Kapisi Açik Kale
Maginot Hatti
1939, Fransa
iu Kamerun Savaii'ni bir hatirlasaniza. Hani Fransizlarin 1860'da Meksika'yi iigalinde 60 Fransiz lejyoneri 3 bin Meksikalinin tuzaiina düimüitü. Kamerun'da o gün hala törenlerle kutlanir. Maginot Hattinda da buna benzer bir olay meydana gelmiiti. Fransiz askeri uzmanlari Birinci Dünya Savaii'nin olumsuz etkilerini en aza indirgemek için harika bir yol bulduklarina inaniyordu.
Ancak bu plan, hem Alinanlardan, hem de Fransa'nin iie yaramayan müttefikleri Belçika ve ingiltere'nin üzerlerine düieni yapmamasindan dolayi baiarisiz olmuitu. Fransizlar bu kusursuz planin iie yaramadiiina çok iaiirdilar.
1914'den 1916'ya Fransiz ordusunu coituran felsefenin kökleri Napolyon'a dayaniyordu: Teknolojik üstünlükleri ne olursa olsun, fanatik derecede inançli bir ordu her türlü düimani yenen Bunun Fransa'ya maliyeti 1916'ya kadar makineli tüfeklere karii göisünü siper eden toplam bir milyon asker oldu. Neredeyse yansi da Verdun'da kaybedildi. O yilin sonunda da Fransiz ordusu zaten isyan etti. Fransiz komutanlar orduya aiir saldirilardan kaçinilacaii sözü vererek kontrolü ele almaya çaliiti.
1918'de Fransa ihtiyatli bir iekilde tekrar saldirilara bailadi. Ancak büyük kayiplardan sonra artik tamamen savunmaya dayali bir savai politikasi izliyordu. Önceki üç yüzyilda 14. Louis'nin emrinde çaliian Vauban adli mühendisin zamanindan beri Fransa askeri mühendisliiin üstadi kabul ediliyordu.
Verdun'un etrafindaki surlar hayli eskiden kalma ve yeterince korumali olmasa da o bölgedeki en aiir Alman saldirisini püskürtmeyi baiarmiiti. Almanya, Rusya, ABD ve ingiliz strateji sileri hendekleri aimak için saldiri sistemleri bulmaya çaliiirken Fransizlar bu programi yürürlüie koyan Maginot'nun adiyla anilan Maginot Haiti'ni oluiturdu.
Hattin iniasi 1920'lerin sonlarinda bailadi ve küresel bir ekonomik kriz yaianmasina kariin 30'larin baiinda iniaat hizla ilerledi. Dünya tarihindeki surlarla ilgili en büyük giriiimdi. (Biri hariç, onu baika bir makalede tartiimak lazim.) isviçre sinirindan Fransa, Lüksemburg ve Belçika sinirlarinin birleitiii Arden'a kadar olan hatta binlerce ton beton döküldü.
Bu set gerçekten de önemli bir mühendislik örneiiydi. Genelde 25 metreden daha derindi, üzerinde barakalar, tiyatrolar, hastaneler ve dar da olsa bir demiryolu vardi. Bir dahaki savaita kimyasal gazlarin kullanilacaii düiünülerek hava filtresi sistemleri ve hava kilitleri de mevcuttu. Son savaiin etkilerini taiiyan bir orduya moral vermek için her iey düiünülmüitü. Bolca sailanan en iyi iaraplar, aiçilar, resimler bu yapida siradan ieylerdi.
Setin üstü silahla doluydu. Aiir toplar tamamen yer altina saklanmiiti. Savai aninda kamuflajin altindan çikip atei ettikten sonra da yerin içinde kaybolacak iekilde ayarlanmiiti. Duvarlarda ise daha hafif silahlar serpiitirilmiiti. Yer altinda tamamen korunmali bir iekilde duran askerlerin periskoplarla kullanabileceii makineli tüfekler, her açiyi görüp vurabilecek silahlar yerleitirilmiiti. Savai ya da bir kriz sirasinda savaian askerler içeriden desteklenebilecekti. Sur hatti kapatilip savunmaya geçmek de mümkündü. Almanlar bir akilsizlik yapip da saldirmaya kalkarsa her iey hazirdi.
Sadece tek bir sorun vardi. Fransizlar arka kapiyi açik birakmiiti. Yani arkalari tamamen açikti.
Bunun esas nedeni diplomatikti. Maginot Hatti ilk tasarlandiiinda isviçre sinirindan Mani Denizi'ne kadar 640 km. olmasi planlanmiiti ancak sonra Belçika sorunu çikmiiti. Belçika, Birinci Dünya Savaii'nda sadik bir müttefikti ama sonradan kendini tarafsiz ilan etmiiti. Bu nedenle de bu seti Belçikalilar bir tehdit olarak görüyordu.
