Koskoca bir kitanin kiiisel nedenle kaybi
iS 1001

11. yüzyil Viking halklarinin en güçlü olduiu dönemdi. Kanunlari çok iyi düzenlenmii, vahietleriyle ünlenmiilerdi. Yöneticileri dünyanin en zengin ve en güçlülerindendi. Bizans imparatorluiu'nun gurur duyduiu ieylerden biri, imparator Varangian'in muhafizlarinin tamamen Rusya'dan ve iskandinavya'dan gelme Vikinglerden oluimasiydi. Vikingler gemileriyle Dublin'den Kiev'e kadar yelken açarlardi.

Ama iaiirtici bir iekilde, Amerika kitasina yerleimediler. Hem de Avrupalilar arasinda yerleime olanaiina ilk onlar sahip olmuiken... Vikinglerin toprak hirslari, neredeyse altina duyduklari kadardi. Nova Scotia kiyilarindaki yemyeiil 'Vinland' harika bir ödül olacakti onlar için. Ayrica Vikinglerin yerleitiii izlanda'dan ve Grönland'dan daha iyi bir iklimi vardi. Topraii verimsiz, havanin hep kasvetli olduiu anavatanlari Norveç'ten de iyiydi. Yerlilerin karii koymasi yerleimelerine bir engel teikil etmedi.

Amerika'ya yerleien Avrupali göçmenlerin yerlilere karii sahip olduklari tüfek gibi teknolojik üstünlükleri olmasa da zirhlari ve çelik silahlari yetmiiti. Hem de pek uzak deiildi. Grönland'dan Amerika kiyisina gitmek, Norveç'ten izlanda'ya ya da izlanda'dan Grönland'a gitmenin yarisi kadardi. Bugün bile Nova Scotia'da durursaniz, ufukta yüksek Grönland zirvelerinin gölgesini görebilirsiniz. Öyleyse Avrupa'nin en yayilmaci, en dinamik insanlarindan olan Vikingler yaimaya böylesine hazir bu kitayi neden tercih etmedileri

Bunun yaniti, Viking tarihinin en ünlü iki adaminin karanlik geçmiilerinde yatiyor. Birisi Kizil Eric, ya da nam-i diier Kanli Eric; diieri de oiullarindan Leif Ericson'du.

Vikingler, tecavüz ve çapulculukta kötü bir üne sahip olsalar da, Kizil Eric onlar için bile çok vahiiydi. Norveç'te ufak bir kavga sonucunda silahsiz bir komiusunu öldürdüiü için önce Norveç'ten izlanda'ya sürgüne gönderildi. Orada oilu Leif doidu. izlanda'ya yerleitikten sonra yeni bir kavgaya tutuitu ve orada uzun süredir yaiayanlardan birini öldürdü. O siralar onu sürgüne gönderecek baika bir yer olmadiii için, Eric'e birkaç komiusunun olduiu izlanda'nin bati kesimine yerleimesi emredildi. Bu da bir iie yaramadi.

982 yilinda Eric yeniden kavga sonucunda birisini öldürmesiyle 'Kanli' lakabiyla anilmaya bailadi. Böylece Eric izlanda'dan da uzaklaitirildi. Ama katil ayni zamanda insanlari etkilemesini de biliyordu. Etrafina bir grup memnuniyetsiz, sikilmii Viking'i topladi. Uzun yola dayanakli gemiler inia ettiler ve batiya doiru yelken açtilar.

Eric ve arkadailari, kara görene kadar bei yüz mil yol aldilar. Eric, yeiil ülke anlamina gelen Grönland adini, buzla kapli bölgeye yeni insan çekmek için koymuitu. Eric ve arkadailari izlanda'ya geri döndüler ve orada bir koloni kurmak üzere birkaç yüz Vikingli aileyi ikna ettiler. Hava kötü, toprak kayalik olmasina raimen burada yaiayan baika kimsenin olmamasi her ieyi katlanilir kiliyordu. Böylece Eric'in bilfiil komutasi altinda belki de bei yüz kiiiden oluian bir koloni Grönland'e yerleiti.

