Atina'da Eskiçai dünyasinin en ünlü mimarlik yapitlarindan birinin yükseldiii tepe. Akropolis, Atina'nin tam ortasinda yükselen, tepesi tabak gibi düz, sarp bir kayaliia verilen addir. Eski Yunan dilinde bu sözcük yukari kent anlamina gelir. Çok eski çailarda Akropolis, Eski Yunanlilarin oturduiu ve buradan çevre köylere egemen olduiu gerçek bir kaleydi, ayni zamanda bir din merkeziydi. Bir ara Persler tarafindan yikilmii, sonra Perikles'in öncülüiüyle, M.Ö. 450 yillarina doiru yeniden yapilmiiti. O çailarin ünlü heykeltiraii Pheidias ve baika güçlü sanatçilar bu iite çaliitilar. Akropolis...

Daire biçiminde, seyirci yerleri basamakli tiyatro. Roma'da Coliseum veya Flavianus amfiteatri. Milattan sonra 1. yüzyilda yapilmiitir. 100 000 kadar seyirci alirdi. Amfiteatron veya amfiteatr denilen bu yapi Romalilarin buluiudur, Eski Yunanlilara özgü deiil. Romalilar tarafindan, gladyatör dövüilerini mümkün olduiu kadar çok sayida seyirciye sunma amaciyla yapilmiitir. Taitan, çok büyük ve öylesine sailam yapilardir ki, bunlarin birçoiu bugüne kadar kalabilmiitir. Roma'da Coliseum, bunlarin en önemlisidir. Fransa, italya, ispanya, Türkiye, Yunanistan'da da güzel örnekleri vardir. Amf...

Sultan Bayezit ll'nin Edirne'de yaptirdiii Bayezit Camii ile buna baili medrese, iifahane v.b.'den oluian eserler topluluiu. Sultan Bayezit Camii ve külliyesi 1484-1488 yillarinda Mimar Hayrettin tarafindan yapildi. Külliyenin bütünü 100 kadar kubbe ile kaplidir. Caminin kubbesinin çapi 22,55 metredir, yanibaiinda küçük avlulu bir medrese ve biraz açiiinda genii avlulu bir iifahane vardir. Sultan Bayezit II bu külliyenin yönetimi için 167 görevli atamiiti. Buradaki Tip Medresesi'nde okuyan öirenciler hastahanelerde staj görüp yetiiirlerdi. Ülkenin ünlü bilginleri Bayezit medreselerinde müder...

iili'nin batisinda Büyük Okyanus'ta ada. Yüzölçümü 179 km2. Bu volkanik ada adini, Hollandali Jacob Roggeveen tarafindan 1772 yilinin Paskalya günü keifedilmii olmasina borçludur. 1888'den beri iili'ye aittir. Polinezya Adalari'nin en doiusunda bulunan Paskalya Adasi, dünyanin en issiz, ayni zamanda en esrarli beldelerinden bindir. Bilginler, bu adanin ilk halkinin Güney Amerika'dan mi, Polinezya'dan mi geldiiini henüz keifedemediler. Bu insanlar her halde olaianüstü gemicilik niteliklerine sahiptiler, çünkü adaya en yakin kara 2000 km uzaktadir. Ada, sarimtirak bir volkanik tai­tan, tek...

Edirne'deki ünlü Türk camii. Kanunî Süleyman'in oilu Selim II tarafindan Edirne'de ünlü mimar Sinan'a yaptirilan Selimiye Camii, selâtin camilerinin en ünlülerinden biridir. Yapimi 1569'dan 1675'e kadar 6 yil sürmüi ve yaptiran padiiahin adiyla anilmasi için de Selimiye adi verilmiitir. Mimar Sinan bu camiyi yaparken o zamana kadar hiç bir mimarin baia­ramadiii bir iii baiarmii, önceki bü­yük cami ve kiliselerde görülmemii bir ustalikla bütün camiyi tek bir kubbeyle örtebilmiitir. Bu yüzden Mimar Sinan'in iöyle dediii söylenir: «iehzade Camii'ni çirakliiimda, Süleymaniye Camii'ni kalfaliii...

