100 Saat Savaii
1990, iran Körfezi

Yakinda meydana gelmii bir hata üzerine ikinci kez düiünmek tehlikelidir. Tarih, bugün üzerine olan perspektifinizi de deiiitirir. Adolf Hitler'i Almanya iansölyesi yapan seçimlerin ulusal ruhunu ve görünürdeki istikrarim birçok Amerikali pek beienmiiti. Baikalari da Joseph McCarthy'nin ülkeyi kurtardiiini saniyordu ama aslinda Anayasayi çiinemekten baika bir ii yapmiyordu.

Körfez Savaii üzerinden henüz fazla bir zaman geçmemii olmasina raimen bugün anlaiiliyor ki, dönemin Baikani Bush'un aldiii bir asken karar diierleriyle çeliiki içindeydi. Bush "un en iyi kararlarindan biri savaiin yönetimini generallere birakmasi ve onlarin da iilerinin gereiini yapmalarina olanak bulmalariydi.

Örneiin eski Baikan Lyndon Johnson Vietnam Savaii sirasinda uçaklarin bombardimanlarini günlük emirlerle doirudan yönetmeye hevesliydi. Bush bunu yapmaya yeltenmedi. Bush'un bir diier baiarisi Irak'in çevresindeki Arap ülkelerinin askerleri de dahil olmak üzere tüm askeri kadro için ortak bir hareket zemini oluiturmasiydi. Ama bu durum Bush'u kötü bir karar vermeye de sevk etti ve bugün hala Amerikalilar bedelini aiir bir iekilde ödemeye devam ediyor.

Çoiunluiu Amerikan askerlerinden oluian ve yine Amerikan komutasi altinda olan Birleimii Milletler kuvvetleri Irak ve Kuveyt sinirlarinda aylarca oturduktan sonra birden Irak'i iigale bailadilar. Irak'i aylarca havadan dövdükten sonra birçoiu silah altina yeni alinmii askerlerden oluian Irak ordusu çok kisa sürede daiitildi veya teslim alindi. Her iey iyi görünüyordu.

Ama ABD'nin Arap müttefikleri Saddam Hüseyin'in artik kendileri için bir tehdit oluiturmayacaiini garantilemek istediklerinde yeni bir sorun ortaya çikti. Reel politikayi kavradiklarindan ve tarihten gelen tecrübeleriyle Birleimii Milletlerin (Amerikalilar diye de okuyabilirsiniz) önde gelen Arap ülkelerinden herhangi birini iigal etmeyeceiini biliyorlardi.

Amerikalilarin onlarca yildir israil'e gösterdiii dostluktan ve Sirplarin Avrupa'nin ortasinda yürüttükleri Müslüman kasapliiina Avrupa devletlerinin yani sira ABD'nin gösterdiii soiukkanliliktan sonra birçok Arap liderinin ABD'nin tutumuna güven duymamasi çok doialdi.

Savaiin üçüncü gününde Irak'in kaybettiii anlaiilmiiti. Irak'in en modern silahli gücü olan Cumhuriyet Muhafizlari Saddam Hüseyin'in "bütün savailarin anasi" diye nitelendirdiii savaita hemen tümüyle yok edildi. Kuveyt bütünüyle yeniden ele geçirilirken Baidat civarindaki hava savunma tesisleri de aylarca etkisiz kalacakti.

Baidat sokaklari geri çekilen askerler ve sivil halkin kalabaliiindan yürünmüyordu. ABD silahli kuvvetleri ile Baidat arasinda Irak'in tek bir silahli birliii, Amerikalilarin Baidat'a giriiini engelleyebilecek hiçbir güç yoktu.

ilk günlerin çarpiimalarindan sonra elde edilen baiari sonucunda dünyanin diier ülkelerinin ve özellikle Rusya Federasyonunun tutumunu deiiitirmesi de önemliydi. Bu ülkeler Birleimii Milletler'i arkasina alan ABD'nin Kuveyt'i kurtardiii kanisindaydilar.

BM kararlari Irak hükümetinin ne olacaiiyla veya Saddam'a ne yapilacaiiyla ilgilenmiyordu. Gerçi Saddam'i ikinci bir Hitler ilan eden Bush her ne pahasina olursa olsun onu durdurmak için çairilar yapti ama Amerikan kuvvetleri de geri çekilmekte olan Irak askerilerini takip ederek Baidat'a doiru ilerlemeye kalkiimadi.

Ancak tüm uluslararasi deierlendirmelerin ötesinde bir iey daha vardi; geride kalan uzun yillar göstermiiti ki, baika bazi ülkelerde olduiu gibi Arap kültüründe de bulunan bir ieyler fanatiklerin doimasina yol açiyordu. Bu durum islam'in ilk günlerinde de vardi, bugün de hala var.

ABD bu gerçeii dikkate alacak olsa Irak'i iigal etmekten baika seçeneii olmuyordu. Saddam Hüseyin kendisi diiinda ülkesindeki bütün politik odaklari tasfiye etmiiti, Saddam'in yerine geçebilecek herhangi bir güçten söz edilemezdi. Irak ordusunun iran'la uzun süren savaiinda gösterdiii performans aslinda halkin kararliliiini yansitan bir ieydi. Dolayisiyla bir iigal durumunda Irak halkinin göstereceii tepki ABD açisindan önemliydi.

