Buiido Politikasi
Kazanamayacaklarini Bildikleri Halde Savaia Girdiler
1941, Japonya
Bazen propaganda o kadar iyi yapilir ki, propagandayi yapan bile söylediklerine inanir. 1941'de Japonlarin ABD ile savaia girme karan almalari böyle bir aldanmaya örnektir.
Japonlarin samuraylara kadar giden ihtiiamli askeri geleneii pek meihurdur. Japonya hizla geliien Bati dünyasina ayak uydurmak için canla baila çabaladi ve 1904-1905 Rus-Japon savaiinda Rusya gibi bir Bati devini yenerek dünyayi iaiirtti. Birkaç yil sonra Japonya, ingiltere ile Pasifik'te bir ittifak anlaimasi yapti ve Birinci Dünya Savaii boyunca Bati'ya sadik kaldi. Ancak savai sonrasi pastanin bölüiülmesi sirasinda Müttefikler Japonya'yi unutmakla büyük bir hata yaptilar.
Japon elçilerinin Versailles'da anlaima yapilirken takdimi çok komikti, çünkü geleneksel Japon kiyafetleriyle gelmiilerdi. Truk ve Gilbert adalari gibi uyduruk, eski Alman kolonileri verilip yollanmiiti Japonlar, Bu arada görüimeler ve anlaimalar da esas oilanlar arasinda devam ediyordu.
1920'lerin anlaimalari Japonlar için bir hakaret gibiydi, çünkü bir ada devleti olan Japonya'nin donanmasina sinir getiriliyordu. Bati dünyasi Japonya'nin Pasifik'in diiina çikmasini istemiyordu. Ayrica bir büyük hakaret daha yapildi. Mançurya'da askerleri olan Japonya'ya karii ABD, Çin'in kendi kaderini tayin etme hakkina sahip olduiunu ve kimsenin Mançurya'ya göz koymamasi gerektiiini bildiren bir açiklama yapti.
Japonya için bu dayanilmaz bir iki yüzlülüktü. Daha bir kuiak önce ingiltere, Fransa, Almanya ve minik Belçika bile tüm dünyada acimasizca bir sürü sömürge ele geçirmiiti. ABD ise ispanyollarla bir savaii körüklemekten çekinmemii ve Pasifik'te kalan son ispanyol sömürgelerini almiiti. Japonlar ilk baita iaiirdi.
1930'da Sovyet birlikleri Mançurya'ya uydurma bir nedenden dolayi girdi ve sonra çekildi. 1931'de ise Japonya, Mançurya'da bir darbe yapti ve birkaç ay içinde kendi kontrolünde kukla bir hükümet kurdurdu. Rus yayilmaciliiina karii önlem aldiiini söylüyordu ancak bu gerekçe Bati'yi memnun etmedi.
Çin'in sirasi birkaç yil sonra geldi. Japonya eski bir tekniii kullanarak Çin'e gönderdiii askerlerin buradaki anariiyi engelleme amacinda olduiunu açikladi. Milliyetçi Çin, Komünist Çin ve Japonya arasinda üçlü bir savai bailadi. Ama diiaridan bakildiiinda, özellikle ABD'de en büyük düiman Japonya gibi gözüküyordu.
Japonya 1937'de Nanking'e saldirarak ABD'nin Çin'i korumasini zora soktu. 250 binden fazla sivil öldü. Amerikan misyonerleri olaylara iahit oldu ve kameralarla görüntüledi. Bunun üzerine ABD, Japonya'ya karii sertleiti.
ABD'nin uyguladiii baskiyla Japonya Çin'in tamamim fethetmekten vazgeçti ve daha az saldirgan bir politika izlemeye karar verdi. Ancak ABD, Japonya'dan nefret etmeye bailarken bir iey oldu; Panay Olayi!
12 Aralik 1937'de Japonlar Nanking yakinlarinda demirlemii Amerikan savai gemisi Panay'e saldirdi. Amerikan askerlerinden ölenler oldu. (Aya ilk ayak basan adam Neil Armstrong'un babasi da bu gemiden kurtulanlar arasindaydi.) Japonya daha sonra özür diledi ve tazminat ödedi. Ama iki taraf da bunun bilinçli bir saldiri olduiunu biliyordu.
