Nihayetinde BBC de Bir Bürokrasidir
1967, ingiltere

Bir yayin kuruluiu olarak ingiliz BBC'nin kaliteli yayincisi oldukça azdi. 70 yili aian bir süre BBC konserler, belgeseller, komediler, çocuk programlan, eiitim programlan, drama dizileri, çaidai ve klasik oyunlar üretti ve yayimladi; radyo ve televizyon haberleri tüm dünyada en güvenilir ve saygin haberler olarak kabul ediliyordu.

1922 yilinda ingiliz Posta Teikilati tarafindan ingiliz Yayim iirketi (British Broadcasting Company-BBC) olarak kaydi yaptirilip, ruhsati alinirken Posta Genel Müdürlüiü'nün, yani patronunun uygun bulduiu hizmeti sailamak amacini taiiyordu. Niyetler mükemmeldi. iirket radyoda ingiliz ürünlerinin tanitimini yapiyordu. Halk üzerinde kötü veya olumsuz bir etkilemeye yol açmadiktan sonra yayinlarin özgürdü. Mali olarak ise doirudan izleyicilerinin ödemeleriyle ayakta duracakti.

BBC yayinlarini dinlemek ve daha sonra televizyonlari izlemek isteyenler Posta Teikilatina belirli bir ruhsat ücreti ödemek zorundaydilar. Bailangiçta yilda 10 iilin olan ücret daha sonralari 70 paunda kadar çikti. Hükümetin desteiindeki bir tekel olarak BBC on yillar boyunca yayin alanini istediii gibi elinde tuttu.

Baiimsiz radyo ve televizyon kuruluilarina izin verilmesine ve BBC'nin iigalindeki yayin dalgalarindan yararlanmalarina kadar uzun zaman geçti. Bundan sonra bile satilan her televizyon, alicisi BBC'yi izlese de izlemese de, bir ruhsat parasi ödemek zorundaydi. Bu ödemeler ve programlarin telif ücretleri BBC'nin mali kaynaklarini oluituruyordu.

Bir kamu kurumu ve bürokratik bir aygit olmasina raimen ne yayimlayacaii konusunda hayli genii bir özerkliiin tadini çikariyordu. Tam gün TV yayini 1980'lerin ortalarina kadar onaylanmadi. Ticari kaygilar taiimamanin sailadiii rahatlikla BBC yayinlari düzeyli, tarafsiz ve kaliteli olma olanaiina kavuiuyordu.

Bu özgürlük ve avantajlardan yararlanan BBC tümüyle ticari bir TV kanalinda yer almasi çok zor çocuk programlari, konserler ve diier eiitici yayinlar yapabiliyordu. Radyoda da dünyaca ünlü orkestralarin yani sira ingiliz ve Amerikan pop müziiinin yildizlari, Beatles, Rolling Stones, Jimi Hendrix, Chuck Berry konserleri dinlenebiliyordu. En ünlü programlarindan biri 1963'ten 1989'a kadar devam eden bilimkurgu dizisi Doctor Who (Doktor Kim) idi.

Ama bu arada, maalesef BBC de, herhangi bir kamu kuruluiunda görülebilecek bazi dertlerden mustaripti. Gelirleri sabit olan herhangi bir iirket bazi harcamalarini kismak ve bütçesinde belli kisitlamalar yapmak zorundaydi. Buna BBC de dahildi.

ilk BBC programlari Film Merkezinden sailanan uzun süreli film ve oyunlardan oluiuyordu. Ticari kayitlarin devreye girmesiyle birlikte BBC ariivlerine de standart bir ölçü getirildi. Personele bütün programlarin film kopyalarini saklama emri verilmiiti ama video ve ses kayitlari için ayni emir tekrarlanmamiiti.

1978'e kadar BBC Mühendislik Bölümünün denetiminde olan video kasetler ancak bu tarihten sonra film merkezine aktarildi. Kasetler nispeten daha küçük bir ariivde saklaniyor ve zaman zaman dii ülkelere satii olanaii olup olmadiiini anlamak için yeniden izleniyordu. Pek çok görsel ve sesli programlar ve diziler, filmler, belgeseller baika ülkelere satiliyordu. 1970'ler ve 1980'lerde dünyada en çok izlenen bilimkurgu dizisi Doctor Who da bunlardan biriydi.

Sonra ariivlerdeki yerlerin yeterli olmadiii ve pahaliya mal olduiu günler geldi. Böylece 1967 yilinda adi bilinmeyen bir bürokrat, günlerden bir gün depolarda bulunan ses ve video kasetlerini silip temizleyerek yeniden kullanilabileceiini akil etti ve harekete geçti. Gerek Film Merkezi, gerekse Mühendislik Bölümü tüm programlarin tarihsel kopyalarinin tutulmasindan diierinin sorumlu olduiunu düiünüyordu.

Ve 1978'e gelindiiinde birçok program bir güzel yok edilmii ve elde hiçbir kopyasi kalmamiiti. BBC bir ariiv sorumlusu tayin ederek nelerin yok edildiiini saptamak ve dünyanin her tarafindan, yabanci yayin kurumlarindan ve koleksiyonculardan kendi orijinal programlarinin kopyalarini bulmak için uiraimaya bailadi. Kaybedilen hazinelerin ancak çok azinin kopyasi bulunabildi.

