Malta, Gozo, Comino ile Cominotto ve Filfla adlarinda iki küçük adayi kapsayan Maltese takimadalari, Sicilya'nin yaklaiik 80 kilometre güneyinde yer almaktadir. Küçük olmalarina kariin, Malta ve Gozo dünyadaki tarihöncesi çailara ait en çok tapinaiin bulunduiu yerlerden biridir. Bunlar ayni zamanda en eskilerindendir.

Malta'da 43, Gozo'da 9 tapinak bulunmaktadir ve tarihleri genellikle M.Ö. 3500-3000 yillarina dayanmaktadir. Ancak, bazi tapinaklar M.Ö. 4500 tarihlerini gösterecek kadar eskidir ve maiara mabetleri M.Ö. 5000 yillarina iiaret etmektedir. Bu tapinaklardan birkaçi, ondokuzuncu yüzyillardaki kazilarda ortaya çikmii, fakat I909'da Profesör Zammit Malta Müzesi'nin yöneticisi olana kadar sistematik bir çaliimaya alinmamiilardir.

Bunlarin en ünlülerinden biri, Marta'nin güney kiyisinda bulunan Hagar Qim'dir. Dikkatle bakildiiinda, bir kurukafanin yandan görünüiüne benzemektedir ve M.Ö. 4. binyilin sonlarina iiaret etmektedir. Burada, aiirliii otuz tonu bulan tailar bulunmaktadir. Burada ve diier Malta tapinaklarinda bulunan heykel ve büstler, bir tanriçaya adanmii olduklarini düiündürmüitür. Bu ayni zamanda, Gozo'daki Ggantija gibi bazi tapinaklarda bulunan yarim daire veya elips biçimindeki odalarin birlikte "trefoil" kalibini oluiturmasiyla mimaride de ifade edilmiitir.

Uzun geçmiiine kariin, M.Ö. 3000 yillarinda tapinak yapimi kesilerek bütün nüfus ortadan kaybolmui ve adalarda yaklaiik 500 yil boyunca bir daha yerleiim izine raslanmamiitir. Marija Gimbutas, The Civilization ofthe Goddess (Tanriça'nin Uygarliii) adli kitabinda iöyle demektedir:

iBüyük Tarxien Tapinaii ile birlikte, Malta 'da tapinak yapimi sona erdi. Tapinak mühendislerine ne olduiu bilinmemektedir. Ama belki de kuraklik ya da tarimsal verimsizlik, hastalik, veba gibi nedenlerle adalari terketmii olabilirler.i

Arkeolog Joseph Ellul, Malta'nin terkedilmesi konusunda kendi fikirlerini sunmaktadir. Malta's Prediluvian Culture (Malta'nin Prediluvian Kültürü) adli kitabinda, ünlü tapinak yapilarinin yokolui tarihini M.Ö. 5000 olarak göstermektedir. Hagar Qim tapinaiini inceleyen arkeologlar, dev tai bloklarindan bazilarinin sanki batidan doiuya kayan muazzam bir gücün etkisi altinda kalarak savrulmui olduklarini görmüilerdir. Ellul iöyle vurgulamaktadir:

iHagar Qim halki, istenmeyen delik ve çatlaklari kapamak için kireç harci kullanmiilardi. iimdi sertleimii durumlarina bakildiiinda, bir süre için tapinaiin sular altinda kaldiii anlaiilmaktadir. Bu yüzden, harç suyla erimii, çözülmüi, sular çekilince tekrar sertleimii olmalidir.i

Joseph Ellul, Cebelitarik Boiazi'nin Atlantik Okyanusu'ndan ayri olduiuna kesinlikle inanmaktadir. M.Ö. 3000 yillarinin bir yerinde, okyanus güçlü bir akintiyla bu engeli parçalamii ve Akdeniz'e akmiitir. Bu sirada Malta'daki tapinaklari da içine alacak iekilde bütün adaya bir metre kalinliiinda kum tabakasi birakmiitir. Ayni kitapta, Mezopotamya'daki Xari Süste kasabasindan bahsetmektedir. Verilen bilgilere göre üç metre kalinliiinda bir kum tabakasi arasindaki yemek için hazir sofralara, uyuma pozisyonundaki iskeletlere bakilirsa, bu felaket aniden gerçekleimiitir.

Bu yikim hakkinda Sümer mitolojisi ve efsanelerinde de geçen daha fazla kanit, modern Irak'in An Nasiriya kenti yakinlarindaki Ur kazilarini gerçekleitiren Sir leonard Woolley tarafindan güniiiiina çikarilmiitir.