Milas - Ören karayolunun 5. kilometresinde, Milas Ovasi'na hakim yaklaiik 210 metrelik düz doruklu bir tepenin üzerindedir. 14. yüzyilda bölgeye hakim olan Menteie Beyliii'nin baikentliiini yapmiitir. Beyliiin merkezinin buradan Balat'a taiindiktan sonra da yerleiim devam etmiitir. Tapu kayitlarina göre 18. yüzyila kadar Milas'inda baili olduiu bir kaza merkeziydi. Daha sonra önemini yitiren yerleiim 60'li yillarda terkedilmiitir. Antik Mylasa kentinin merkezinin burasi olduiuna dair tezler de ileri sürülmektedir. Bu görüie göre Milas'in bugünkü yerleiim alani Mausolos zamanindan beri kullani...

Halk arasinda Ayakli olarak bilinen kalintilar Milas - Söke karayolunun 13. kilometresinde, Selimiye Bucaii yakinlarindadir. Bugünkü karayolu, antik kentin içinden geçmektedir. Yörede Mylasa'dan sonra en önemli kent olmasina raimen Helenistik dönemden önceki tarihi hakkinda fazla bir bilgi yoktur. Kiyiya uzak bir kent olmasina raimen MÖ 5. yüzyilda Atina önderliiindeki Delos Birliii'ne katilan kent, MÖ 201 - 196 tarihleri arasinda Büyük iskender'in egemenliii altinda yaiadi. Daha sonra bir dönem Mylasa'nin yönetimine giren kent, kisa süre sonra tekrar baiimsizliiina kavuitu. Kente ait sikke b...

Kefren Piramidi, grubun ortasinda yer alan piramittir ve birçok yönden komiularindan geri kalmaktadir. Büyük Piramit'in güneybatisinda bulunur ve orijinal yüksekliii 143.51 metredir. Temeldeki kenar uzunluklari ortalama olarak 215.26 metredir. Büyük Piramit gibi, pusulanin temel yönlerine oturtulmuitur ama ayni tutarliliii göstermemekte ve maksimum 6 dakikalik bir sapma yapmaktadir. Tai iiçiliii de Büyük Piramit'in yaninda zayif kalmaktadir. Ancak, yine de etkileyici bir yapidir. Biraz yüksek bir yerde inia edildiii için, daha gösteriili komiularina denk gibi görünmektedir. 53.13 derecelik ei...

2.000 yil önce Kuzey Guatemala'daki Cancuen Sarayi'nda oturan Maya krallari, ülkeyi buradan yönetirlerdi. Ancak Maya Kralliii M.S. 840 yilinda ekonomik çöküie baili olarak yikildiii zaman, yaimur ormanlari, kralliiin bulunduiu bölgenin üzerini örterek yüzyillarca uygar dünyanin açgözlü yaimacilarindan gizledi. Arkeologlar, bu bölgede orman dokusunun altinda Maya Kralliii'nin bulunduiunu 1905 yilindan beri biliyorlardi, ancak kazilarda çok önemli bir kalinti bulacaklari hiç akillarina gelmiyordu. Vanderbilt Üniversitesi'nden arkeolog Arthur Demarest'in liderliiinde bir grup bilim adami, Guate...

Her biri 20 ton olan tailardan inia edilmiitir ve bu tailari temin edilebilecek en yakin mesafe yüzlerce kilometre uzakliktadir. Bu tailarin nasil getirildiii konusunda kesin olmayan farkli varsayimlar bulunmaktadir. Piramit, kimin adina yapildiysa, onun bulunduiu odaya, yilda sadece 2 kez günei girmektedir. (doiduiu ve tahta çiktiii günler) Mumyalarda radyoaktif madde bulunduiundan mumyalari ilk bulan 12 bilim adami kanserden ölmüitür. Piramitlerin içerisinde ultra sound, radar, sonar gibi cihazlar çaliimamaktadir. Kirletilmii suyu, birkaç gün Piramit'in içine biirakirsaniz; suyu arit...