Bunun da ötesinde, zaten ABD de Vietnam deneyiminden üçüncü dünya ülkelerinin kontrolünün ne kadar zor olduiunu biliyordu. Yüksek teknolojiye sahip silahlarla yarim milyonluk Irak ordusu çökertilebilir, savai gücü etkisizleitirilebilirdi ama olasi bir iigale tepki gösterecek ve direniie geçecek bir halkin bastirilmasi ve denetlenmesi o kadar kolay deiildi. Bu halk neler yapabileceiini yakin geçmiite yer alan iran'la savaita da göstermiiti. Diier Arap ülkelerinde olanlar da yine yeterli bir fikir veriyordu.

Herhalde tüm bunlardan dolayi Baikan Bush Saddam Hüseyin'i parçalanmii ülkesinin baiinda birakmii olmali. Amerikalilar Irak'i iigal etse bile Saddam'i hemen kontrol altina alamazlardi. Sovyetler bunu komiulari Afganistan'da denemiiler ve baiaramamiilardi. Belki de uluslararasi baskidan dolayi bu sonuç ortaya çikmiiti.

Bu arada ABD'nin Arap müttefikleri de ABD'ye düiman bir yönetimin nasil devrildiiinin bir örneiini görmek istiyorlardi ama belki de Bush yönetiminin karari basitçe fazla kayip vermeme ve planlandiii gibi savaii 100 saat içinde bitirme arzusuna dayaniyordu. Evet, hangi nedenle olursa olsun, Bush savaii sona erdiren ve Saddam'i da Irak'in baiinda birakan karari verdi.

O tarihten bu yana bölgede çeiitli anlaimazliklar ve krizler oldu, Irak biyolojik ve nükleer silahlara sahip olmak için yatirimlarina devam etti ve ABD de uzay programlari için harcadiii paradan on misli daha fazla parayi Körfez'de tutmakta olduiu askerleri için harcamaya devam etti. Gelecek on veya yirmi yil içinde tarih bu kararin doiru olup olmadiiini gösterecektir...

---

Etiketler : [ biyoloji ] [ teknoloji ] [ cumhuriyet ] [ REEL ] [ civa ] [ birleimii milletler ] [ dat ] [ orman ] [ tutum ] [ almanya ] [ amerika ] [ kültür ] [ uzay ] [ uçak ] [ islam ] [ LAH ] [ arap ] [ iran ] [ alacak ] [ rap ] [ perspektif ] [ baidat ] [ zemin ] [ komiu ] [ BiRLEiMii MiLLETLER ] [ ivi ] [ lkeler ] [ hitler ] [ Rusya ] [ rusya ] [ amerikal ] [ arama ] [ ülkeler ] [ Hun ] [ ULUSLAR ] [ performans ] [ KÜLTÜR ] [ doialdi ] [ reel ] [ deiiitirm ] [ görünürdeki ] [ edilemezdi ] [ etlerinin ] [ ilah ] [ john ] [ iine ] [ adolf hitler ] [ mod ] [ DIL ] [ yönetim ] [ uluslararasi ] [ uluslararas ] [ LiDER ] [ hun ] [ abd ] [ mill ] [ pers ] [ TEKNOLOJi ] [ erhan ] [ TEKNOLOJ ] [ AFGANiSTAN ] [ adolf ] [ devlet ] [ anlaima ] [ kriz ] [ karar verme ] [ anayasa ] [ iRAN ] [ ÜLKELER ] [ millet ] [ LKELER ] [ rusya federasyonu ] [ körfez ] [ lider ] [ ABD ] [ avrupa ] [ dostluk ] [ fan ] [ ADOLF HiTLER ] [ aiit ] [ israil ] [ yatirim ] [ engell ] [ dahi ] [ üslü ] [ yarim ] [ vietnam savaii ] [ vietnam sava ] [ SINIR ] [ YÖNETiMi ] [ sovyetler ] [ yönetimi ] [ ASKER ] [ deierlendirme ] [ afganistan ] [ rant ] [ rdek ] [ MiLL ] [ sinirlar ] [ savailar ] [ birle_mi_ milletler ] [ metin ] [ silah ] [ silahlar ] [ ulusal ] [ THY ] [ ödem ] [ seçim ] [ öde ] [ arzu ] [ Politika ] [ uçaklar ] [ anüs ] [ MiT ] [ iDiL ] [ harç ] [ bali ] [ slam ] [ PERS ] [ DOSTLUK ] [ Uzay ] [ politika ] [ Cumhuriyet ] [ sinir ] [ gram ] [ vietnam ] [ saddam hüseyin ] [ hafi ] [ form ] [ KARAR VERME ] [ körfez savaii ] [ Amerika ] [ aiil ] [ teknoloj ] [ UÇAK ] [ kayip ] [ moi ] [ gelecek ] [ modern ] [ Kültür ] [ nükleer ] [ örmek ] [ ADOLF HITLER ] [ sona ] [ HUN ] [ GÜNLÜK ] [ LiON ] [ tse ] [ tasfiye ] [ küme ] [ devletler ] [ kayi ] [ irak ] [ programl ] [ MİT ] [ moğ ] [ sila ] [ O i ] [ cadi ] [ LİON ] [ harcama ] [ aida ] [ dila ] [ dünyanin di ] [ asker ] [ i_ devri ] [ iSRAiL ] [ CADI ] [ KRiZ ] [ CUMHURiYET ] [ emirler ] [ çeliik ] [ eliik ] [ thy ]