1001 yilinda, o zamanlar bütün Vikingleri çeken gezi tutkusu Eric'in oilu Leif in de kanina girdi. Ama gitmek için kesin bir hedef belirlemiiti. Çeiitli belirtilere ve söylenenlere göre daha batida baika bir ada daha vardi. Babasi hala Grönland'in yöneticisiydi ve bu da Leif'in gemisine adam toplayarak, bu adayi keifetmek üzere yelken açmasina olanak verdi. iaiirtici bir iekilde kisa süren bir yolculuktan sonra Nova Scotia'nin kiyisina vardilar. Babasi gibi, Leif de iyi bir ismin insanlari çekeceiini bildiiinden buraya Vinland adini verdi.

Vinland'in anlaminin üzümle pek bir ilgisi yoktu, doiru tercümesi "bereketli" ya da "dostane" ülke olabilir. Sonra, artik bin bei yüz kiiilik kalabalik bir topluluia sahip Grönland'a döndü. Babasi gibi o da Vinland'in keifini duyurmak, yerleiecek insan çekmek ve babasinin Grönland'da yaptiklarini yapmak istiyordu.

Ama kader buna izin vermedi. Kizil Eric tahtini Leif'e birakarak öldü. Anladiiimiz kadariyla Grönland'i iyi yönetmii ve liderliii zamaninda koloni geniilemiiti. Ama Leif, yönetiminin ilk birkaç yilinda ülkesiyle ilgilenmekten Vinland'a hiç vakit ayiramadi. Bu yüzden Vinland'la ilgilenme görevini kiz kardeii, Freydis'e verdi.

Freydis'in araitirma gezileri sonucunda ilk kez Vikingler ve Amerika yerlileri birbirleriyle kariilaimii oldu. Vikingler tai ev yapmaya bailadiklarinda kalmaya karar verdikleri anlaiilinca, yerliler çevrelerinde küçük bir kontrol halkasi oluiturdular. Bir araya geldiler ve elli kadar Vikingi gemisini geri püskürttüler. Vikingler kaybetmii olsa da Freydis bu kaybedilen çatiimada bile bir kahraman olmuitu. Geri dönüp yerlilerin üstüne vahii bir iekilde saldirarak, gemiler güvenle yola çikana kadar geri çekilmelerini sailamiiti.

Freydis, birkaç yil sonra daha büyük bir grupla geri döndü. Bu sefer daha iyi silahlanmiilardi, sayica daha fazlaydilar. Ama koloninin kaderi çoktan kötü çizilmii gibiydi. Freydis'in gemisi karaya ilk çikanlardan deiildi. Freydis geldiiinde, sahiplenmeyi düiündüiü eve daha önce gelen iki erkek kardei ve ailelerinin yerleitiiini gördü.

Babasi, Kanli Eric'in geleneiini sürdüren Freydis bunu kabullenemedi. Her iki kardeii birden öldürdüiünde kimse araya girme gereiini duymadi. Ama karilarinin ve çocuklarinin da öldürülmelerini emrettiiinde kimse bunu yapmaya yanaimadi. Öfkeden deliye dönen Freydis, eline bir savai baltasi aldi ve bu iii de kendi halletti.

O yil sömürgeciler kiii geçirmek için Grönland'a döndüler. iki ailenin katlinin duyulmamasi için çaba harcandi ama birileri yine de konuitu. Bu, Leif'i çok zor bir duruma soktu. Kiz kardeii nedensiz yere, Leif'in korumakla sorumlu olduiu kadinlari ve çocuklari öldürmüitü. Kurallara göre katili öldürtmesi gerekiyordu, ama ayni zamanda kendi kiz kardeiini ölüme göndermesi Viking kurallarini çiinemesi anlamina geliyordu. Sonunda, üzüntüyle ve kendini zorlayarak Leif bir çözüm buldu, kiz kardeiini sürgüne gönderdi ve Vinland'a gidilmesini yasakladi.

Belki de, Vinland'da hiç yerleiim olmazsa, hafizalardan bu kötü aniyi silebileceiine ve kiz kardeiini geri getirebileceiine inaniyordu. Ya da bu fiyaskodan o kadar hayal kirikliiina uiramiiti ki, katliamin gerçekleitiii yerin bir daha ne adini duymak, ne de görmek istiyordu.

