1905 yilinin 21 temmuzuydu. Padiiah II. Abdülhamit'e Yildiz camisindeki cuma selâmliiindan çikmii, arabasina doiru ilerliyordu. Her zamanki gibi, caminin merdivenlerinden inecek ve dört yüz metre ileride bekleyen arabasina binecekti. Fakat bu sefer ufak bir gecikme olmuitu. ieyhülislâm Cemalettin Efendi, Abdülhamitiin yolunu kesmii, bazi konularda bilgi istemiiti.

Padiiah II. Abdülhamit'le ieyhülislâm Cemalettin Efendi arasindaki konuima oldukça uzamiiti. Tam bu sirada korkunç bir patlama duyulmui, arkasindan araba parçalari ve insan kol ve bacaklari dört bir yana savrulmaya bailamiiti. Padiiahin yaninda bulunanlar korkuyla kaçiiiyor, canlarini kurtarmak için siiinacak yer ariyorlardi. O kadar kalabaliiin arasinda kilini kipirdatmayan, yüzünde en ufak bir heyecan ve korku izi görülmeyen tek bir kiii vardi: Kuruntu ve kuikusu herkes tarafindan bilinen II. Abdülhamit..

Ortada heykel gibi kipirdamadan duruyordu. Yaverlerinden Miralay Sadik Bey korku ve telâitan kilicini yere düiürmüi. Miralay Süleyman iefik Bey de apoletini kaybetmiiti. Çevresindekilerin can kaygisina düiüp çil yavrusu gibi daiilmalari, II. Abdülhamitii çok kizdirmii ve olaydan sonra yaveri için :

"Kilicini düiüren yaveri maiyetimde görmek istemem, Trablus'a sürgün gidecek!.." emrini vermiiti. Tehlike savuituktan sonra, siiindiklari yerlerden çikanlara Padiiah iunlari söylemiiti:

"Arabami çekiniz, burayi kordon altina aliniz, sorumlulari tutuklayiniz!.." Bu sirada, muhafiz kitalarinin tüfeklerine mermi sürdüklerini görünce, töreni yöneten subaya :

"Selâm emrini verdir, ne duruyorsun!." diye baiirmiiti. Muhafiz kitasi hazir ol durumuna geçince, cami kapisina getirilen arabaya binen Abdülhamit, âdeti olmadiii halde ayakta durmui, dizginleri kendi kullanarak Çit köiküne varmiiti.

Doiu Anadolu'da baiimsiz bir Ermenistan kurmaya çaliian Ermeni Komitacilari kariilarinda en büyük engel olarak gördükleri Padiiah II. Sultan Abdülhamit'i öldürmek istemiilerdi. Kendileri bu iite yeteri kadar tecrübeli olmadiklarindan, Avrupa ve Rusya'daki uluslararasi anariistlerle iliiki kurmuilar, onlardan Abdülhamit'in öldürülmesi konusunda yardim ve destek sailamiilardi.

Bu ii için özel olarak istanbulia gelenlerden biri de Belçikali ünlü anariist Edvard Jorris'ti. O dönemde anariizm bütün dünyayi sarmii, suikasta uiramayan hükümdar ya da cumhurbaikani hemen hemen kalmamiiti. iimdi sira II. Abdülhamit'teydi. Edvard Jorris, göze çarpmamak için Singer iirketine memur olarak girmii, Padiiah'in cuma selâmliklarini büyük bir dikkatle izlemeye bailamiiti. Abdülhamit, cuma günleri Yildiz camisinden çiktiktan sonra, 1 dakika 42 saniyede arabasinin yanina gidiyordu. Birkaç cuma selâmliiini gözleyen Jorris, bu sürenin hiç deiiimediiini. Padiiahin bir saat düzeni içinde bu yolu, daima 1 dakika 42 saniyede aldiiini görmüitü.