Setin iniasi Fransa'nin Belçika'nin tarafsizliiini dikkate almadiiini ve Belçika'nin da Almanya'yla sorun çikmasi halinde kendi baiinin çaresine bakmak zorunda kalacaiini ima ediyordu. Fransa, Lüksemburg ve Belçika'ya birlikte bir savunma hatti oluiturmayi teklif etti. Ama olumlu yanit almasi olanaksizdi. Belçika bunun tarafsizliiina gölge düiüreceiini ve Almanya'yi da kizdiracaiini düiünmüitü.
Belçika açisindan dar kafaliliiindan kaynaklanan aptalca bir karardi. Ancak Fransizlarin sonraki adimlari da pek akillica deiildi. Fransizlar, Ardennes'nin kuzeyine doiru devam eden set iniasini durdurup beklemeye koyuldu. Kuzeye doiru önemli stratejik noktalarda bile iniaata devam etmeyi düiünmediler. Meuse geçidi, önemli demir yollari, Amiens kaviaii gibi yerleri güven altina almadilar.
iniaat, bir nehrin yarisina kadar giden bir baraj yapip, suyun durmasini beklemeye benzemiiti. Bu politikanin bir nedeni de aslinda parasaldi. iie giriiirken fazladan para ayirmii olmalarina raimen Fransa'nin kaynaklari tükenmiiti. Zaten son iki bin yildir Fransa'ya gelen saldirilar hep kuzeyden olmuitu. Bir fikir de güneye böyle bir set çekerek tüm adamlarini kuzeye kaydirma iansina sahip olmalariydi, ama set inia etmek bir savunma iekliyken bu fikir de tuhaf geliyor...
Sonunda 1939'da kriz patlak verip de Fransa ve ingiltere Almanya'ya Polonya'nin iigali yüzünden savai ilan ettiiinde komedi bailadi. Belçika da hemen harekete geçerek Fransiz ve ingiliz askerlerinin topraklarina ayak basamayacaiini açikladi. Ne de olsa tarafsizdi.
Birkaç kiii Belçikalilari boi verip ilerleyelim dediyse de buna karii çikildi. Sonraki dokuz ay içinde Fransiz ve ingiliz askerleri Belçika sinirina yiiilip, Almanlar saldirsa da biz de Belçika'ya girsek diye beklemeye bailadi. Maginot Hattinda ise bir miktar asker birakilmiiti, ancak Almanlar nasil olsa buradan saldirmaz diye askerlerin çoiu kuzeye takviye gücü olarak kaydirilmiiti.
Nihayet 10 Mayis 1940'da Almanlar Belçika'ya girdiler ve Belçika da müttefiklerin yardim için topraklarina girmesine mecburen izin verdi. (Aslinda böyle komiuya ne derdin varsa kendin çöz, baiinin çaresine bak demek lazimdi ama neyse...) Almanlarin, Belçika'ya yapilan bir saldirida müttefiklerin harekete geçeceii varsayimina dayali plani zekiceydi.
Müttefikler Belçika'ya girdi. Almanlar birkaç gün daha bekledi. Sonra Ardenne'nin kuzeyinden Fransa'ya daldi. Belçika'daki savaita müttefikler yüz binlerce asker kaybetti.
Bu zaferden sonra Almanlar güneye ilerleyip 10 Haziran'da Paris'i aldilar. Bir hafta sonra da Fransa ateikes imzaladi ve savaitan çekildi.
Maginot Hatti mii Kimsenin çarpmak istemeyeceii bir duvar olarak hayatini sürdürmeye devam etti. O kadar mükemmeldi ki, kimse ona saldirmaya cesaret edemezdi. Ancak o kadar pahaliya mal olmuitu ki, Fransizlar, Almanlar saldirsa da iu duvar iie yarasa diye bakip durdular.
Almanlarin ise hiç öyle bir niyeti yoktu. Fransa'da bayaii bir sallandiktan sonra Almanlar hatla yüz yüze gelmiilerdi ama yanlii taraftan. Silahlar yanlii tarafa dönüktü!
Almanlar, Fransizlari çatiimaya girmeden teslim almaya çaliiiyorlardi. Fransizlar da uiraitirmadan teslim oluyordu. Fransizlarin intihar sayilabilecek bir onurla Almanlara "kolaysa siz gelin alin" vakalarina çok az rastlandi. Bu ender vakalarda da Almanlar trajik tepkiler veriyordu. Beraberlerinde getirdikleri aiir iniaat makineleriyle, "gelin alin" diyenlerin evlerini bailarina yikiyorlardi.
Sonuçta Maginot Hatti büyük bir mezar oldu. Birkaç yil sonra Fransizlar duvarin bir kismini otoyol yapmak için yiktilar. Otoyol iniaati sirasinda yedi yil boyunca duvarlarin altindaki siiinaklarda yaiayan yarim düzine adam buldular. Adamlarin arkadailarinin çoiu delirmii ya da intihar etmiiti. Hayatta kalanlar konserve, peynir ve büyük miktarlardaki iarapla beslenmiiti. Yasal olarak ölü ilan edildiklerinden eve dönüileri tuhaf olmuitu. Çünkü karilari evlenmiiti!