Japonlarin olaya bakiii sertleiiyordu. Öteki büyük güçler sömürgelerini almiilardi ve Japonlarin da böyle bir hakki olmaliydi. Japon ordusunda iki farkli görüi belirdi: "Kuzey Ekolü" ve "Güney Ekolü",
Kuzey Ekolü, Çin'e daha sert çikilmasini ve Rusya'ya karii savai açilmasini savunuyordu. Sibirya'nin genii topraklari ve Orta Asya'nin petrol kaynaklari Japonlari bekliyordu. Ancak 1938 ve 1939'da Rusya'yla giriiilen çatiimalarda Japon ordusu daiildi.
Bu durumda Güney Ekolü aiirlik kazandi. Bu ekolün esas amaci sömürge kazanmakti. Hollanda ve Fransa'nin sahip olduiu sömürgelerde zaten petrol vardi. Ve Avrupa'da savai patlak verince buralar daha da çekici hale geldi. Bu sömürgelerdeki petrolün ele geçirilmesi Japon donanmasi için sinirsiz yakit anlamina gelecekti ve belki de ingiltere tahtinin mücevheri Hindistan Japonlarin olacakti.
Karar ani gelmiiti. Onlara engel olabilecek tek bir güç kalmiiti: ABD. Ama bu arada da ortaya ilginç bir durum çikiyordu, çünkü 20, yüzyilin baiindan beri birçok Japon genci üniversite eiitimi için Amerika'ya gidiyordu. Japon donanmasinin stratejisti, ünlü amiral Yamamato bile eiitimini Amerika'da almiiti. ABD'nin yetiitirdikleri iimdi ABD'ye karii savaiacaklardi.
Hitler, irklarin kariimasi, Hollywood ve caz müziii gibi ieyler yüzünden ABD'nin gücünü kaybettiiini iddia ediyordu. Kendi irkçi teorileri ve üstün savaiçiliklariyla kafayi bozmui olan Japonlar da Amerikalilarin savai meydaninda kendilerinden korkacaiim düiünüyorlardi. Buiido geleneiinden Amerikalilarin haberi yoktu. Buiido göiüs göiüse çarpiima demekti. Böyle bir çatiimada doial olarak Amerikalilar kaçacak ve zafer Japonlarin olacakti.
Güney ekolü üstün geldi ve Pasifik bölgesindeki sömürgelere ilerlemek için planlar geliitirildi. Fransiz hükümetinin düiüiünden hemen sonra 1940'da Japonlar Fransa'ya ait Hindi Çin kiyilarina gösteriili bir birlik gönderdi. 1940 Eylülünde ise Fransizlara ait bölgede hava üsleri kurmaya bailayinca ABD de Japonya'ya çelik ambargosu koydu. Ayrica Japonya Hindi Çin'in tümünü ele geçirmeye kalkarsa Japonya'nin petrolünü de keseceiini duyurdu.
1941 baharinin sonlarinda Japonya harekete geçti. Hindi Çin'in geri kalanini kontrol altina aldi ve ABD daha önce söylediii gibi Japonya'nin petrolünü su keser gibi kesiverdi. Japonya çizgiyi geçmiiti ve iki taraf da buna hazirdi.
Japonya büyük miktarlarda petrol stoku yapmiiti. Ancak savai iartlarinda Doiu Endonezya'daki stoklar ele geçirilmezse bir yildan daha kisa bir sürede bu stok tükenirdi. Güney Ekolü Japonya'yi ABD ile kafa kafaya bir savaia girmeye zorladi.
Doiru olan bu gibi görünmüitü. Bu stratejiyi planlayan adamlarin hemen hemen hepsi 1904-1905'teki Rus-Japon Savaii'ndan geliyordu. Bu savai, Arthur limani civarindaki Rus donanmasina yapilan sürpriz bir saldiriyla bailamiiti. Rus donanmasi Tsuiima Savaii'nda yok edilmii ve Ruslar barii istemek zorunda kalmiiti.
Bu savai modeli iimdi ABD'ye karii da uygulanacakti. Açiliitaki sürpriz saldiri ABD'nin Pasifik Filosunun Pearl Harbour'da imha edilmesi olacakti. Saldiri güçleri Hollanda'ya ait Doiu Endonezya'yi ele geçirirken, kalan birlikler de Pasifik'teki Amerikan üslerini ele geçirip Filipinler'deki Amerikan güçlerini imha edecekti. Amerikan filosundan geri kalanlar -buna Atlantik gemileri de dahildi- Manila'ya yardima gelmeye zorlanacak ve son bir savaila Japonya zaferi kazanacakti. Bati Pasifik'teki güçlü düimanlariyla kariilaiinca ABD kendi ülkesine çekilecek ve sesini kesmek zorunda kalacakti.
