IX. ve X. yüzyillarda parlayan iskandinav halklaridir. Adlari «deniz savaiçilari» anlamina gelen Vikingler, aslinda iki ulusa, yani Varyaglar ile Normanlar'a mensup insanlardir.

isveçli olan Varyaglar doiuya doiru yayilmii, IX. yüzyilda Karadeniz'e, hattâ iran'a kadar uzanmiilardi. Bunlarin çoiu Rusya'da, Novgorod ve Kiev'de yerleitiler, bariiçi ticaret erbabi olarak ipek kariiliiinda kürk ve köle aliiveriii yaptilar. Bunlarin içinden prens Ryurik Hanedani Rusya'da XVI. yüzyila kadar hüküm sürdü.

Normanlar

Danimarkali ve Norveç'ti olan Normanlar («kuzey adamlari») batiya doiru denizleri fethe giriitiler. Usta gemici ve korkunç savaiçi olan bu insanlar izlanda'yi, Grönland'i ve Kanada kiyilarini ele geçirerek sömürgeleitirdiler. Pruvasi ejderha baii biçiminde olan, yelkenle ve kürekle yol alan, dibi hemen hemen düz, uzun teknelerin üstünde Büyük Britanya'ya çiktilar, zengin manastirlari yaimalayarak, aiir fidyeler alarak her yere korku ve dehiet saldilar. Ayni hizli akin tekniii anakarada da uygulandi.

Sen Irmaii boyunca denizden yukari çikan Normanlar, biri 845'te, diieri 885'te iki kere Paris'e saldirdilar. Luvar vadisi, Bordeaux, Toulouse, Lizbon, Sevilla, hattâ italya bile onlarin saldirisina uiradi (Robert Guiscard, XI. yüzyilda Sicilya'yi ele geçirecektir). 911 yilinda baikan Rollon, sonralari Normandiya adini alan bölgeye yerleiti ve yüz yil kadar sonra buradan kalkan Fatih William I ingiltere'nin fethine giriiti.

iki yüzyil kadar Avrupa'ya egemen olan bu Vikingler sanildiii kadar yirtici insanlar miydii Bu putatapar savaiçi insanlarin saldirisindan ödleri patlayan keiiilerin yazdiii hikâyelere fazla inanmamak gerekir. Saia adi verilen kahramanlik destanlari, onlarin savailardaki baiarilarini anlatir; bu destanlar ve biraktiklari bazi sanat eserleri, Vikingleri tanimak için en iyi kaynaklardir.

Özgün Bir Uygarlik

Çok çabuk Hiristiyan olmalarina raimen Vikingler, geleneksel inançlarini korudular. Gene Savai Tanrisi Odin'e kurbanlar sunuyor, cinleri-perileri kutluyorlardi. Çok iyi örgütlendikleri için ülkelerinde merkezî monariiler kurdular. Arkeolojik kazilarda çeiitli eiya (koium, kizak, araba takimlari), süs parçalan (tokalar, bilezikler, gümüi madalyon ve gerdanliklar), silâhlar (kiliçlar, kargilar, baltalar) ortaya çikarildi; bunlarin üzerindeki ejderha, kuiu, at ve yilan motiflerinin büyülerle iliikili bir anlami olduiu sanilir. Tahkim edilmii Viking köylerinin sokaklari odun döieliydi; bu köylerde kumtaiindan ve granitten yapilmii, üzeri yazili ve resimli mezar tailari bulundu.

Derebeyliiin Güçlenmesi

Viking yayilmasinin sonuçlarindan biri Avrupa'da derebeyliiin güçlenmesi oldu. Gerçekten bu sürekli tehdit kariisinda krallar, soylulari kendi topraklarinda kendi silâhlariyla savunmakta ve köylüleri, tahkim edilmii yerlerde korumakta serbest biraktilar. Böylece derebeyler baiimsizliia yöneldiler ve krallik kariisinda güçlerini artirdilar.

Arkeolojik Yerler

En önemli araitirmalar Oseberg'de (Norveç) ve Jelling'deki (Danimarka) bir kral mezarliiinda gerçekleiti. Eski Tralleborg ve Jutland kalelerinde, Hedeby köyünde Viking yapi tekniii ortaya çikarildi. isveç'te Gotland Adasi'nda çok deierli kalintilar bulundu.