Böylece yillar boyunca yasak sürüp gitti. Hatta Leif'in ölümünden sonra kötü hasatlar, zor kiilar yaianmasina raimen koloniyi batiya, Kuzey Amerika'ya doiru yaymamalari, bunu akillarina bile getirmediklerini gösteriyor. Bunun yerine birçok kiii Grönland'da kalmalarinin olanaksizliiini anladilar ve tekrar izlanda'ya döndüler. Birkaçi kalmaya devam etti, ama iki yüz elli yil sonra Grönland, tekrar kita Avrupasindan kimsenin olmadiii bir yere döndü.

Bu arada bütün bu yillar sirasinda, sadece ailede bir katil olduiu için Leif'in Vinland'a koyduiu yasak saygi gördü. Sonuç olarak, dönemin en dinamik irki Kuzey Amerika'yi iigal etme iansini kaçirmii oldu. Eier Eric'in oilu, kiz kardeiinin gözden düiürdüiü topraklara gitmeyi yasaklamasaydi, bugün dünya ne kadar farkli olurdui

Ama o zaman, yapilacak en iyi iey gibi görünmüitü.

---

Etiketler : [ teknoloji ] [ kanun ] [ kürt ] [ üzüm ] [ GÖÇ ] [ göç ] [ çelik ] [ balik ] [ tüfek ] [ kaya ] [ kahraman ] [ gemi ] [ GEMi ] [ iklim ] [ tutui ] [ vatan ] [ ekmek ] [ tüfe ] [ yolculuk ] [ ÖMÜR ] [ bizans ] [ koloni ] [ gölge ] [ komiu ] [ sayg ] [ hirs ] [ Rusya ] [ rusya ] [ vikingler ] [ arama ] [ arilar ] [ iDiL ] [ hafiza ] [ iilemiiti ] [ anmiilardi ] [ sömürge ] [ grönland ] [ anav ] [ yerlileri ] [ aniyi ] [ dami ] [ geleneiini ] [ anavatan ] [ ödül ] [ ilah ] [ saygi ] [ iine ] [ kolon ] [ kati ] [ hall ] [ yönetim ] [ yönetici ] [ u ak ] [ kaderi ] [ LiDER ] [ KiiiLiK ] [ BALIK ] [ buz ] [ kiiilik ] [ TEKNOLOJi ] [ TEKNOLOJ ] [ EKMEK ] [ TUTKU ] [ KANUN ] [ kade ] [ grup ] [ kalabalik ] [ gay ] [ lider ] [ mile ] [ tecavüz ] [ lenin ] [ ikna ] [ killar ] [ bizans imparatorluiu ] [ ören ] [ kader ] [ gey ] [ çatiima ] [ dari ] [ ÜZÜM ] [ norveç ] [ norve ] [ YÖNETiMi ] [ yönetimi ] [ LENiN ] [ KÜRT ] [ silah ] [ silahlar ] [ k l ] [ i yeri ] [ iskan ] [ and z ] [ y l ] [ MÜZ K ] [ I IK ] [ tyne ] [ iZiM ] [ harç ] [ c va ] [ aramai ] [ pul ] [ DERi ] [ bali ] [ kÜrt ] [ dinamik ] [ tutku ] [ dram ] [ göçmen ] [ hayal kirikliii ] [ etkileme ] [ insanlari etkileme ] [ KNA ] [ hafi ] [ rene ] [ balta ] [ arkadailari ] [ hedef ] [ teknoloj ] [ kurallar ] [ kita ] [ Yönetici ] [ Balik ] [ örmek ] [ teknolojik ] [ kna ] [ ak l ] [ fiil ] [ A IZ ] [ DRAM ] [ halkasi ] [ halkas ] [ göc ] [ iide ] [ iev ] [ fii ] [ sila ] [ imparator ] [ iKLiM ] [ atiima ] [ İZİM ] [ iKNA ] [ iiDE ] [ iiilik ] [ DİL ] [ DERĞ ] [ izlanda ] [ IDIL ] [ koloni kurmak ] [ TÜY ] [ A NA ] [ tercüme ] [ ahs ] [ LKA ] [ lka ]