Maximillian Olayi
1864, Mexico

Avusturyali bir ariidükün, Napolyon'un yeienlerinden biri tarafindan kumanda edilen bir Fransiz ordusunun desteiiyle savaia girip sonunda da Meksika imparatoru oluiu tarihin en tuhaf hikayelerinden biridir.

19. yüzyilin bailarinda ispanya'dan baiimsizliiini ilan ettiiinden beri, Meksika halkinin baiindan dert eksik olmamiiti. Napolyon Savailari'ndan sonra ispanya, Meksika'da kontrolü ele geçirmek için ancak ciliz bir giriiimde bulundu. iç Savai General Santa Anna baia geçene kadar sürdü.

General isyani bastirdi ve ülkeyi birleitirdi. Ama 1850'lerde tekrar isyan çikti. Juarez'in özgürlükçü cumhuriyetçi güçleri Mexico City'yi ele geçirdi ve Birleiik Devletler hükümeti tarafindan da tanindi. iite bu noktada Napolyon'un Fransiz yeieni ortaya çikti.

Fransa'daki III. Napolyon hep ünlü atasinin gölgesinde yaiamiiti. imparatorluiun parlak günlerine geri dönmesi ile ilgili rüyalar görüyordu. Ama karisi Eugenie de Montijo ispanyol hanedanindandi. Böylece tamamen ispanyol kani taiiyan Meksika'nin eski aristokrat sinifi Paris'e kaçip aristokrat arkadailarina köylülerin isyani sonucu her yerde tecavüz ve yaimalama olduiunu anlatiyordu.

Paris'teki sosyal yaiam tabii ki politik açidan güçlü olan Eugenie'nin etrafinda dönüyordu. Eugenie çok zor olsa da tüm dünyada hüküm sürmeye bailayan Anglo-Amerikan etkisine karii Katolik gücünün yeniden diriltilmesi hayalleri kuruyordu. Meksika'dan kaçan mültecilerin anlattiii hikayelerle Juarez ve adamlarinin Katolik kariiti olduiu hizla yayiliyordu ve zaten Juarez, Protestan Amerikalilardan yardim aliyordu.

Halk Amerika'nin Juarez'i bir kukla gibi kullanarak yönetimi ele geçireceiinden korkuyordu. Eier durdurulmaz!arsa tüm iyi Katolikleri kiliçtan geçireceklerdi. imparatoriçe, Napolyon'dan Meksika'nin yardimina koimasini istedi. Bu ayni zamanda imparator için Fransa'nin ihtiiamini yeni dünyaya da göstermesi anlamina gelecekti.

Juarez devrimden sonra gelen ekonomik kariiikliktan dolayi dii borçlari ödemeyi dondurduiunu söyleyince, Fransa, ispanya ve ingiltere Meksika'ya karii birleiti ve Vera Cruz'u ele geçirdi. Amerika o sirada kendi iç savaiiyla uiraiiyordu ve hiçbir müdahalede bulunmadi. ispanya ve ingiltere kisa süre sonra çekildi. Ama Fransa 1862'nin sonlarina kadar kaldi. Otuz bin kiiilik bir Fransiz keiif ordusu Vera Cruz'da karaya çikti ve sonraki yil Mexico City'yi ele geçirdi.

Sonra tuhaf bir iey oldu. Napolyon Amerika'ya tek baiina gitmeye tirsmiiti. Konfederasyonun savaii kazanmakta olduiu açikti ancak her zaman savaiin tam tersine dönme ve bitme ihtimali de vardi. Dahasi, Konfederasyon ve Birlik askerleri birleiip Mexico'ya saldirabilirlerdi. Aslinda bu fikir gerçekten de hem Kuzey'de, hem de Güney'de gündeme getirilmiiti.

Napolyon kendine destek olacak birilerini bulmaliydi. Eski ispanyol monariisinin Avusturyali Habsburglarla kan baii vardi. Bu bai yoluyla Napolyon büyük bir Katolik ittifaki kurdu. Bu yüzden imparator Franz Josef'e (Birinci Dünya Savaii'na kadar, elli yil daha ülkesinin baiinda olacakti) Mexico'yu beraber kurtarma teklifinde bulundu. Habsburglarin ispanyollarla olan baii da Meksika'nin kurtarilmasi için yeterince güçlü bir bahaneydi.