(Solda) Bir Viking gemisi. Deniz savaiçilari olan Vikinglerin, zarif biçimli tekneleri bazen 20 m.den uzun olur, hem kürek hem de yelkenle yol alabilir ve alçak su kesimleri sayesinde, hem denizde hem de nehirlerde kullanilabilirdi. Ölen Viking iefleri, tabut yerine bu teknelerden biriyle gömülürdü.

(Saida) Viking baii (XI. yy) iskandinavya'da yapilan arkeoloji kazilarinda, çok ustaca yontulmui aiaç ve madenden yapilma pek çok eiya ortaya çikarilmiitir. Devlet Tarih Müzesi, Stockholm.



(Solda) Tralleborg'da (Danimarka) tarihî modeller uyarinca yeniden yapilmii bir kale-ev. Uzun seferlerden dönüite bu genii ahiap evlere çekilen Vikingler, esirlerinin hizmet ettiii iölenlerde, kendi kahramanlik öykülerini dile getiren ozanlari dinlemeyi pek severlerdi.

(Saida) Miiferlerin süslenmesinde kullanilan, bronzdan kalip (VII. yy.). Devlet Tarih Müzesi, Stockholm.

---

Etiketler : [ araba ] [ bronz ] [ DESTANLAR ] [ ejderha ] [ alkan ] [ resim ] [ kalip ] [ maden ] [ marka ] [ kaynaklar ] [ orman ] [ kalintilar ] [ kahraman ] [ gemi ] [ arkeoloji ] [ yün ] [ GEMi ] [ ticaret ] [ kale ] [ akimlar ] [ köy ] [ aliiverii ] [ kurban ] [ iran ] [ uygarlik ] [ ÖMÜR ] [ Kurban ] [ anakar ] [ destan ] [ DESTAN ] [ monarii ] [ ejder ] [ kizak ] [ paris ] [ Rusya ] [ rusya ] [ mezar ] [ müze ] [ vikingler ] [ Fatih ] [ nehirler ] [ fatih ] [ destanlar ] [ ipek ] [ yilan ] [ KALIP ] [ tailar ] [ anmiilardi ] [ gemici ] [ ital ] [ sömürge ] [ grönland ] [ krallik ] [ eserleri ] [ uygarl ] [ aiaç ] [ karadeniz ] [ ARABA ] [ denizler ] [ ahiap ] [ monari ] [ monar ] [ derebeyliii ] [ YILAN ] [ RESiM ] [ öykü ] [ ehirler ] [ karada ] [ iRAN ] [ italya ] [ FATiH ] [ kiliç ] [ hanedan ] [ aglar ] [ iap ] [ yag ] [ yaglar ] [ lez ] [ sonuçlari ] [ granit ] [ gey ] [ isveç ] [ isve ] [ iölen ] [ gömülü ] [ norveç ] [ norve ] [ ÖYKÜ ] [ danimarka ] [ MÜZE ] [ MANA ] [ TABU ] [ savailar ] [ MARKA ] [ manas ] [ gömü ] [ arif ] [ RESiMLi ] [ hikaye ] [ silahlar ] [ silah ] [ hikayeler ] [ iskan ] [ ölen ] [ fii ] [ gümüi ] [ Robert ] [ talya ] [ normanlar ] [ GÜMÜi ] [ barii ] [ ARKEOLOJ ] [ eserler ] [ balta ] [ berg ] [ stock ] [ ormanlar ] [ BERG ] [ william ] [ ok u ] [ uygarli ] [ arkeoloj ] [ Köle ] [ ozan ] [ destanlari ] [ mana ] [ GÜMÜ ] [ UYGAR ] [ gümü ] [ dinleme ] [ Destan ] [ kud ] [ iev ] [ iive ] [ nasti ] [ iiçi ] [ uygar ] [ ağlar ] [ fiğ ] [ said ] [ odin ] [ ARKEOLOJi ] [ HiKAYE ] [ izlanda ] [ korkunc ] [ baltal ] [ adlar ] [ moti ] [ rya ] [ but ] [ köle ] [ inançlar ]