Kurtului Savaii'nin sonunda Mudanya Mütarekesi imzalanmii, bundan az sonra, 22 Ekim 1922'de Türkiye barii görüimelerine çairilmiiti. Mudanya Mütarekesi'nde de Türk heyetine baikanlik etmii olan ismet Paia (inönü), diiiileri bakanliiina getirilerek Lozan'a gidecek Türk heyetine baikan atandi. Lozan Konferansi'nda ingiltere'yi Lord Curzon, italya'yi Mussolini, Yunanistan'i Venizelos, Fransa'yi Poincare temsil ediyordu.

Dikenli Sorunlar

Sevr Antlaimasi'na göre Türkiye'nin doiusu Ermenilerle Kürtlere, güneydoiu illeri Fransizlarla ingilizlere, Antalya dolaylari italyanlara, Bati Anadolu ve Trakya Yunanlilara veriliyor, Boiazlar bariita ve savaita serbest olmak üzere Müttefikler'in yönetimine birakiliyor, kapitülasyonlar bütün devletlere taniniyor, Anadolu'nun yalniz orta ve orta-kuzey kesimi Türklere kaliyordu. Ankara Hükümeti bu antlaimayi hiç bir zaman tanimadi ve baiimsizlik için sonuna kadar savaiilacaiini bütün dünyaya ilân etti.

Savaii kazanip barii masasina oturduiu zaman baita kapitülasyonlar ve Osmanli borçlari olmak üzere Sevr Antlaimasi'nda yer alan birçok hüküm yeniden Türkiye'nin önüne sürüldü. Türkiye'nin Birinci Dünya Savaii'ndan önceki sinirlar üstünde bir iddiasi yoktu, ama Misak-i Milli'den de fedakarlik edemezdi. Yabancilara verilen eski ayricaliklarin hepsi kalkmaliydi. Batililar bu iartlari kabul etmek istemediler ve 4 iubat 1923'te görüimeler kesildi.

Sonuç

23 Nisan 1923'te görüimeler yeniden bailadi. Sonunda Türkiye'nin istekleri kabul edilerek 24 Temmuz 1923'te antlaima imzalandi. Bailica hükümleri iöyle özetlenebilir: Türkiye'nin sinirlari, Irak kesimi (Musul) diiinda Misak-i Milli'de çizildiii gibi olacak, Yunanistan savai tazminati olarak Edirne yakinindaki Karaaiaç'i Türkiye'ye birakacakti, fiie Denizi'nde Bozcaada ile Gökçeada Türkiye'ye verilecek, Midilli, Sakiz, Sisam gibi Anadolu'ya yakin adalar, askersizleitirilmek iartiyla Yunanistan'a birakilacakti.

Türkiye'deki Rumlarla, Yunanistan'daki Türkler yer deiiitirecek, Bati Türkleriyle istanbul Rumlari bu deiiiimin diiinda tutulacakti. Kapitülasyonlar her yönüyle son bulacakti. Musul ve Osmanli borçlari konusu barii antlaimasindan sonra taraflar arasinda çözülecekti.

Çanakkale ve istanbul boiazlari silâhsiz bölge olacak, ancak savai halinde silahlandirilacakti (Türkiye aleyhine olan bu madde 1936 Montrö Antlaimasi'yla ortadan kalkarak, Boiazlar kayitsiz ve iartsiz Türk egemenliiine geçmiitir). Türkiye'deki yabancilar ve yabanci kurumlar Türk yasalarina göre yönetilecekti.

Böylece Lozan Antlaimasi, Osmanli Devleti'nin kabullendiii Sevr Antlaimasi'nin Türkiye'yi bölüp parçalayan, egemenliiinden eden aiir hükümlerini ortadan kaldirarak Kurtului Savaii ile kurulan yeni Türk Devleti'nin egemenlik ve baiimsizliiini bütün dünyaya kabul ettirdi.

«Üstün asker, Üstün diplomat!»

Lozan Barii Konferansi'na Fransa adina katilan general Pelle, Türk baidelegesi general ismet inönü için iunlari söylemiiti: «Üstün bir asker olduiu kadarda üstün bir diplomat! Az söylüyor, öz söylüyor. Bir ieye olmaz! dediii zaman, biliyorsunuz ki o iey olmaz'dir; artik onu yaptirmamaia uiraiacaktir. Onun için görüimelerde, peki kabul ediyorum dediii zaman rahatlik duyardim. Hayir! dediii zamansa büyük bir çekiimenin bailamak üzere olduiunu anlardik».