Suikasti hazirlayan örgüt oldukça geniiti. Jorris'ten baika, Rusya'dan gelen Kristofor Mikaelyan ve kizi olarak tanittiii Robina, Haci Niian Minasyan, Migirdiç Serkis Garibyan, Karabet Ohanesyan, Vahram Sabun Kendiryan, Silviyoriçi, Sari Torkom, Trase Yuvanoviç bu örgütün belli baili üyeleriydiler.

Hazirlanan plana göre, Yildiz camisi önünde bomba çatlatilip II. Abdülhamit öldürüldükten sonra, Galata Köprüsü, Tünel, yabanci banka ve kurumlar havaya uçurulacak, yabanci devletlerin iie kariimalari sailanacakti. Filibe iehrinde Ermeni Komitacilari büyük bir toplanti yapmiilar, bu toplantiya Slav ve Siyonist örgütleri de katilmiiti. Pro Armenia gazetesi baiyazari Pirkiyar da bu toplantida bulunanlar arasindaydi. Yapilan görüimeler sonunda plan hazirlanmii ve II. Abdülhamit'in Yildiz camisinden çikarken öldürülmesi kararlaitirilmiiti.

Gerçek adi Kristofor Mikaelyan olan fakat Samuel Fayn takma adiyle dolaian Rus Ermenisi, Viyana'da Neseldorfer Wagenbefcu Fabriks Geselschaft firmasina bir fayton yaptirmii ve bunu parça parça Türkiye'ye sokmuilardi. Deniz yoluyla gelen faytonun parçalarini istanbulida komitenin adami Silviyoriçi aliyor, muayenesiz geçmesi için de gümrük memurlarina para yediriyordu.

içine patlayici madde yerleitirilecek biçimde yaptirilan bu araba, bir araya getirildikten sonra, iiili diiinda denenmii, amaca uygun bulunmuitu. Faytona 80 kilo patlayici maddeyle 20 kilo demir parçasi konmui, arabaya koiulacak atlar da, o dönemin ünlü tiyatrocularindan "Kel" Hasan Efendiiden satin alinmiiti. "Machine infernale-Cehennem Makinesi" adi verilen ve bombayi istenilen zamanda patlatacak olan araç, Fransa'dan getirtilmiiti. Bütün bunlar tamamlandiktan sonra, 21 Temmuz 1905 cuma günü fayton, Abdülhamit'in dört at koiulu arabasinin yanina birakilmii, Padiiahin camiden diiariya çikmasi beklenmeye bailanmiiti.

Abdülhamit, caminin kapisinda görününce Kristofor Mikaelyan ve kizi olarak tanittiii Robina, Cehennem Makinesini çaliitirarak, bomba 1 dakika 42 saniye sonra patlayacak duruma getirilmiiti. Fakat Padiiah, kapi önünde ieyhülislâm Cemalettin Efendi'yle konuimaya dalinca, süre dolmui, Abdülhamit ölümden kurtulmuitu. Suikast amacini gerçekleitirememiiti ama, tam 26 kiii ölmüi, 58 kiii de yaralanmiiti. Ayrica, 17 arabayla 20 at da parçalanmiiti. Cehennem Makinesi'ni çaliitirdiktan sonra kaçamayan Kristifor Mikaelyan da ölüler arasindaydi.

Suikastçilardan birçoiu yabanci pasaport taiidiklarindan yurt diiina kaçmiilardi. Fakat Edvard Jorris yakalanmiiti. Arabanin parçalari arasinda bulunan Neseldorfer kelimesiyle 11123 rakami, olayin aydinlanmasini sailamii, konuimamakta direnen Edvard Jorris de her ieyin ortaya çiktiiini görünce, bütün bildiklerini anlatmiiti. Suikastçilardan Haci Niian Minasyan, sorgusu sirasinda gittiii yüznumarada, teneke ibrikle bilek damarlarini ve karnini yirtarak intihar etmii, geri kalanlar idam cezasina çarptirilmiilardi.

Abdülhamit, Edvard Jorris'i baiiilamii, ayrica kendisine 500 altin vermiiti. Jorris, daha sonralari Avrupa'da Abdülhamit'in bir ajani olarak çatiimii, saraya önemli raporlar göndermiitir.