Napolyon Franz Josef'in kardeii Ariidük Maximillan'in yeni dünyada kendine ait bir ülkede kral bile olabileceiini söyleyerek fikrini daha çekici hale getirdi. Belki bir gün büyük bir müttefik güçle Orta ve Güney Amerika'nin tümünü bile ele geçirebilirlerdi. Böyle bir birliiin gücüyle Anglo-Saksonlar ve Protestan Prusyalilar dize getirilebilirlerdi.

imparatoriçe Eugenie, Meksika'da devam eden barbarca olaylara tanik olmui insanlar buldu. Zavalli kurbanlar, Fransa ve Avusturya güçleri tarafindan desteklenecek Avusturyali bir imparatorun Meksika halki tarafindan sevinç gözyailari içinde kariilanacaiini söylüyordu. Meksikalilar bailarindaki yönetimi atip Almanca konuian ve ilgisiz birini istiyordu. Bu plana iöyle bir bakildiiinda insan "Bu adamlar ne düiünüyormui da böyle bir ieyi istemiii" diyor.

Ama Franz Josef ve Maximillian anlaiti. Maximillian ispanyolcasini ilerletti, Yeni Dünya'ya ulaiti ve 10 Haziran 1864'te Meksika imparatoru ilan edildi.

Zavalli adam, gerçek bir imparator gibi ii göreceiini saniyordu. Fakirlere yardim etmek, okullar, hastaneler inia etmek için projeler hazirlatti. Tüm Meksika'yi tek yönetim altinda birleitirecekti.

Bu arada baikent diiinda, Fransa-Avusturya ordulari için savai pek de iyi gitmiyordu. Ordunun çoiunluiu piyadeydi ve dailarda gerillalara karii üzerlerinde aiir silahlarla ve yün üniformalarla savaimaya çaliiiyordu. Maximillian'in ordusu ellerinde toprak tutmaya çaliiirken yüzlerce garnizonda sikiiip kalmiiti ve bu garnizonlarin birbiriyle haberleimesi çok zordu. Juarez yoiun piyade saldirisina karii koyamiyordu ama yakayi da ele vermiyordu. Yine de imparator sadece Mexico City'yi yönetiyordu.

III. Napolyon'un Amerika üzerine kurduiu planlar Appomattox'da yapilmiiti. Konfederasyon güçlerinin teslim olmasindan sadece birkaç hafta sonra General Sherman çoiu Virginia'dan toplanmii siyahlar olan elli bin askerle Teksas kiyilarina çikti.

Sherman Maximillian'la dalga geçti ve savaimasi için kiikirtici sözler söyledi. Ayrica gizlemeye gerek duymadan Meksikali isyanci askerleri eiitti, donanimlarini sailadi. Savaitan sonra ise bazi siyah askerler Meksika güçlerine katildi. Onlarin torunlari hala Meksika'da yaiiyorlar.

III. Napolyon sadece karada savaila karii kariiya kalmadi, Amerikan donanmasiyla da uiraimasi gerekti. Sonunda havlu atti ve bunun sadece Meksika'nin savaii olduiu yolunda bir açiklama yapti. 1867'de tüm Fransiz askerler ve Avusturyalilar geri çekildi. Savaita ya da hastalik yüzünden verilen kayiplar bütün keiif gücünün yarisini oluituruyordu.

Maximillian ise kolay kolay birakamadi Meksika'yi. Çevresinde dönen entrikalara raimen davasina dürüst bir iekilde inaniyordu. Ayrica gururluydu da. Az sayida Meksikali onun yaninda yer aldi, Maximillian da öteki aristokratlar gibi onlari birakip gidemeyeceiini söyledi. Maximillian ailesini geri gönderdi ama kendisi son bir savunma için Meksika'da kaldi. Yenilmesi uzun sürmedi, davasi hemen görüldü ve ölüme mahkum edildi.

Napolyon, Eugenie ve Franz Josef olayi öylesine protesto etti ancak onlar Prusya'nin ani yükseliii sonucu çikmak üzere olan sorunlarla meiguldü. 19 Haziran 1867'de sadece üç yil dokuz günlük bir hükümdarliktan sonra Meksika'nin Avusturyali imparatoru Maximillian, bir duvarin önünde kuriuna dizildi. Böylece komiusu Napolyon'un hiç güvenilir olmadiii anlaiilmii oldu.