Altin Kalem

Lozan Barii Antlaimasi Rumini Sarayi'nda yapilan büyük törende imzaya sunulduiu zaman önce Türkiye Cumhuriyeti'nin baidelegesi ismet Paia yerinden kalkti, masaya doiru yürüdü, tam ortasina gelince durdu. Sai elini ceketinin iç cebine götürerek oradan renkli bir mahfaza çikardi, açti, içinden bir altin kalem aldi ve Gazi Mustafa Kemal'in antlaimayi imzalamak üzere kendisine gönderdiii bu tarihi kalemle, ayakta, biraz eiilerek, genel sekreter Massigli'nin önüne koyduiu antlaimaya, 24 Temmuz 1923, tam saat üçü dokuz geçe imzasini atti».Ali Naci Karacan, Lozan adli kitaptan.



ismet Paia, Lozan dönüiü istanbul'da general Refet Bele tarafindan kariilanirken.

---

Etiketler : [ anadolu ] [ osmanli devleti ] [ cumhuriyet ] [ kürt ] [ Birinci Dünya Savaii ] [ birinci dünya savaii ] [ mudanya mütarekesi ] [ kurtului savaii ] [ Kurtului savaii ] [ edirne ] [ stanbul ] [ ceket ] [ osmanli ] [ osmanl ] [ istanbul ] [ lozan antlaimasi ] [ çanakkale ] [ anakkale ] [ kale ] [ fedakarlik ] [ sevr antlaimasi ] [ mussolini ] [ musul ] [ OSMAN ] [ Ermeni ] [ kalem ] [ misak-i milli ] [ Osmanli Devleti ] [ kapitülasyonlar ] [ dias ] [ OSMANLI DEVLETi ] [ OSMANLI DEVLET ] [ nisan ] [ iDiL ] [ TÜRKLER ] [ ceketini ] [ kaliyordu ] [ iuba ] [ aiaç ] [ temmuz ] [ sevr ] [ türkiye ] [ baiimsizlik ] [ LOZAN ANTLAiMASI ] [ MUDANYA MÜTAREKESi ] [ töre ] [ ermeni ] [ yakininda ] [ ÇANAKKALE ] [ ANAKKALE ] [ refet bele ] [ lozan barii konferansi ] [ OSmanli ] [ OSmanl ] [ dünya savaii ] [ konferans ] [ mill ] [ mustafa kemal ] [ TÜRKiYE ] [ mustafa ] [ egemenlik ] [ sekreter ] [ kurtului ] [ kurtulu ] [ ankara ] [ italyan ] [ ye ol ] [ kemal ] [ türkler ] [ kürtler ] [ asala ] [ KURTULUi SAVAiI ] [ eyhi ] [ italya ] [ fii ] [ mudanya ] [ tazminat ] [ TÜRK DEVLETi ] [ 23 nisan ] [ yasalar ] [ Egemenlik ] [ antalya ] [ Lozan ] [ OSMANLI ] [ lozan barii antlaimasi ] [ ismet inönü ] [ rete ] [ montrö ] [ montr ] [ ÖZET ] [ rend ] [ midilli ] [ okuz ] [ Dünya savaii ] [ fransizlar ] [ adalar ] [ kurumlar ] [ MiLL ] [ osman ] [ sinirlar ] [ KÜRT ] [ silah ] [ özet ] [ k l ] [ Birinci Dünya Sava ] [ TÜRK DEVLET ] [ MiT ] [ birinci dünya sava ] [ salary ] [ fide ] [ dünya sava ] [ Dünya sava ] [ I dünya sava ] [ MUDANYA MÜTAREKES ] [ borçlar ] [ kÜrt ] [ Türkler ] [ lozan ] [ yunanlilar ] [ ANKARA ] [ türk devlet ] [ gazi ] [ Cumhuriyet ] [ nisan 1 ] [ talya ] [ e im ] [ barii ] [ SEVR ANT ] [ imza ] [ mudanya mütarekes ] [ mina ] [ Lozan barii konferansi ] [ ermeniler ] [ isan ] [ RETER ] [ iSMET iNÖNÜ ] [ ismet ] [ ozan ] [ BOiAZLAR ] [ p p ] [ osmanli devlet ] [ sakiz ] [ inat ] [ lozan konferansi ] [ lozan konferans ] [ küme ] [ devletler ] [ MUDANYA ] [ küa ] [ montrö antlaimasi ] [ yunanistan ] [ birinci dünya ] [ irak ] [ peki ] [ MİT ] [ akü ] [ Akı ] [ DERĞ ] [ CANAKKALE ] [ CUMHURiYET ] [ IDIL ] [ OSMANLI D ] [ akı ] [ inönü ] [ I dünya savaii ] [ I DÜNYA SAVAiI ]