Güneydoiu Anadolu'dan bailayarak, Basra Körfezi'ne kadar uzanan, Dicle ve Firat Nehirleri arasindaki bölgeye Mezopotamya denir.

Mezopotamya, verimli topraklara sahip olmasi, iklim iartlarinin uygun olmasi gibi nedenlerden dolayi, sik sik istila ve göçlere sahne olmui, insanlar arasindaki kültür etkileiimi fazla olduiundan medeniyet bu bölgede geliimiitir.

Sümerler

Birbirinden baiimsiz, "site" denilen iehir devletleri halinde yaiadilar. En önemli iehirleri, Ur, Uruk, Lagai'tir. Bu iehir devletleri, "ensi" veya "patesi" denilen rahip-krallar tarafindan yönetiliyordu.

Çok tanrili inanca sahip Sümerlerin, tapinaklarina ziggurat denirdi. Mezopotamya'da evler ve tapinaklar, tai az olduiundan kerpiç ve tuiladan yapilmiitir. Hem bu özelliiinden, hem de sik sik istilalara uiradiiindan bu yapilar, günümüze kadar ulaimamiitir

Günümüz uygarliiinin temeli olan yaziyi (çivi yazisi), ilk kez Sümerler bulmuitur (M.Ö. 3500). Tarihte ilk yazili hukuk kurallari da Sümerler tarafindan oluiturulmuitur. Bu özellikleri ile Sümerlere, dünyadaki ilk hukuk devleti diyebiliriz. Lagai Krali tarafindan oluiturulan ilk yazili kanunlar, "fidye ve bedel" sistemine dayaniyordu.

Sümerlerin en önemli edebiyat eserleri; Gilgamii Destani, Yaradilii Destani ve Tufan Hikayesi'dir.Sümerler ayni zamanda matematik ve geometrinin de temellerini atmiilardir. Dört iilemi bulmuilar, dairenin alanini hesaplamiilar, çarpma ve bölme cetvelleri hazirlamiilardir.

Sümerler, astronomide de geliimiilerdir. Burçlari bulmuilar, bir ayi 30, bir yili 360 gün olarak hesaplamiilardir. ilk kez Aay yili hesabina dayanan takvimi, Sümerler bulmuilardir.

Örf, adet, gelenek ve dil yapilarina, kullandiklari aletlere bakilarak, Sümerlerin, Mezopotamya'ya Orta Asya'dan geldikleri, Türk olabilecekleri tahmin edilmektedir. Akkadlar tarafindan yikilmiilardir.

Akadlar

Arap Yarimadasi'ndan Mezopotamya'ya gelen Sami kökenli bir kavimdir. ilk sürekli ve düzenli ordulari kurmuilardir. Bu sayede, kisa zamanda Mezopotamya'nin tamamina sahip olmuilardir. Tarihte bilinen ilk büyük imparatorluiu kurdular. Kuruculari Sargon, baikentleri Agade'dir. Tapinaklarina da Agade denilirdi. En önemli mimari eserleri Zafer Aniti'dir.

Elamlilar

Elam, Güneydoiu Mezopotamya'ya verilen addir. Baikentleri Sus'tur. Bilim ve teknikte ileri olmamalarina raimen, güzel sanatlar ve süsleme alaninda geliimiilerdir.

Babilliler

ilk mutlak krallik anlayiii, Babil'de ortaya çikmiitir. Ünlü krallari Hammurabi, ilk anayasa olarak bilinen "Hammurabi Kanunlari" ni oluiturdu. Bu kanunlar, Sami geleneklerinden ve Urukagine Kanunlari'ndan yararlanilarak hazirlanmiitir. "Babil Kulesi" ve "Babil'in Asma Bahçeleri" en önemli eserleridir.

Asurlular

Yukari Mezopotamya'da (Güneydoiu Anadolu) kurulmuilar, Toroslar ve Kapadokya'ya kadar yayilmiilardir. Anadolu'da ticaret kolonileri kurdular. Çivi yazisini Anadolu'ya öireterek, Anadolu'da tarih devirlerini bailattilar. Tüm çivi yazili eserleri, baikentleri Ninova'da toplayarak, ilk kütüphanecilik ve ariivcilik faaliyetini bailattilar.

---

Etiketler : [ anadolu ] [ mutlak krallik ] [ burçlar ] [ matematik ] [ mezopotamya ] [ SÜMERLER ] [ tapinak ] [ göçler ] [ orta a ] [ sümerler ] [ asurlular ] [ erp ] [ hukuk ] [ sümerle ] [ geometri ] [ lala ] [ orta asya ] [ takvim ] [ El Sanatlar ] [ iklim ] [ el sanatlar ] [ edebiyat ] [ BABiL ] [ asur ] [ BURÇLAR ] [ hikaye ] [ çarpma ] [ arpma ] [ mimar ] [ koloni ] [ destan ] [ DESTAN ] [ ezop ] [ çivi ] [ akad ] [ babil ] [ mimari ] [ çivi yazisi ] [ daire ] [ medeniyet ] [ koloniler ] [ nehirler ] [ astronomide ] [ babilliler ] [ eserleridir ] [ burçla ] [ elam ] [ krallik ] [ uygarliii ] [ uygarl ] [ olmuilardi ] [ ÇOK TANRILI ] [ OK TANRILI ] [ sami ] [ kolon ] [ ates ] [ doiu anadolu ] [ ziggurat ] [ sümer ] [ kurucu ] [ KAVi ] [ sarg ] [ dicle ve firat nehirleri ] [ dicle ve firat ] [ GEOMETRi ] [ GEOMETR ] [ astronomi ] [ EZOP ] [ anayasa ] [ iehirler ] [ ehirler ] [ MATEMATiK ] [ körfez ] [ asr ] [ aga ] [ ZiGGURAT ] [ fan ] [ ilk yazi ] [ HUKUK ] [ ilk yaz ] [ asurlula ] [ tuila ] [ güzel sanatlar ] [ matema ] [ Geometri ] [ süsleme ] [ ilk anayasa ] [ Matematik ] [ mimari eserler ] [ etkileiim ] [ bilim ve teknik ] [ argon ] [ kapadokya ] [ asma ] [ firat ] [ dicle ] [ fii ] [ pic ] [ huku ] [ kavim ] [ civi yazisi ] [ patesi ] [ ay yili ] [ kule ] [ lk yazi ] [ lk yaz ] [ ARGON ] [ ASURLULAR ] [ ariiv ] [ KÜTÜPHANE ] [ Burçlar ] [ dört iilem ] [ kütüphane ] [ Baikentler ] [ uygarli ] [ MATEMAT ] [ burclar ] [ RETER ] [ baikentler ] [ UYGAR ] [ arap yarimadasi ] [ Destan ] [ küa ] [ cetvel ] [ ilk a ] [ etkilei ] [ iKLiM ] [ uygar ] [ ivi yazisi ] [ sanatlar ] [ ağlar ] [ tıp ] [ fiğ ] [ Attila ] [ geometr ] [ HiKAYE ] [ adlar ] [ GEOMETRI ] [ BURCLAR ]