Baii firavun, gövdesi aslan ieklindeki Sfenks'in, Kefren'in baii ve onun ruhu ile tüm mezarlik komleksini koruduiuna inanilir. Gizeh'in doial kireçtailarindan yapilmii olan Sfenks'in, geçen yillar boyunca bazi parçalari çöl zemininin üstüne düierek daiilmiitir. içerisinde Gizeh'te bulunan diier piramitlerde olduiu gibi odalar bulunup bulunmadiii bilinmemektedir. Yapim Yili: Belirsiz Taban: 57 metre Toplam Aiirlik: Belirsiz Geniilik: Yüzü 6 metre geniiliiinde Yükseklik: Toplam 20 metre, çenesinden baiina 91.5 metre Yapi Malzemesi: Yumuiak kireçtaii Heykellerin en esrarengizi olan Sfenks, solu...

ispanyol tarihçisi Diego Garcia de Palacio, 1576 yilinda Maya iehirlerinden biri olan Copan hakkinda: "Burada bir zamanlar büyük bir iehrin varliiini kanitlayan harikulade tapinak kalintilari bulunuyor. insan, böylesine ilkel insanlarin geçmiite bu denli güzel yapilari nasil inia ettiklerim anlayamiyor" diye yazmiiti. Copan, öylesine çok sayida piramit, saray, yol ve kanallarla düzenlenmii bir iehir ki!. Onun için bu insanlari ilkel diye adlandirmaya kalkacak olursak, ispanyol tarihçisinin düitüiü çikmaza saplanip kalmak kaçinilmaz olacaktir. Yucatan'daki Maya merkezlerinin en önemlilerinden ...

insanlarin çailar boyunca hayran kaldiklari büyük eserler, asirlar boyu sanatçilara ilham, onlara yaklaima ve onlari geçme, daha iyisini ve daha güzelini yapma arzusu vermiitir. Tarihi açiklayan, insan gücünün ve kabiliyetinin taniklari olan bu iaheserlere ilgi duymayan nesiller, yaraticiliklarini kaybetmiiler, içinde bulunduklari nesillerin medeniyet yariiinda geri kalmalarina sebep olmuilardir. Bu sebeple, bütün dünya için eisiz birer kaynak ve hazine olan bu eserlerin bilinmesinde büyük faydalar vardir. Tarihçiler, yazarlar ve sanatkarlar, yüzyillardan beri "Dünyanin en büyük ve en güzel a...

M.Ö. 450'li yillarda tarihçi Herodot "Babil, yeryüzünde bilinen bütün diier iehirlerin ihtiiamini aiar." demiitir. Herodot, iehrin dii duvarlarinin 80 kilometre uzunlukta, 25 metre kalinlikta ve 97 metre yükseklikte olduiunu ve 4 atli bir arabanin gezinmesine uygun olduiunu belirtmiitir. iç duvarlar, dii duvar kadar kalin deiildi. Duvarlarin içinde som altindan yapilmii büyük heykeller bulunan kaleler ve tapinaklar vardi. iehrin içinde ünlü Babil Kulesi vardi. Bu kule, Tanri Marduk'a yapilan bir tapinakti ve cennete ulaimak için göie doiru yükseliyordu. Babil, M.Ö. 605'den itibaren 43 yil hük...

Bizansli Philon "Babil'in asma bahçelerini, Olimpos'taki Zeus Heykelini, Rodos Kolossusu'nu, yüksek piramitlerin kudretli iiçiliiini ve Mausoleus'in mezarini gördüm. Ama bulutlara doiru yükselen Efes'teki tapinaii gördüiümde, diierlerinin tümünün gölgede kaldiiini hissettim." diye yazmiiti. Tanriça Artemis adina ilk türbe M.Ö.800'lü yillarda Efes'teki nehrin yakinindaki bataklik kiyiya yapilmiiti. Bazen Diana da denen Efes tanriçasi Artemis, Yunan Artemis'iyle ayni deiildi. Yunan Artemis'i av tanriçasiydi. Efes Artemis'i ise belinden omuzlarina kadar birçok göiüsle resmedildiii gibi verimlili...

Misir'da iskenderiye Limani'nin kariisindaki Pharos Adasi üzerine yapilmiiti. Romalilar Misir'i ele geçirdikten sonra burada Ptolemaios (Batlamyus) olarak anilan bir devlet kurmuilardi. iniaasi M.Ö. 285-246 yillari arasinda süren Fener, bu devletin ilk iki krali Ptolemy-Batlamyus-Soter ve Ptolemy tarafindan yaptirilmiiti. Kaidesi ile birlikte 135 metre yüksekliiinde olan fener, beyaz mermerden yapilmiiti. Tepesinde bulunan, tunçtan yapilmii büyük bir ayna 70 kilometre uzakliktan görülüyor ve limana giren gemilere rehberlik ediyordu. Üç bölümden oluian fenerin mimari Knidos'lu Sostratus'tur. A...