Abdülhamit'in Ermeni Komitacilari tarafindan öldürülememesi, nedense Tevfik Fikret'i pek üzmüi ve bu üzüntüsünü "Bir Lâhza-i Ta'ahhur - Bir anlik duraklama" adli iiirinde iu misralarla belirtmiiti :

"Ey ianli avci, damini bihûde kurmadin.
Attin fakat yazik ki, yaziklar ki, vurmadin"

---

Etiketler : [ dünya ] [ anadolu ] [ araba ] [ miralay ] [ reme ] [ kur ] [ ist ] [ aik ] [ mide ] [ gaz ] [ kitalar ] [ ilek ] [ dev ] [ memur ] [ fransa ] [ gazete ] [ basin ] [ bell ] [ ton ] [ çevre ] [ evre ] [ demir ] [ ata ] [ z m ] [ a k ] [ iiir ] [ para ] [ iir ] [ DiL ] [ dii ] [ dat ] [ TiFO ] [ tifo ] [ korku ] [ fen ] [ e i ] [ heye ] [ istanbul ] [ stanbul ] [ kati ] [ kat ] [ TAR ] [ ula ] [ evr ] [ dil ] [ ira ] [ adam ] [ tüfek ] [ düi ] [ bilin ] [ muz ] [ cam ] [ top ] [ heykel ] [ sabun ] [ makine ] [ dan ] [ padiiah ] [ kaygi ] [ van ] [ kayg ] [ madde ] [ firma ] [ mal ] [ banka ] [ tek ] [ tutu ] [ tiyatro ] [ nlanma ] [ tüfe ] [ altin ] [ aii ] [ göz ] [ anariizm ] [ med ] [ SAAT ] [ tünel ] [ açi ] [ karar ] [ anarii ] [ kan ] [ rap ] [ Ermeni ] [ sat ] [ türk ] [ çarpma ] [ nar ] [ rum ] [ rumlar ] [ arpma ] [ çin ] [ iyon ] [ rapor ] [ örgüt ] [ iirketi ] [ irketi ] [ örgütler ] [ düzen ] [ mar ] [ yazi ] [ gümrük ] [ yaz ] [ gen ] [ deniz ] [ konuima ] [ bilgi ] [ MISR ] [ tevfik fikret ] [ metre ] [ plan ] [ ken ] [ BAL ] [ insan ] [ rusya ] [ Rusya ] [ Sat ] [ nec ] [ ense ] [ mac ] [ ULUSLAR ] [ ordu ] [ galata ] [ kas ] [ aman ] [ sira ] [ lama ] [ eklenmeye ] [ iiti ] [ saat ] [ zaman ] [ sar ] [ yaveri ] [ iten ] [ evl ] [ suikasti ] [ dizginler ] [ orgu ] [ adiyle ] [ saa ] [ dami ] [ uba ] [ suikast ] [ dam ] [ bili ] [ çam ] [ izgi ] [ kullan ] [ damarl ] [ dikkat ] [ DER ] [ köprü ] [ kurt ] [ temmuz ] [ neden ] [ ARABA ] [ önemi ] [ nemi ] [ duy ] [ türkiye ] [ aydinlanma ] [ yildiz ] [ nka ] [ NKA ] [ mara ] [ ALTIN ] [ yabanci ] [ ekler ] [ yabanc ] [ doiu anadolu ] [ ham ] [ KIZ ] [ MAL ] [ ANAN ] [ isi ] [ kar ] [ BUR ] [ kelime ] [ uluslararasi ] [ uluslararas ] [ e i_ ] [ YAZAR ] [ k y ] [ s t ] [ t p ] [ a a ] [ n ne ] [ ayak ] [ Kitalar ] [ GEN ] [ ÜRE ] [ TEVFiK FiKRET ] [ töre ] [ ive ] [ ermeni ] [ kol ] [ YAZI ] [ Yildiz ] [ ayin ] [ anmi ] [ olmui ] [ tel ] [ anm ] [ olmu ] [ abd ] [ ABDÜLHAMiT ] [ samuel ] [ canl ] [ emen ] [ kol ve bacaklar ] [ dal ] [ hava ] [ cami ] [ erke ] [ PARA ] [ san ] [ KTA ] [ maya ] [ TÜRKiYE ] [ ard ] [ ermenistan ] [ ani ] [ hal ] [ ark ] [ kiz ] [ ütü ] [ isl ] [ maki ] [ mer ] [ konu ] [ devlet ] [ CAM ] [ Çam ] [ Ard ] [ tai ] [ pas ] [ cumhurbaikani ] [ Demir ] [ m s ] [ belçika ] [ bacak ] [ Türk ] [ yay ] [ rmak ] [ viyana ] [ kENDi ] [ nem ] [ kEND ] [ KAR ] [ DÜNYA ] [ merdiven ] [ kiii ] [ RAN ] [ emu ] [ çek ] [ abdülhamit ] [ yazari ] [ yazar ] [ kara ] [ KARA ] [ dis ] [ arab ] [ irem ] [ isti ] [ sari ] [ ABD ] [ kap ] [ MUZ ] [ uay ] [ DIN ] [ suba ] [ DENiZ ] [ avrupa ] [ Dünya ] [ büyü ] [ gerçek ] [ bai ] [ kay ] [ ama ] [ sab ] [ ölü ] [ diren ] [ cehennem ] [ ele ] [ çim ] [ mak ] [ baz ] [ kui ] [ uydu ] [ kil ] [ alan ] [ KON ] [ meni ] [ KAST ] [ ören ] [ ren ] [ damarlar ] [ yer ] [ DEMiR ] [ NAR ] [ kurtarma ] [ ter ] [ iZM ] [ günler ] [ gün ] [ nlar ] [ and ] [ YAY ] [ etler ] [ len ] [ han ] [ TÜRK ] [ BEL ] [ iirket ] [ irket ] [ ini ] [ bulu ] [ dar ] [ PAT ] [ enes ] [ har ] [ ZET ] [ intihar ] [ diz ] [ yili ] [ ölüm ] [ AÇI ] [ etr ] [ aki ] [ ÇEKi ] [ anlat ] [ yüz ] [ TAi ] [ LEK ] [ deste ] [ REME ] [ MiT ] [ par ] [ bas ] [ ara ] [ meme ] [ sel ] [ FRANSA ] [ ANARii ] [ ANAR ] [ zar ] [ kurum ] [ kurumlar ] [ fil ] [ Deniz ] [ bac ] [ soru ] [ atr ] [ damar ] [ ece ] [ patlayici ] [ Kas ] [ iliiki ] [ aft ] [ ekil ] [ üre ] [ anariist ] [ SUiKAST ] [ dem ] [ Abdülhamit ] [ tara ] [ ayan ] [ ER K ] [ ala ] [ bel ] [ lara ] [ rus ] [ duraklama ] [ men ] [ dol ] [ zet ] [ i de ] [ yan k ] [ islam ] [ ÇEK ] [ at k ] [ Z M ] [ niian ] [ GEL ] [ elam ] [ y n ] [ LAH ] [ p c ] [ CAMIN ] [ cin ] [ e c ] [ Din ] [ tyne ] [ iON ] [ DRAMA ] [ DEN ] [ DIL ] [ tan ] [ alt ] [ drama ] [ din ] [ aç c ] [ dini ] [ rüya ] [ iKTA ] [ çük ] [ küp ] [ ALi ] [ akü ] [ oru ] [ açilar ] [ andy ] [ çar ] [ ylan ] [ aia ] [ yün ] [ kül ] [ ati ] [ eyhülislam ] [ BULU ] [ ataç ] [ an y ] [ DiN ] [ açin ] [ kiliç ] [ RÜ D ] [ ASiNA ] [ maü ] [ eki ] [ kre ] [ hasan ] [ Aki ] [ ari ] [ Doi ] [ ilii ] [ kali ] [ doi ] [ kal ] [ GAL ] [ bal ] [ ili ] [ bali ] [ Zar ] [ sara ] [ slam ] [ erkes ] [ arai ] [ taç ] [ lan a ] [ dram ] [ rine ] [ asya ] [ sultan ] [ gel ] [ üyeler ] [ yeler ] [ tes ] [ iatro ] [ atro ] [ ZAMAN ] [ mit ] [ kmu ] [ getiri ] [ efe ] [ ran ] [ dikte ] [ veri ] [ hafi ] [ ONLAR ] [ haf ] [ r ya ] [ rene ] [ roc ] [ ing ] [ yapi ] [ yap ] [ amac ] [ acilar ] [ ayi ] [ Nar ] [ abun ] [ hükümdar ] [ orum ] [ yuva ] [ ile ] [ örme ] [ rme ] [ 112 ] [ O i ] [ üye ] [ can ] [ nale ] [ irak ] [ rak ] [ aban ] [ basi ] [ dei ] [ kii ] [ olu ] [ bile ] [ mina ] [ aiil ] [ der ] [ siyonist ] [ man ] [ ermii ] [ aka ] [ ermi ] [ kita ] [ ram ] [ Açi ] [ MAK ] [ süleyman ] [ den ] [ a i ] [ KONU ] [ bildi ] [ sap ] [ ela ] [ Maya ] [ Cami ] [ ATR ] [ kiya ] [ Yay ] [ arc ] [ ILO ] [ örgü ] [ örmek ] [ rmek ] [ yönet ] [ kilo ] [ lay ] [ akt ] [ kle ] [ ekle ] [ cuma selamliii ] [ cuma selaml ] [ cim ] [ hac ] [ dolu ] [ akil ] [ ORDU ] [ dramaü ] [ k ta ] [ ni an ] [ atü ] [ demi ] [ arda ] [ yaka ] [ görme ] [ heyecan ] [ konular ] [ k t ] [ yaban ] [ adet ] [ eti ] [ TÜR ] [ ememi ] [ ADET ] [ kta ] [ devletler ] [ ZLE ] [ SEL ] [ Gen ] [ memurlar ] [ rakam ] [ DRAM ] [ dai ] [ müi ] [ arac ] [ pat ] [ ret ] [ A I ] [ koi ] [ Müi ] [ anla ] [ GÖZ ] [ K V ] [ A i ] [ iide ] [ aila ] [ SATI ] [ e ii ] [ iZLE ] [ İZM ] [ AiI ] [ ital ] [ bira ] [ bailam ] [ kili ] [ afi ] [ ii c ] [ EKi ] [ ali ] [ sati ] [ ilo ] [ ila ] [ kasi ] [ iti ] [ ikta ] [ tik ] [ iiler ] [ aÇi ] [ iiDE ] [ ahi ] [ sadi ] [ KANI ] [ asi ] [ EDi ] [ AiA ] [ cii ] [ Ali ] [ i ya ] [ i sa ] [ ieyhülislam ] [ dali ] [ i am ] [ Asina ] [ ahin ] [ DİL ] [ pil ] [ İON ] [ arii ] [ ağa ] [ sina ] [ ARA ] [ nal ] [ araĞ ] [ ıatro ] [ port ] [ Ardi ] [ ardi ] [ VEN ] [ iLEK ] [ iahin ] [ DİN ] [ cumhurba ] [ leti ] [ O Ğ ] [ TAĞ ] [ dola ] [ kom ] [ padi ] [ uyu ] [ mira ] [ KiLO ] [ andi ] [ çini ] [ BiLGi ] [ ALĞ ] [ IIK ] [ iii ] [ de er ] [ mami ] [ R D ] [ eter ] [ kis ] [ TAS ] [ A S ] [ kus ] [ IZM ] [ YARA ] [ yil ] [ chi ] [ IKTA ] [ çii ] [ ASINA ] [ sad ] [ MIT ] [ araS ] [ konmu ] [ IZLE ] [ tas ] [ korkunc ] [ hin ] [ KIL ] [ SAV ] [ rya ] [ zle ] [ FEN ] [ ans ] [ eri ] [ K e ] [ efendi ]