Diier kanitlar da, bu selin Aiaii Mezopotamya'nin tamamini kaplayarak bütün canlilarini yokedecek kadar büyük olduiunu göstermektedir.

---

Etiketler : [ dünya ] [ aiik ] [ tarih ] [ kur ] [ ist ] [ TARiH ] [ dev ] [ kent ] [ basin ] [ ton ] [ tere ] [ mezopotamya ] [ bilgil ] [ a k ] [ mitoloji ] [ sis ] [ DiL ] [ tapinak ] [ goz ] [ e c ] [ e i ] [ elik ] [ hastalik ] [ kat ] [ TAR ] [ ula ] [ kedi ] [ dil ] [ ira ] [ kaya ] [ iON ] [ vurgu ] [ kültür ] [ düi ] [ bilin ] [ boy ] [ yanma ] [ heykel ] [ deme ] [ dan ] [ mal ] [ tek ] [ tarihi ] [ çay ] [ oyun ] [ altin ] [ aii ] [ Aslan ] [ kuraklik ] [ boia ] [ alacak ] [ kan ] [ nüfus ] [ birlik ] [ ÇAY ] [ nar ] [ rum ] [ rumlar ] [ çin ] [ mimar ] [ açi ] [ mar ] [ yemek ] [ kesinlik ] [ DENDiR ] [ ezop ] [ gen ] [ tarim ] [ deniz ] [ mart ] [ bilgi ] [ ivi ] [ mimari ] [ metre ] [ daire ] [ ken ] [ ailar ] [ otto ] [ ben ] [ müze ] [ tuz ] [ boyun ] [ çük ] [ tailar ] [ kas ] [ aman ] [ KÜLTÜR ] [ sira ] [ lama ] [ dendir ] [ anmiilardi ] [ iiti ] [ zaman ] [ kilomet ] [ kirler ] [ uygarliii ] [ kirlerin ] [ uygarl ] [ oluit ] [ bili ] [ kullan ] [ dikkat ] [ DER ] [ neden ] [ yönetici ] [ akinti ] [ mod ] [ ALTIN ] [ asi ] [ MAL ] [ isi ] [ kar ] [ KUZ ] [ aslan ] [ BUR ] [ iSKELET ] [ SKELET ] [ sümer ] [ oyu ] [ e i_ ] [ k y ] [ i ne ] [ a a ] [ GEN ] [ ÜRE ] [ emek ] [ kol ] [ anmi ] [ bati ] [ olmui ] [ anm ] [ olmu ] [ bat ] [ doku ] [ canli ] [ canl ] [ malta ] [ dal ] [ KURAKLIK ] [ erke ] [ san ] [ KTA ] [ pozisyon ] [ maya ] [ ard ] [ ani ] [ hal ] [ ark ] [ ütü ] [ isl ] [ mer ] [ konu ] [ Ard ] [ TME ] [ halk ] [ tai ] [ DOKU ] [ Akim ] [ EZOP ] [ SERT ] [ ske ] [ kENDi ] [ kEND ] [ KAR ] [ DÜNYA ] [ S O ] [ TUZ ] [ akdeniz ] [ genel ] [ çek ] [ prof ] [ çaila ] [ aga ] [ dis ] [ fla ] [ tabak ] [ kap ] [ DENiZ ] [ esk ] [ Dünya ] [ büyü ] [ gerçek ] [ fan ] [ iskelet ] [ aia ] [ ama ] [ kay ] [ sab ] [ skelet ] [ ele ] [ çim ] [ mak ] [ baz ] [ efsane ] [ kil ] [ çailar ] [ NEDENLER ] [ KON ] [ A i ] [ ren ] [ yer ] [ NAR ] [ kum ] [ kül ] [ ter ] [ yüzde ] [ tema ] [ gün ] [ nlar ] [ and ] [ efsaneler ] [ etler ] [ asl ] [ len ] [ BEL ] [ alaca ] [ tanriça ] [ POZiSYON ] [ yarim ] [ ini ] [ bulu ] [ dar ] [ NÜFUS ] [ harç ] [ har ] [ selin ] [ nak ] [ kra ] [ yili ] [ okuz ] [ AÇI ] [ etr ] [ aki ] [ ÇEKi ] [ mühendis ] [ yüz ] [ TAi ] [ eski ] [ adalar ] [ MiT ] [ tap ] [ say ] [ bas ] [ par ] [ ara ] [ KiTAP ] [ canlilar ] [ meme ] [ sel ] [ MÜZE ] [ Kaz ] [ TERE ] [ fil ] [ Deniz ] [ UZUN ] [ ece ] [ kitap ] [ Kas ] [ çaliima ] [ iekil ] [ ekil ] [ üre ] [ dem ] [ Atlanti ] [ YEMEK ] [ tara ] [ ney ] [ ifa ] [ ayan ] [ M T ] [ ER K ] [ ala ] [ Say ] [ bel ] [ lara ] [ Oyun ] [ anus ] [ Ak m ] [ i de ] [ K TAP ] [ ki i ] [ ÇEK ] [ güne ] [ GEL ] [ duy ] [ cin ] [ ALi ] [ bak ] [ DEN ] [ DIL ] [ tan ] [ alt ] [ gece ] [ yai ] [ ION ] [ akü ] [ çivi ] [ ati ] [ BULU ] [ bula ] [ an y ] [ DiN ] [ RÜ D ] [ maü ] [ eki ] [ bilgiler ] [ Aki ] [ ari ] [ baki ] [ boi ] [ doi ] [ kali ] [ kal ] [ Doi ] [ ili ] [ yarak ] [ atlantik okyanusu ] [ hak ] [ EFSANE ] [ rine ] [ elin ] [ Tarim ] [ gel ] [ tes ] [ fel ] [ gil ] [ ZAMAN ] [ mit ] [ ebe ] [ tik ] [ veri ] [ inan ] [ ONLAR ] [ yapi ] [ yap ] [ ayi ] [ kesin ] [ kanit ] [ Nar ] [ ariin ] [ ile ] [ rme ] [ daha fazla ] [ O i ] [ Tere ] [ çai ] [ can ] [ hasta ] [ irak ] [ rak ] [ basi ] [ olui ] [ olu ] [ geli ] [ POZ ] [ ak m ] [ malt ] [ der ] [ iad ] [ maiara ] [ man ] [ aka ] [ MAT ] [ moi ] [ uygarli ] [ Açi ] [ MAK ] [ modern ] [ den ] [ a i ] [ Yönetici ] [ cad ] [ KONU ] [ ela ] [ Kültür ] [ Maya ] [ Boia ] [ fad ] [ arc ] [ ILO ] [ rmek ] [ yönet ] [ kilo ] [ bulan ] [ lay ] [ akt ] [ YARAK ] [ kle ] [ ekle ] [ sona ] [ cim ] [ nedenler ] [ akil ] [ k ta ] [ atü ] [ BOiA ] [ GÜNE ] [ UYGAR ] [ arda ] [ yun ] [ k t ] [ güney ] [ eti ] [ TÜR ] [ sert ] [ kta ] [ SEL ] [ küa ] [ Tarih ] [ Gen ] [ a m ] [ i ya ] [ müi ] [ elips ] [ ret ] [ A I ] [ anlai ] [ Müi ] [ anla ] [ K V ] [ moğ ] [ dii ] [ aiil ] [ aila ] [ aliima ] [ kita ] [ eiim ] [ AiI ] [ atik ] [ iir ] [ iine ] [ bira ] [ kili ] [ afi ] [ EKi ] [ ali ] [ ilo ] [ dai ] [ ila ] [ kasi ] [ iti ] [ ayni ] [ aÇi ] [ KANI ] [ EDi ] [ in uygarl ] [ AiA ] [ Ali ] [ Baki ] [ aliim ] [ mari ] [ pil ] [ İON ] [ yağ ] [ uygar ] [ arii ] [ ağa ] [ ARA ] [ BAK ] [ ağlar ] [ yakla ] [ nasir ] [ Ardi ] [ ardi ] [ DİN ] [ üni ] [ O Ğ ] [ TAĞ ] [ uyu ] [ sertle ] [ KiLO ] [ BiLGi ] [ ALĞ ] [ in uygarliii ] [ IIK ] [ iii ] [ POZi ] [ mami ] [ kıl ] [ R D ] [ kis ] [ TAS ] [ kisi ] [ asiri ] [ A S ] [ disler ] [ YARA ] [ cay ] [ yil ] [ MIT ] [ araS ] [ tas ] [ hin ] [ hakk ] [ rek ] [ adlar ] [ KIL ] [ SAV ] [ mat ] [ iek ] [ but ] [ ahs ] [ eri ] [ tanri ]