Tüm bu plan en azindan kaiit üzerinde iyi bir fikir gibi görünmüitü. Japonlar da buna inanmiiti. Yamamoto, Amerikan donanmasini tanidiiindan birtakim iüpheler içindeydi. iöyle bir nokta vardi: Bu bir sürpriz saldiriydi, ama saldiridan birkaç saat önce Amerikan hükümetine bildirilmek zorundaydi. Yamamoto Amerikalilari iyi taniyordu. Savai ilan edip birkaç saat sonra da saldirildiiinda Amerikan halki o kadar öfkelenmeyecek ve bir an önce barii yapmak isteyecekti.
Bu konuda yoiun bir tartiima bailadi. Sonuçta savai savaiti ve Doiu ekolü sürpriz saldirinin geleneksel bir savai yöntemi olduiunu düiünüyordu. Hatta olmasi gereken buydu. Burada bir Doiu-Bati çeliikisi yaianmasi kaçinilmazdi. Ordudaki bati eiitimli subaylar uyarida bulunuyorlardi.
Yapilan propaganda Amerikalilarin yerinde bir tepki veremeyeceiine ikna etti Japonlari. Zaten savaiçinin sahip olmasi gereken Buiido disiplininden haberleri de yoktu.
Ve saldiri bailadi. Tarihin en parlak saldirilarindan biriydi. Dünyanin neredeyse altida birini kaplayan genii bir alanda uçaklar ve gemiler koordinasyon içinde düiman hedeflerini sürpriz saldirilarla vurdular. O hiz ve güvenle de kendilerine karii çikan herkese savai açtilar. Ama bu da savaii kaybetmelerine neden olacakti. Askeri planlari harikaydi ama diplomasileri çok zayifti Japonlarin. Diplomatik iliikileri kestiklerini üçüncü sinif bir haberleime sistemiyle bildirdikleri için bu bilgi saldiridan saatler sonra Amerika'ya ulaimiiti. Bu gafi duyan Yamamoto "Korkarim tüm yaptiiimiz uyuyan bir devi uyandirmak oldu" demiiti.
Savai ilani saldiridan Önce ulaimii olsa bile iie yaramayacakti, çünkü ABD apar topar Filipinler'deki birliklerine yardima koimadi. Filipinler'deki orduyu feda edip daha sonra daha güçlü bir orduyla ortaya çikabileceiini düiündü.
Japonlarin Amerikalilari savaia girmeye zorlamasinin ardindan Midway'deki deniz savaiinda kesin zaferi elde edeceklerini düiünüyorlardi. Ancak hiç de öyle olmadi, Japonlar düimanlarini fazlaca küçümsemiilerdi. Amerikan pilotlarinin bombalariyla denizin dibini boylayan gemilerini gördükçe Japon donanmasinin komutani Nagumo yanindakileri dönüp "Vay anasini bu Amerikalilarin da Bushido'su varmii" dedi.
Japonlarin saldirisinin Roosevelt'i savaia girmek zorunda biraktiiina dikkat çeken birçok tarihçi Japonlarin bu saldiri ve tahrikleri olmasa ABD'nin savaia fiilen girmeyebileceiim ileri sürerler. Japonya'da Kuzey Ekolu ipleri eline geçirseydi ABD'ye saldirmayacak ve muhtemelen savaiin gidiiati ve tabii bugünkü dünya çok farkli olacakti.