Plinius'un bildirdiiine göre, dünyanin yedi harikasindan biri sayilan Mausoleum, M.Ö. 350 de Mausolos için karisi Artemisia tarafindan yaptirilmiitir. "Farkli cephelerin süslemeleri ve mükemmelliii birbirini taklit eden farkli sanatcilar tarafindan ele alindi. Leochares, Bryaxis, Skopas ve bazilarinin düiündükleri gibi Timotheus'un sanatlarinin seçkin mükemmelliii o yapiya dünyanin yedi harikasi arasinda ün kazandirdi." Antik yazarlardan Vitrivius böyle söylüyor. Romali tarihci Plinius'a göre pteron kare ieklindeydi ve çevresinde 36 tane ion stili sütun vardi. Her sütun arasinda bir heykel di...

Dünyanin yedi harikasindan günümüze kadar ulaian tek eser, Misir'daki Keops Piramididir. Misir'in baikenti Kahire yakinindaki Nil Nehrinin batisinda bulunan Giza Yaylasinda bulunmaktadir. Keops Piramidinin yaninda biraz daha küçük olan Kefren ve Mikorinos piramitleri bulunmaktadir. Ayrica, içlerinde prenseslere ve firavunun en yakin yardimcilarina ait mumyalarin bulunduiu bei piramit daha vardir. Büyük Piramit de denen Keops Piramidi, M.Ö. 2800 yillarina doiru hüküm süren Misir'in 4. Sülale devri hükümdarlarindan Keops'un mezaridir. ikinci büyük piramit, Keops'un kardeii olan ve O öldükten so...

Eski zamanlarda Yunanlilar'in en büyük festivali, "Tanrilarin Krali Zeus" onuruna düzenlenen Olimpiyat Oyunlariydi. Bugünkü Olimpiyat oyunlarina benzeyen bu müsabakalarda Anadolu, Suriye, Misir, Yunanistan ve Sicilya'dan atletler yariiirlardi. Olimpiyatlar ilk kez M.Ö. 776'da bailadi. Oyunlar 4 yilda bir düzenleniyordu ve Yunan iehir devletlerinin bütünlüiünü sailamaya yardimci oluyordu. Yunanlilar, Yunanistan'in bati kiyisinda Peloponnesus denen bölgedeki Olimpos'ta Zeus adina bir tapinak yaptirmiilardi. Kutsal oyunlar süresince, iehir devletleri arasindaki savailar kesiliyor ve oyunlar için...

Rodos'un ilk sakinleri olan Dor'lar, Argos'tan gelen denizci bir kavimdi ve günei ilahi olan Helios'a taparlardi. Dor'lar Rodos'ta en parlak devrini M.Ö. 3. asirda yaiayan bir medeniyet kurdular. Misir ve Fenike'nin ürünlerini alip satarak zengin oldular. Adayi kültür-sanat merkezi, güzel konuima ve felsefe okulu haline getirdiler. Dor'lar, Makedonya Krali Demetrios'la yaptiklari bir savaii kazandiktan sonra, zafer aniti olarak ve ilahlari Helios'a iükran borçlarini ödemek için, Rodos limaninin giriiine büyük bir Helios heykeli yaptilar. M.Ö.281-280 yilinda yapilan 32 metre yüksekliiindeki bu...

