa topraklarinin ancak, Ren Irmaii'na kadar uzanan kismini kapsar. Bu genii bölgede yaiayan Galyalilar aslinda, M.Ö. I. binyilda Güney Almanya'dan gelen ve Galya'yi istilâ eden Keklerdir. M.Ö. VI. yy. sonlarinda ikinci bir Kelt istilâsi olmui, bu istilâcilar önceden yerleimii halklara kariiarak, Galyalilar adi verilecek olan yeni bir halk oluiturmuilardi. M.Ö. III. yy. sonlarinda, Ren Irmaii'ndan Pireneler'e, Mani Denizi'nden Provence kiyilarina kadar Keltler, yerleimelerini tamamlamii oluyorlardi. Kelt uygarliii Galyalilarin birço...

Denizci bir kavim olan Germenler, iskandinavya'nin güneyinden gelerek Keltleri yerlerinden sürdüler ve M.Ö. III. yy .dan itibaren bugünkü Almanya'ya yerleitiler. Sonra, Miladin ilk yüzyillari boyunca, Germanya dedikleri topraklarini, Urallar'a ve Karadeniz'e kadar geniilettiler. Germenler her ieyden önce savaiçiydi: silâh olarak mizrak (kargi), çift yüzlü balta ve uzun kiliç kullanirlardi. Val-Hall veya Walhalla adli bir cennete ve bu cennette ölülerin tanrilarla birlikte yaiadiiina inanirlardi; bu tanrilarin en güçlüsü, Wotan da denen Odin'di. Germenler, Roma imparatorluiu'yla iliiki kurunca...

Göktürk bayraii. ilk defa Türk adini taiiyan Türk devletidir. Göktürkler, Türklerin atli uygarlik ya da bozkir uygarliiindan yerleiik uygarliia geçii döneminde, Türk boylarinin baiina geçerek hüküm süren bir hakan sülâlesidir (552-745). Kurduklari devlete de Göktürk Devleti denir. Baikentleri Orta Asya'da Karakurum yakininda Ötüken kentiydi. Devlet baikanlarina «kaian», hakan soyundan olanlara «tigin» derlerdi. Devletin kuruluiunda kaian, Bumin'di. Ülkenin doiu kesimini yönetiyordu. Bati kesiminde ise kardeii istemi Kaian vardi, ama geleneie göre o, doiu kaianina bailiydi. Bumin öldüiünde ...

Hiristiyan Avrupa'nin XI.-XIII. yy.lar arasinda kutsal yerleri kurtarmak amaciyla, Türklere karii açtiii askeri seferlerdir. Papa Urbanus II ilk Haçli Seferi tasarisini Papalik Meclisi'ne sunduiu zaman (1095) Hiristiyan dünyasinin durumu ciddîydi: Kuzey Afrika, ispanya ve Sicilya iki yüzyil önce Müslümanlarin eline geçmiiti; Kudüs ve Hiristiyanlarin kutsal yerleri ise zaten çoktan beri Müslümanlarin elindeydi. Doiu Roma imparatorluiu'nun baikenti Bizans, yillardan beri islâm ordularini püskürtmek için çaba harciyordu. XI. yy.in sonlarina doiru Selçuklularin yönetiminde Yakindoiu'ya inen Türkl...

Türkistan'da Ortaçai'da kurulan Türk devletidir. Türkistan'da Amuderya dolaylarina Ortaçai'da Harizm veya Harezm denirdi. XI. yüzyilin sonlarina doiru bu bölgede kurulan Türk devletine Harizmiahlar ya da Türkçe kolay söyleniiiyle Harzemiahlar adi verilir. Selçuklular Zayif Durumdaysa... Harzemiahlar soyu Harizm'i yöneten Selçuklu valisi Anui Tigin ve onun oilu Kutbeddin Muhammet ile bailar. Otuz yil Selçuklular adina Harizm'i yöneten Kutbeddin iyi bir yönetici, anlayiili bir siyaset adami idi. Onun zamaninda Harizm büyük bir geliime gösterdi. Kutbeddin'den sonra oilu Kizilarslan Atsiz, Harz...

Ortaçai'da Güney Rusya'da imparatorluk kuran Türkler (468-965). Hazarlar, Bati Hun Devleti yikildiktan sonra onun kalintilari üzerinde devlet kurdular. Devletin aiirlik merkezi Kirim ve Volga dolaylariydi. Bu durumda doiuda Sasanîlerle (iran), batida Bizanslilarla iliikileri vardi. 627'de yapilan Bizans-iran savaiinda Hazarlar Bizans'i tuttular. VII. yy.da sürekli olarak Müslüman Arap saldirilari kariisinda kalan Bizans imparatorluiu Hazarlardan yardim istedi. Bizans'in yardimina koian Hazarlar bu yüzden Müslüman Araplarin düimanliiini üzerlerine çektiler. Arap-Hazar çatiimasi Doiuda Hazarl...