Bu arada büyük bir ians eseri olarak dünyaca ünlü Doctor Who'nun eksik bölümleri de toparlanabilmiiti. Yakin zamanlarda iki müzik prodüktörü ortaya çikti ve vaktiyle verilen silme emrine uymadiklarini ve Rolling Stones'un ilk kayitlari da dahil olmak üzere bazi eii olmayan programlarin kayitlarini sakladiklarini açikladilar. iimdi bu "kayip kasetler" BBC'ye küçük bir servet kazandirabilir ama geri gelmeyenler dikkate alindiiinda elde olanlar pek bir iey deiildir.

Üç-bei kurui tasarruf edelim derken müzik ve yayin tarihinin paha biçilmez eserleri kaybolmuitu. Boi kasetlerin fiyati 2 ile 9 pound arasinda deiiiiyordu. Oysa bunlarin üzerinde orijinal olarak kaydedilmii programlardan BBC milyonlarca pound kazanabilirdi. Kaybolanlar arasinda Beatles'in ilk konserleri, önemli dramalar, belgeseller ve tarihsel spor programlan yer aliyordu.

Bugünkü deierleri milyarlari bulurdu. Ama depoda bir parça yer kazanmak ve birkaç bin pound tasarruf etmek için akil almaz bir ii yapilmiiti. Zamaninda üzerinde doiru dürüst düiünmeden bulunulan bir çözüm uygun gibi görünmüitü ama eiine az rastlanir bir rezalet ortaya çikmiiti.

---

Etiketler : [ pos ] [ televizyon ] [ oyunlar ] [ kamu ] [ personel ] [ drama ] [ hizmet ] [ OYUNLAR ] [ fiyat ] [ kaynaklar ] [ eiitim ] [ video ] [ sone ] [ ingiltere ] [ spor ] [ hazine ] [ bütçe ] [ amerika ] [ yildizlar ] [ DRAMA ] [ kaygi ] [ kayg ] [ ORKESTRA ] [ haber ] [ kurgu ] [ tarihi ] [ diziler ] [ satii ] [ müzik ] [ ücret ] [ cret ] [ rumlar ] [ 1989 ] [ özgürlük ] [ irketi ] [ MÜZiK ] [ vizyon ] [ kaynak ] [ YILDIZLAR ] [ lkeler ] [ radyo ] [ sayg ] [ Satii ] [ POP ] [ ülkeler ] [ Müzik ] [ dalga ] [ müke ] [ ölümünü ] [ oluiuyordu ] [ gali ] [ eserleri ] [ iirketi ] [ saygi ] [ BÜTÇE ] [ yildiz ] [ asik ] [ DIL ] [ yabanc ] [ deierler ] [ doktor ] [ yabanci ] [ anal ] [ k pr ] [ S K ] [ t p ] [ televi ] [ Yildiz ] [ tasarruf ] [ komedi ] [ Radyo ] [ kalite ] [ pers ] [ erhan ] [ hali ] [ TELEViZYON ] [ büro ] [ haberler ] [ DiZiLER ] [ ÜLKELER ] [ LKELER ] [ WHO ] [ Bürokrasi ] [ elif ] [ depo ] [ bürokrasi ] [ patron ] [ denetim ] [ anta ] [ MÜHENDiSLiK ] [ koleksiyon ] [ ngiltere ] [ dahi ] [ BÜROKRASi ] [ SPOR ] [ iirket ] [ irket ] [ tanitim ] [ özgür ] [ mühendis ] [ kurum ] [ kanal ] [ kurumlar ] [ rdek ] [ fil ] [ atr ] [ ylan ] [ TEKEL ] [ metin ] [ ödem ] [ erkez ] [ asar ] [ ViZYON ] [ öde ] [ tutulma ] [ özerk ] [ zerk ] [ ONAY ] [ z p ] [ s k ] [ SMA ] [ me e ] [ 7 yy ] [ BÜROKRAS ] [ iDiL ] [ harç ] [ kavu ] [ aliç ] [ PERS ] [ dram ] [ atro ] [ filmler ] [ gram ] [ etkileme ] [ tekel ] [ eserler ] [ tayin ] [ post ] [ 1980 ] [ pop ] [ görsel ] [ Amerika ] [ aiil ] [ ariiv ] [ kayip ] [ ERKEZ ] [ kaynaklari ] [ eiiti ] [ ATR ] [ tuttu ] [ posta teikilati ] [ A IZ ] [ LiON ] [ dinleme ] [ dalgalar ] [ küme ] [ belgesel ] [ bilimkurgu ] [ DRAM ] [ kayi ] [ KLAS ] [ programl ] [ LİON ] [ in tarihi ] [ harcama ] [ ideo ] [ aida ] [ atina ] [ GALi ] [ dila ] [ ingiliz ] [ KLASi ] [ KLASiK ] [ EiiTiM ] [ latin ] [ SATIi ] [ mese ] [ Ingiltere ] [ VIZYON ] [ GALI ] [ standart ]