Bugünkü Bulgaristan topraklarina, M.Ö. 30'larda Traklar denilen bir kavim, bir süre sonra da Romalilar hakim olmuitur. Altinci yüzyilda islavlar her tarafi yakip yikarak hakimiyeti ele geçirmiilerdir. M.S. 680 yillarinda Karadeniz'in kuzeyinden Bulgar Türklerinin gelmesi ile Bulgar tarihi bailamiitir.

On-Oiuz grubundan olduiu bilinen bu Türklerin ayni zamanda Yukari Tuna kiyilari ile birlikte Volga ve Kama vadilerini de idaresi altina alarak Büyük Bulgaristan adiyla 14. yüzyila kadar varliiini devam ettirmiitir. Bu arada 11. yüzyila kadar devam eden Birinci Bulgar Kralliii yikilarak Peçenek, Guz ve Kumanlar (Kipçak)vasitasiyla ikinci Bulgar Kralliii kurulmui, 1241 senesinde Moiol istilasina uiramiiti.

Miladi 1331-1371 yillarinda Kral ivan Aleksandr zamaninda Sirplarin Balkanlarda üstünlük kurmasiyla zayiflamii, Osmanli Hükümdari Birinci Murad Han zamaninda (1326-1389) Bulgaristan topraklari zaptedilmiitir. ivan Aleksandr'dan sonra Vidin ve Dobruca beylikleri ile Tirnova Kralliii Osmanlilara karii çikmasi üzerine 1393'te Tirnova, 1396'da Niibolu Zaferlerinden sonra, Vidin ve 1400'de Dobruca zaptolunarak Bulgar Kralliii tamamen ortadan kaldirilmiitir.

On altinci yüzyilda Bulgaristan üzerinde Sirplar ve Macarlar üstünlük kurmak istemiilerse de güneyden gelen Osmanli Devleti Bulgaristan'a hakim olarak düzenli bir idare getirdi. Bulgaristan'i 500 yil Osmanlilar idare etti. Bu dönemde idare, Sofya'da oturan Rumeli Beylerbeyi tarafindan sailaniyordu. Osmanli imparatorluk merkezine yakin olmasi ve sefer yolu üzerinde bulunmasi sebepiyle ticareti oldukça geliime gösterdi. Bulgar tüccarlara genii imtiyazlar tanindi.

Osmanlilar, diier tebaalarinda olduiu gibi Bulgarlara da dini yönden baski siyaseti gütmediler. Bulgarlar genellikle reaya adini taiiyan, vergiye tabi çiftçi siniflari halinde kaldilar. Âdil idare ve imtiyazli tüccar sinifinin bulunmasi ve benzeri müsbet Osmanli siyasetine raimen, 17. yüzyil ortalarinda Bulgaristan'da haydut denilen çeteler türeyerek isyan etmeye bailadilar ve her firsatta düiman ordulariyla Osmanlilara karii birleimekten geri kalmadilar.

Devam eden bu isyanlar kariisinda Osmanli hükumeti "Çorbaci Nizamnamesi" gibi bazi kanuni tedbirler alarak, Bulgaristan'da asayiii korumaya çaliiti. Tuna vilayetinin baiina bu maksatlarla getirilen ve genii yetkilere sahip bulunan Midhat Paia, Bulgaristan'a birçok hizmetler götürdü. Hatta Midhat Paia, Hiristiyanlara yaranmak için ayyildizli Türk bayraiina bir de haç ilave etti. Bulgar ihtilal merkez komitesinin 20 Nisan 1875'te Koprivititsa ve Panagyuviste'de bailattiklari büyük isyan da bastirildi.

1876 yili Aralik ayinda istanbul'da toplanan büyük devletler, Bulgaristan'da iki muhtar bölge teikilini teklif ettiler. Rusya bunu kabul etmedi. Midhat Paia israrla Rusya'ya savai açmamiz için direndi. Neticede Rusya'ya savai açildi (20 Nisan 1877). Bulgarlar Rus ordusuna katildiklari gibi, Türklere karii tedhii hareketlerine de giriitiler.