Bu milyonlarca dolarlik yatirim bugün ilk amaçlarindan birini hala gerçekleitiriyor: Harika bir iarap mahzeni görevi görüyor. Bölgenin çiftçileri de dahiyane bir fikirle hattin bazi kisimlarini gübreyle kaplamii paia paia mantar yetiitiriyorlar.
Etiketler : [ ekonomi ] [ teknoloji ] [ makale ] [ gaz ] [ MAKALE ] [ felsefe ] [ kürt ] [ Birinci Dünya Savaii ] [ birinci dünya savaii ] [ kamu ] [ gazlar ] [ fransa ] [ maliyet ] [ resim ] [ iniaat ] [ kaynaklar ] [ beton ] [ kimya ] [ risk ] [ maliye ] [ çiftçi ] [ 1920 ] [ erp ] [ ekonomik ] [ MEKSiKA ] [ meksika ] [ ingiltere ] [ tüfek ] [ GEM ] [ almanya ] [ kale ] [ isyan ] [ makine ] [ napolyon ] [ küresel ] [ LAH ] [ mantar ] [ tarihi ] [ iarap ] [ tiyatro ] [ arap ] [ tüfe ] [ makineler ] [ iran ] [ tiyatrolar ] [ rap ] [ resimler ] [ çarpma ] [ PEYNiR ] [ arpma ] [ gölge ] [ polonya ] [ komiu ] [ neri ] [ sistemler ] [ kaynak ] [ peynir ] [ paris ] [ Rusya ] [ rusya ] [ mezar ] [ isviçre ] [ tuz ] [ arama ] [ arilar ] [ müke ] [ gali ] [ düiüreceiini ] [ uba ] [ almadiii ] [ almad ] [ ilah ] [ S K ] [ konserve ] [ haziran ] [ töre ] [ gazla ] [ eklem ] [ komedi ] [ STRATEJi ] [ abd ] [ STRATEJ ] [ mora ] [ FELSEFE ] [ periskop ] [ dünya savaii ] [ TEKNOLOJi ] [ TEKNOLOJ ] [ hali ] [ maki ] [ toy ] [ filtre ] [ kriz ] [ belçika ] [ RESiM ] [ akalar ] [ TUZ ] [ iRAN ] [ demiryolu ] [ strateji ] [ ABD ] [ RESiMLER ] [ anta ] [ fan ] [ ören ] [ yatirim ] [ baraj ] [ MÜHENDiSLiK ] [ ngiltere ] [ araka ] [ dahi ] [ açin ] [ ekonomik kriz ] [ MORAL ] [ çatiima ] [ yarim ] [ dünya tarihi ] [ intihar ] [ hastaneler ] [ yarasa ] [ okuz ] [ mühendis ] [ onur ] [ Dünya savaii ] [ fransizlar ] [ ASKER ] [ gino ] [ FRANSA ] [ fil ] [ atr ] [ sinirlar ] [ KÜRT ] [ silah ] [ silahlar ] [ turan ] [ siniri ] [ asar ] [ kimy ] [ Politika ] [ k l ] [ z p ] [ Birinci Dünya Sava ] [ s k ] [ MiT ] [ hastane ] [ birinci dünya sava ] [ tartiima ] [ iDiL ] [ tarti ] [ tart ] [ dünya sava ] [ Dünya sava ] [ aramai ] [ ha ha ] [ I dünya sava ] [ DERi ] [ göi ] [ kÜrt ] [ mani denizi ] [ kimyasal ] [ pip ] [ aptal ] [ iatro ] [ atro ] [ politika ] [ nerede ] [ gram ] [ kars ] [ inanç ] [ fal ] [ ariin ] [ akmak ] [ korunma ] [ imza ] [ varsa ] [ arkadailari ] [ oral ] [ teknoloj ] [ kayip ] [ mani ] [ lejyoner ] [ kaynaklari ] [ fransiz ] [ etkileri ] [ ATR ] [ Kimya ] [ ekleme ] [ teknolojik ] [ mec ] [ zeki ] [ ak l ] [ a ina ] [ LiON ] [ birinci dünya ] [ LK A ] [ ilk a ] [ kayi ] [ tekli ] [ teklif ] [ MİT ] [ sila ] [ atiima ] [ LİON ] [ sadi ] [ GALi ] [ dila ] [ Ai I ] [ ingiliz ] [ KAVi ] [ asker ] [ ıatro ] [ pid ] [ azim ] [ DERĞ ] [ KRiZ ] [ Ingiltere ] [ O G ] [ GALI ] [ gübre ] [ I dünya savaii ] [ I DÜNYA SAVAiI ] [ LON ] [ eko ] [ Hafta ] [ LKA ] [ lka ]