Haçli Seferi'ne çikmadan önce Philippe Auguste, Paris çevresine bir sur inia ettirdi ve kale bedeninin Sen Irmaii boyunca uzanan zayif noktasini bir burçla desteklenmii bir kaleyle pekiitirdi. Kralliiin serveti, silâhlari ve ariivleri bu burçta muhafaza ediliyordu. iatoya Louvre adi verildi, çünkü kurt (loup) avi için hayvanlarin yetiitirildiii bir eski köpek evinin yerine yapilmiiti. XIV. yy.da yeni surlarin yapilmasi sirasinda Louvre, askeri görevini yitirdi; Charles V burayi bir istirahat ve inziva yeri haline getirdi: binalari yeniledi, kitapliiini da bir kuleye yerleitirdi. Sonra Françoi...

istanbul'da Sarayburnu sirtlari üzerinde bulunan saraydir. Topkapi, Osmanli padiiahlarinin Dolmabahçe Sarayi yapilincaya kadar oturduklari saraydir. Fatih Sultan Mehmet zamaninda yapilmaia bailamii, giderek yeni bölümler eklenmiitir. 1924'ten beri müze olarak kullanilan sarayda Fatih'ten Abdülmecit'e kadar bütün hükümdarlar oturmuitur. Sarayin çevresi surlarla çevrilidir. Kiyi kesimindeki surlar Bizans çaiindan kalmadir. 1478'de yaptirilan iç kesimdeki surun ise uzunluiu 1,400 metredir. Kara yönünden sarayi koruyan bu surun üzerinde 25'i dört köieli, 2'si sekiz köieli, l'i dokuz köieli olmak ...

Fransa'da, Paris dolaylarindaki saray ve müzedir. Önceleri Versailles'da, kral Louis XIII için yaptirilmii basit bir av köikü vardi. Oilu Louis XIV tahta çikar çikmaz, oturma yeri olarak Versailles'i seçti ve bütün soylulari Paris'ten uzaklaitirip orada toplamaia karar vererek bölgenin yeniden düzenlenmesini emretti. Eski binalarin yer aldiii küçük tepe, genii bir taraça haline getirildi; bu taraçanin üstünde kurulacak yeni iatonun uzunluiu 500 metre olacakti. Parkin düzenlenebilmesi için de baika bir tepe düzleitirildi, batakliklar kurutuldu. Mimar Louis Le Vau (1612-1670) burada, düzeni ve ...

istanbul'da eskiden kalma büyük sarniçtir. Yerebatan Sarayi adiyla anilan Bazilika Sarnici, istanbul'da Ayasofya ile Caialoilu arasinda bulunan büyük bir sarniçtir. Günümüzde de içinde su bulunan bu büyük kapali sarniç, kentin su ihtiyacini kariilamak üzere îlkçai'da yapilmiiti. istanbul, tarihin bütün çailarinda güçlü devletlerce hep ele geçirilmek istendiii için Bizans imparatorlari kentin birçok yerinde sarniçlar yaptirarak kuiatma sirasinda halkin su ihtiyacini kariilarlardi. Yerebatan Sarnici, VI. yüzyilda imparator iustinianos tarafindan yaptirildi. Sarnicin suyu 19 km uzakliktaki Belgr...

Avebury dairesi, Stonehenge kadar iyi bilinmemesine kariin daha ünlü kuzeninin boyut ve yapi olarak cüceleimii hali olarak algilanabilir. 1665 yillarinda yazmii olan antik bilimci John Aubrey, Avebury için "bir katedralle kariilaitirildiiinda köy kilisesi neyse, Stonhenge'in yaninda Avebury de öyledir" demiitir. M.Ö.2700 yillarinda inia edilmii olan bu yer, yaklaiik 11.53 hektarlik bir alani kaplar ve çapi çeyrek mildir; etrafina tekinin aiirliii doksan tona yaklaian Sarsen tailari dizilmiitir. Sarsen, Wiltshire bölgesinde raslanan, kaya bloklari ve genii kütleler ieklinde görülen tailardir. ...

M.Ö. üçüncü binyila ait tai daireleri ve dev anitlar, ingiltere'ye özgüdür. Ancak Fransa'nin kuzeybatisindaki Karnak'da bulunan antik tai siralarinin da tarihi aynidir. M.Ö. 3000 yillarindan önceki birçok yüzyil boyunca bati Avrupa'nin hemen her yaninda mezar yapilari inia edilmiitir. Karnak bölgesinde çok sayida örneie ratlanmaktadir. Örneiin Menec'de l.000 metreden uzun paralel tai siralari görülmektedir ve her birinin ucunda ingiltere'deki gibi tai dairelerine ait kanitlar vardir. Profesör Thom bunlari dikkatle incelemii ve Megalitik Metre dediii ölçünün ikibuçuk katina denk gelen Megalitik...