Osmanli-Rus savaiinin sonunda Ayastefanos Antlaimasi imzalandi (3 Mart 1878). Muhtar bir Bulgaristan idaresi kurulmasi kabul edilmiise de diier büyük devletlerin baskisi ile Balkanlar ile Tuna arasinda küçük bir Bulgar Prensliiinin kurulmasi ieklinde deiiitirildi. Diier bölgeler Romanya ve Sirbistan devletlerine birakildi. Bir süre sonra Rusya'nin mevcut Bulgar Prensliiinin idari ve içiilerine doirudan kariimasi, Osmanli hükumeti ile Avusturya ve ingiltere hükumetleri, Prensliii Rusya'nin tahakkümüne birakmak istememelerinden bu hususta büyük devletlerin nüfuz mücadeleleri bailadi.

Bir süre sonra Bulgaristan Prensliiinde Prens Aleksandr idareyi ele alarak Bulgaristan birliiinin sailanmasini temin etti ve tamamen Rusya'ya yaklaiti. Daha sonraki gelen idarecilerde iç ve dii iliikilerin düzene sokulmasi gibi geliimelerden sonra, 1904'te Türkiye aleyhine Sirbistan'la bir antlaima imzaladi. 1908 ikinci Meirutiyetin ilanindan sonra, 3 Ekim 1908'de tam baiimsizliiini ilan etti.

8 Eylül 1944 ihtilalinden sonra Bulgaristan Komünist rejimi kabul ederek Variova Paktina girdi. Rusya'da olan batiya açilma hareketleri, Bulgaristan'da büyük hizla yayildi. Bir süre sonra, 35 senedir baita bulunan Cumhurbaikani Jivkov 10 Kasim 1989'da istifa etmek mecburiyetinde kaldi.

29 Aralik 1989'da ülkede bulunan Türklere yeniden kendi adlarini kullanma ve serbestçe ibadet etme hürriyeti tanindi. 10-17 Haziran 1990'da iki kademeli ve 1932'den bu yana ilk defa yapilan çok partili seçimde 1943-1990 arasinda Bulgaristan'i idare eden Komünist Partisi (yeni ismi Bulgaristan Sosyalist Partisi) iktidar oldu.

---

Etiketler : [ osmanli devleti ] [ kanuni ] [ romanya ] [ alkan ] [ vergi ] [ meirutiyet ] [ çiftçi ] [ niibolu ] [ isyan ] [ dut ] [ ikinci meirutiyet ] [ bulgarlar ] [ peçenek ] [ Bulgarlar ] [ Osmanli Devleti ] [ 1989 ] [ bulgaristan ] [ OSMANLI DEVLET ] [ OSMANLI DEVLETi ] [ romalilar ] [ kama ] [ aleksa ] [ TÜRKLER ] [ GELiiMELER ] [ karadeniz ] [ murad ] [ balkan ] [ haziran ] [ rumeli ] [ KAVi ] [ türk bayraii ] [ kademeli ] [ e ticaret ] [ siyaset ] [ bolu ] [ cumhurbaikani ] [ türkler ] [ KANUNi ] [ eyhi ] [ osmanlilar ] [ sosyalist ] [ beylikler ] [ VARiOVA PAKTI ] [ 1875 ] [ enes ] [ DUT ] [ ihtilal ] [ romal ] [ Türk bayraii ] [ komünist ] [ ikinci me_rutiyet ] [ ayastefanos antlaimasi ] [ variova pakti ] [ 326 ] [ balk ] [ moiol istilasi ] [ balkanlar ] [ t re ] [ nizam ] [ türk bayra ] [ pece ] [ Türk bayra ] [ Osmanli-Rus savaii ] [ Türkler ] [ kavim ] [ geliimeler ] [ reaya ] [ nisan 1 ] [ moiol ] [ pakt ] [ hürriyet ] [ hükümdar ] [ I Murad ] [ meiruti ] [ sofya ] [ Macarlar ] [ name ] [ beylik ] [ MACARLAR ] [ MACAR ] [ osmanli devlet ] [ BALKAN ] [ k pe ] [ teklif ] [ u mak ] [ moi ] [ ivan ] [ i murad ] [ islavlar ] [ SENED ] [ memeler ] [ ağlar ] [ ayı ] [ cumhurba ] [ avla ] [ kumanlar ] [ beylerbeyi ] [ OSMANLI D ] [ hakkı ] [ isyanlar ] [ 20 nisan ] [ adlar ] [ muhtar ]