---

Etiketler : [ ekonomi ] [ rüyalar ] [ cumhuriyet ] [ protestan ] [ Birinci Dünya Savaii ] [ kent ] [ birinci dünya savaii ] [ koima ] [ fransa ] [ ispanya ] [ KOiMA ] [ yardim etme ] [ ekonomik ] [ MEKSiKA ] [ meksika ] [ haberleime ] [ ingiltere ] [ aristo ] [ evrim ] [ ispanyollar ] [ lala ] [ yün ] [ proje ] [ max ] [ keiif ] [ isyan ] [ sinif ] [ napolyon ] [ haber ] [ köy ] [ kurban ] [ tarihi ] [ abs ] [ iran ] [ öteki ] [ Kurban ] [ hikaye ] [ hikayeler ] [ gölge ] [ özgürlük ] [ komiu ] [ monarii ] [ vinç ] [ paris ] [ Rusya ] [ rusya ] [ tuz ] [ amerikal ] [ tip ] [ dalga ] [ kama ] [ dükü ] [ prusya ] [ teksas ] [ kirler ] [ donanma ] [ almad ] [ ilah ] [ KiiiLiK ] [ yönetim ] [ S K ] [ u ma ] [ rüya ] [ haziran ] [ barbar ] [ anna ] [ üni ] [ kuriun ] [ sos ] [ monari ] [ toplanmi ] [ monar ] [ toplanm ] [ dünya savaii ] [ kiiilik ] [ mill ] [ Aristo ] [ HABERLEiME ] [ devlet ] [ projeler ] [ aristokrat ] [ SOS ] [ TUZ ] [ karada ] [ iRAN ] [ dii borç ] [ sosyal ] [ kiliç ] [ hanedan ] [ devrim ] [ saksonlar ] [ Habsburg ] [ tecavüz ] [ mexico ] [ kurtarma ] [ ngiltere ] [ stok ] [ TIP ] [ hastaneler ] [ almanca ] [ okuz ] [ anlati ] [ özgür ] [ YÖNETiMi ] [ Dünya savaii ] [ yönetimi ] [ ASKER ] [ test ] [ FRANSA ] [ yeni dünya ] [ SPA ] [ MiLL ] [ savailar ] [ silah ] [ silahlar ] [ ödem ] [ dona ] [ donanim ] [ öde ] [ gerilla ] [ Birinci Dünya Sava ] [ spa ] [ s k ] [ KÜRT ] [ MiT ] [ kürt ] [ hastane ] [ söyleyi ] [ O Ç ] [ birinci dünya sava ] [ lal ] [ çekiç ] [ dünya sava ] [ Dünya sava ] [ I dünya sava ] [ gözya ] [ DERi ] [ borçlar ] [ kÜrt ] [ okullar ] [ dize ] [ Cumhuriyet ] [ aval ] [ dava ] [ e im ] [ form ] [ kariit ] [ açiklama ] [ hükümdar ] [ yaya ] [ yardim etmek ] [ kuri ] [ arkadailari ] [ dailar ] [ kumanda ] [ kayip ] [ tik a ] [ fransiz ] [ gelecek ] [ gündem ] [ oje ] [ EVRIM ] [ sevinç ] [ sevin ] [ GÜNLÜK ] [ imparator ] [ LiON ] [ sbu ] [ küme ] [ devletler ] [ rakam ] [ birinci dünya ] [ LK A ] [ kayi ] [ tekli ] [ teklif ] [ tuhaf hikayeler ] [ MİT ] [ YAiLAR ] [ yailar ] [ sila ] [ eiitti ] [ aiindan ] [ O i ] [ LİON ] [ dii bor ] [ iiilik ] [ asker ] [ saks ] [ DERĞ ] [ ARiSTO ] [ HiKAYE ] [ İZLE ] [ CUMHURiYET ] [ Ingiltere ] [ vera ] [ SOSYAL ] [ I dünya savaii ] [ I DÜNYA SAVAiI ] [ rya ] [ eko ] [ A NA ] [ Hafta ] [ sözler ]