Etiketler : [ aiirlik ] [ iüphe ] [ mide ] [ mani ] [ örüntü ] [ Birinci Dünya Savaii ] [ phe ] [ birinci dünya savaii ] [ civa ] [ koima ] [ fransa ] [ YÖNTEM ] [ pagan ] [ kaynaklar ] [ eiitim ] [ KOiMA ] [ orta a ] [ çelik ] [ 1920 ] [ komik ] [ haberleime ] [ ingiltere ] [ ispanyollar ] [ gemi ] [ GEM ] [ almanya ] [ üniversite eiitimi ] [ Üniversite ] [ GEMi ] [ arthur ] [ bilinç ] [ niversite ] [ YA AR ] [ orta asya ] [ yöntem ] [ uçak ] [ sinif ] [ haber ] [ kaiit ] [ tarihi ] [ anarii ] [ ÖMÜR ] [ öteki ] [ koloni ] [ kaynak ] [ ivi ] [ hollanda ] [ hitler ] [ koloniler ] [ Rusya ] [ rusya ] [ verem ] [ amerikal ] [ arama ] [ pil ] [ kare ] [ sömürge ] [ demirle ] [ kabile ] [ tarihç ] [ donanma ] [ uba ] [ çizgi ] [ neil armstrong ] [ izgi ] [ ilginç ] [ 1930 ] [ past ] [ mod ] [ kolon ] [ teoriler ] [ afet ] [ k ve ses ] [ eylül ] [ hepsi ] [ kaderi ] [ ive ] [ üni ] [ üniversite ] [ HEPSi 1 ] [ petrol ] [ STRATEJi ] [ Neil Armstrong ] [ abd ] [ STRATEJ ] [ dünya savaii ] [ MiSYON ] [ mill ] [ japonlar ] [ AiIRLIK ] [ yakit ] [ kamera ] [ HABERLEiME ] [ devlet ] [ endonezya ] [ haberler ] [ anlaima ] [ pas ] [ belçika ] [ kade ] [ S O ] [ PETROL ] [ VEREM ] [ strateji ] [ kiyafetler ] [ semi ] [ darbe ] [ aga ] [ tazminat ] [ ABD ] [ disiplin ] [ mile ] [ suba ] [ hindistan ] [ avrupa ] [ aya ilk ayak basan ] [ ikna ] [ göiüs ] [ aiit ] [ engell ] [ gelenek ] [ afetler ] [ kader ] [ caz ] [ ngiltere ] [ japonya ] [ dahi ] [ açin ] [ çatiima ] [ uiak ] [ stok ] [ ya ar ] [ Dünya savaii ] [ fransizlar ] [ adalar ] [ askeri g ] [ ASKER ] [ komünist ] [ FRANSA ] [ ANARii ] [ SPA ] [ rdek ] [ MiLL ] [ fil ] [ hedefler ] [ metin ] [ sec ] [ asil ] [ Atlanti ] [ dona ] [ MÜCEVHER ] [ bu day ] [ öde ] [ CAZ ] [ Politika ] [ ruslar ] [ uçaklar ] [ BU DAY ] [ Birinci Dünya Sava ] [ spa ] [ üphe ] [ ilgin ] [ ölen ] [ MiT ] [ edim ] [ birinci dünya sava ] [ kina ] [ tartiima ] [ tarti ] [ tart ] [ eiim ] [ çekiç ] [ dünya sava ] [ Dünya sava ] [ I dünya sava ] [ DERi ] [ göi ] [ rüntü ] [ asya ] [ ekol ] [ saatler ] [ politika ] [ nerede ] [ kars ] [ KNA ] [ barii ] [ görüntü ] [ tayin ] [ açiklama ] [ diplomasi ] [ bildiri ] [ seydi a ] [ hedef ] [ DARBE ] [ mina ] [ UÇAK ] [ hindi ] [ ciz ] [ moi ] [ savunu ] [ kaynaklari ] [ fransiz ] [ gelecek ] [ fiile ] [ eiiti ] [ filipinler ] [ LOT ] [ ILO ] [ muray ] [ propaganda ] [ tahrik ] [ aya ilk ayak ] [ ilginc ] [ anlaimalar ] [ kna ] [ koordinasyon ] [ fiil ] [ a ina ] [ A IZ ] [ dudak ] [ inat ] [ lot ] [ GÖiÜS ] [ küme ] [ iaç ] [ birinci dünya ] [ uii ] [ LK A ] [ ilk a ] [ uyari ] [ MİT ] [ moğ ] [ fii ] [ ambargo ] [ atiima ] [ aiindan ] [ ifti ] [ ilo ] [ iKNA ] [ sadi ] [ kiya ] [ teori ] [ Ai I ] [ FRE ] [ japon ] [ ahit ] [ asker ] [ EiiTiM ] [ niversite eiitimi ] [ DERĞ ] [ mira ] [ sertle ] [ iat ] [ MISYON ] [ Ingiltere ] [ O G ] [ pilotlar ] [ nez ] [ I dünya savaii ] [ I DÜNYA SAVAiI ] [ çeliik ] [ ilanlar ] [ LON ] [ rya ] [ eko ] [ eliik ] [ LKA ] [ lka ] [ ambar ] [ iversite ]