Uygur Devleti'nin bayraii. Ortaçai'da Orta Asya'da ileri bir uygarlik kuran Uygurlar, önceleri Kuzey Moiolistan'da yaiiyorlardi. Hun imparatorluiu'nun yikilmasindan sonra Göktürklerin buyruiu altina girdiler. Sonra onlara karii ayaklanarak baiimsiz bir devlet kurdular (740). Diier Türk boylarim da buyruklari altina alarak güçlendiler. Yüz yil kadar Moiolistan'a egemen olan Uygurlar, Çinlilerle de iliiki kurdular. IX. yüzyilin ortalarinda Kirgizlarla Tibetlilerin saldirisina uirayarak yikilan Uygur Devleti ortadan kalkinca Uygurlar batiya göçtüler (840) ve daiinik küçük devletler kurdular. S...

Doiu Anadolu'da yaiamii ilkçai ulusudur. Urartu Devleti en parlak döneminde (M.Ö. IX. yy.) Hazar Denizi'nden Malatya'ya kadar uzanan alanda egemenlik sürüyordu. Baikenti Tuipa (Van) idi. Devletin kuzey sinirlari Erzurum ve Erzincan'a, güney sinirlariysa Musul ve Halep'e kadar uzaniyordu. O yillarda Ön Asya'nin büyük devleti olan Asur Devleti, Urartularin baiimsizliiini tanimak zorunda kaldi. Urartular M.Ö. VIII. yüzyila kadar Yakindoiu'nun en büyük devletlerinden biri olarak yaiadilar. Bu yüzyilin ortalarinda Kimmer ve Îskit akinlariyla sarsilarak dailik bölgelere sikiitilar, Îskit istilâsind...

IX. ve X. yüzyillarda parlayan iskandinav halklaridir. Adlari «deniz savaiçilari» anlamina gelen Vikingler, aslinda iki ulusa, yani Varyaglar ile Normanlar'a mensup insanlardir. isveçli olan Varyaglar doiuya doiru yayilmii, IX. yüzyilda Karadeniz'e, hattâ iran'a kadar uzanmiilardi. Bunlarin çoiu Rusya'da, Novgorod ve Kiev'de yerleitiler, bariiçi ticaret erbabi olarak ipek kariiliiinda kürk ve köle aliiveriii yaptilar. Bunlarin içinden prens Ryurik Hanedani Rusya'da XVI. yüzyila kadar hüküm sürdü. Normanlar Danimarkali ve Norveç'ti olan Normanlar («kuzey adamlari») batiya doiru denizleri fet...

Yunanca «Helias»tan dolayi «Helenler» de denen, Yunanistan Yarimadasinda yaiayan kavimler ve onlarin kurduiu eski devlet ve uygarliktir. Çiftçi bir halk olan Helenler ya da Eski Yunanlilar, tarihlerinin bailangicinda çok sade bir yaiam sürerler, sirtlarina kendilerinin dokuduiu yünden bir gömlek, ayaklarina siiir derisinden çarik giyerlerdi. Köylüler tek bir odadan ibaret olan kulübelerde oturur, evcil hayvanlarla birarada yatarlardi. Soylular sinifi ömürlerini savai, av, eilence ve yariimalarla geçirirlerdi. Deniz kiyisinda yaiayanlar ise pek de dayanikli olmayan teknelerle balikçilik yaparl...

Güney Amerika'da, dördüncü binyilin sonlarina doiru bir uygarlikta daha güçlü bir geliiimin gerçekleitiiine dair kanitlar vardir. Bizim takvimimizle M.Ö. 12 Aiustos 3114'de Maya takvimi ortaya çikmiitir. Mayalar, bizim bugün kullandiiimiz Gregorian takviminden daha doiru olan bir tarihlendirme sistemini bulmui siradiii insanlardir. Dünya, günei etrafindaki dönüiünü tam sayida günde tamamlamaz. Çoiu okul öirencisinin bildiii gibi yilda 365 gün vardir. Ama tam olarak deiil. Doirusunu söylemek gerekirse, her dört yilda bir, bir gün eklememizi gerektirecek iekilde tam olarak 365.25 gündür. Bu, on...

Tapinak iövalyeleri, M.S. 1119'da varliii anlaiilmii ve bu bölgedeki araziye sahip olduklari bilinen bir gruptu. Grup, Clairvaux'lu St. Bernard önderliiinde on Fransiz iövalyesi tarafindan kurulmuitu. O yil Hugues de Payns ("Paganlar'in" anlamina gelir) bu iövalyeler, Jerusalem'deki Kral Baldwin'in sarayina yerleitikleri Kutsal Topraklar'a gittiler. Burasi, Kutsal Mezar'a yakindi ve Hz. Süleyman Tapmaii'nin' bulunduiu yere inia edilmiiti. Kutsal iehir'e yolculuk yapan hacilari korumak için yemin ettiler ve manastir geleneklerine uyarak saflik, yoksulluk ve itaat yemini ettiler. Ancak bu ...