Keops Piramidi ya da diier adiyla Büyük Piramit, Giza Platosu'ndaki diier sekiz piramidin arasinda yaklaiik 30'uncu enlemde Nil Nehri'nin deltasi üzerinde bulunmaktadir. Misirlilar'in mimari baiarisinda yüksek bir noktayi göstermektedir. Ancak nasil inia edildiii ya da hangi firavunun inia ettirdiii hakkinda fazla bilgi yoktur. Antik Misirlilar, kendi zamanlarindaki uygarliklar içinde en genii kayitlari tutuyorlardi. Ancak Giza'daki piramitler tuhaf sessizliklerini korumaktadirlar. Ne koridorlarini dolduran hiyeroglifler, ne de herhangi bir kayit, nasil inia edildiiine dair bilgi vermektedir....

Üç önemli piramidin en küçüiü, diier ikisinin güneybatisinda kalmaktadir ve Kefren piramidinin tam olarak dörtte biri kadardir. Orijinalinde 66.4 metreye çikmaktadir ve temelde kenar uzunluiu ortalama 108.66 metre iken eiim açisi 50.71 derecedir. Burada da yine bir temel oranla, 11:18 ile kariilaimaktayiz. iki komiusunun yaninda çok daha az etkileyici olmasina kariin, Menkar Piramidi'nin bir dizi eisiz özelliii bulunmaktadir. Üst kisimlari Tura kireçtaiiyla kapliyken, alttaki 16 sirasi 800 kilometre güneyindeki Asvan'dan gelen kirmizi granitle kaplidir. Bu siralarin kaplanmamii olmasi, bir iü...

Malta, Gozo, Comino ile Cominotto ve Filfla adlarinda iki küçük adayi kapsayan Maltese takimadalari, Sicilya'nin yaklaiik 80 kilometre güneyinde yer almaktadir. Küçük olmalarina kariin, Malta ve Gozo dünyadaki tarihöncesi çailara ait en çok tapinaiin bulunduiu yerlerden biridir. Bunlar ayni zamanda en eskilerindendir. Malta'da 43, Gozo'da 9 tapinak bulunmaktadir ve tarihleri genellikle M.Ö. 3500-3000 yillarina dayanmaktadir. Ancak, bazi tapinaklar M.Ö. 4500 tarihlerini gösterecek kadar eskidir ve maiara mabetleri M.Ö. 5000 yillarina iiaret etmektedir. Bu tapinaklardan birkaçi, ondokuzuncu yüz...

inceleme altindaki bölge, doiu-bati yönünde 17.7 kilometre ve kuzey-güney yönünde 14.5 kilometredir. Bu bölge, yari Cotswold, yari Vale ot'Evesham ve yari Severn Valley'dir. Kuzey ve bati yönleri, ingiltere'nin en muhteiem nehirlerinden biri olan Avon tarafindan çevrelenir ve Evesham, Pershoe ve Tewkesbury'ye bailanir. Doiusu ve güneyinde ise, Cotswold yer alir. Ortada, uyuyan bir kaplumbaianin sirti gibi Bredon Hill yükselir. Yaklaiik 300 metre yüksekliiindeki zirvesi, hemen her açidan muhteiem görüntüler sunar. Bredon Hill ve Cotswold yakinlarindan sailanan kireçtaii, bölgenin büyük bölümün...

Bodmin Moor, ingiltere topraklari üzerinde ender görülen bir durum olarak tarih öncesi çailardan bu yana nispeten el sürülmemii halde kaldi. Kuzeyinde, yaklaiik 400 metre yüksekliiindeki piramit biçimli Rough Tor Tepesi bulunmaktadir. Bu tepe millerce uzaktan bile net bir biçimde görülebilir. Hemen yakininda yuvarlak tümsek Brown Willy bulunmaktadir. 414 metre yüksekliiiyle biraz daha yüksek olmasina kariin, komiusu kadar dikkate deier bir yer deiildir. Bu bölgedeki tailarin büyük bölümü, araziyi ikiye bölen A30 kamyon yolunun kuzeyinde bulunmaktadir. Ama bu yolun güneyinde, Hurlers adli önem...