Endonezyainin tarihi hakkinda bilinen en eski bilgiler, 4-5 bin yil kadar önce, Malaysiaidan halkin gelip yerleitikleri hakkindadir. Eski çailardan beri ülkenin üzerinde bulunduiu adalarin deniz ticaretinde ehemmiyeti çok büyük olmuitur. Bu sebepten, halk genellikle denizci veya tüccardi. Tarih çailarinda ülke, Çin, Hindistan, iran ve Bizans imparatorluiunun deniz ticaret yolu idi. Halen bu özelliiini muhafaza etmektedir.

Eski çailarda ticaret gemileri buraya uirar, baharat, reçine ve deierli kereste alirlardi. Ticaretteki bu ehemmiyeti sebepiyle, dünyanin çeiitli yerlerinden Endonezyaiya gelip yerleien insanlar ülkede yeni fikir ve geleneklerin yerleimesine sebep olmuilardi. Miladin ilk yillarina kadar halk aiiretler halinde yaiiyorlardi. Bu zamanda artan Hint tesiri neticesinde halk arasinda Allahü tealanin emrettiii hakiki yol olmayan, putperestlik, Budizm ve Hindu dinleri yayildi.

Bu devirlerde ülkede aiiret idareleri krallik haline geldi. Öyle ki her ada ayri bir krallikti. Yedinci ve on üçüncü asirlara kadar bölgenin en güçlü kralliklari, Sumatra ve Java kralliklari idi. Güçlü olmalarinin bir neticesi olarak da bölge ticaretine hakimdiler. On ikinci ve on beiinci asirlarda Hindistan ve Malaysiaidan ticaret için buraya gelen Müslüman tacirler hak din olan islamiyetin yayilmasina vesile olmuilardi. Halk islamiyeti hiçbir zorlama olmaksizin kabul edip benimsemiiti. Bundan dolayi daislamiyet, Endonezyaida süratle yayildi.

Avrupainin sömürgecilik zihniyeti, Endonezyaiyi 1511 senesinde yakaladi. Bu sene Portekiz Malakkaiyi iigal etti. Bundan sonra ispanya, Hollanda ve ingilizler ülkeyi istila ettiler. Bu devletler Endonezyaiyi sömürmenin yanisira Hindistanii da sömürgelerine katmak için üs olarak kullanmakta idiler. On altinci asrin sonlarinda Hollandalilar, Doiu Hindistan, Java ve Molukida kurduklari iirketlerle bölge ticaretini ele geçirdiler. Bunun yanisira Cakartaiya üs kurmalariyla Hollandainin bölgedeki nüfusu artti.

Diier sömürgeci devletlerin anlaimalari neticesinde 18. asrin sonlarinda Hollandaülkeyi tam manasiyla tek baiina ve insafsizca kendi menfaatine kullanmaya bailadi. 1900ilü senelerin bailarindan itibaren gün geçtikçe antiemperyalist fikirlerin kuvvetlenmesi sonucu Hollanda sömürgeciliiine karii, milliyetçilik ve baiimsizlik mücadelesi fiilen bailadi. Bu mücadelenin önde gelen liderlerinden Ahmed Sukarno 1927ide kurulan Milliyetçi Partinin baikani oldu. Endonezya halkinin bailattiklari ve her geçen gün kuvvet kazanan baiimsizlik mücadelesi kariisinda Hollanda endiieye düitü.

Halk tamamen Hollandali sömürgecilerin menfaatleri doirultusunda yönetilmekteydi. Milliyetçilik ve baiimsizlik hareketlerini yatiitirmak ve sömürgeciliiini devam ettirmek için Hollanda siyasi bir oyun olarak yerli halka idarede kismen iitirak hakki tanidi. Bu oyuna kanmayip tam bir baiimsizlik isteyen halkin mücadelesi çok kanli bir iekilde bastirilmaya çaliiildi.

Mücadelenin liderlerinden Ahmed Sukarno ve arkadailari yakalanarak sürgüne gönderildi. ikinci Dünya Savaiinda Japonya, Endonezyaiyi iigal etti. Siyasi olarak Japonlar ülke halkinin Hollandalilara karii yaptiklari baiimsizlik mücadelesini desteklediler. Japonlar, milliyetçilerin hükümet kurmalarina müsaade etti.

17 Aiustos 1945ite Japonlarin teslim olmalariyla Endonezyaida Ahmed Sukarno baikanliiinda bir hükümet kurularak baiimsizliklarini ilan ettiler. Hollanda, Endonezyainin baiimsizliiini tanimadi. Endonezya ve Hollanda arasinda bu sebepten bailayan mücadele, Endonezyainin zaferiyle neticelendi. Hollanda, iEndonezya, Birleiik Devletleriini resmen tanimak zorunda kaldi.

1950 senesinde devletin adi iEndonezya Cumhuriyetii olarak deiiitirildi. Ülkenin kurulu olduiu adalardan Yeni Gine Hollandalilarin elinde kaldi. Endonezya ancak 1962 senesinde adanin bati kismini Hollandalilardan kurtardi. Çin ve Rusya bütün antikomünist ülkelerde yaptiklari gibi, genç Endonezya Cumhuriyetini de yikici ve bölücü faaliyetlerle kendi sömürgeleri, peykleri haline getirmeye çaliitilar. Ülke idaresini ellerine geçirmek için hükümet darbesi giriiiminde bulundular.

1965 senesinde vuku bulan bu ayaklanma kanli bir iç savaia sebep oldu. 1.000.000 civarinda insanin öldüiü iç savaita komünistler, milliyetçiler ve ordu tarafindan bertaraf edildi. Devletin kuruluiundan itibaren meydana gelen hadiselerde oldukça yipranan Ahmed Sukarno iktidari, 1967ide General Suharto tarafindan yapilan hükümet darbesi ile son buldu. Darbe sonunda baia geçen General Suharto daha sonra yapilan seçimleri de kazandi. 1982ide Sebker seçimleri kazandi. 1983ite Suharto dördüncü defa 10 Mart 1988ide beiinci defa baikan seçildi.

---

Etiketler : [ cumhuriyet ] [ budizm ] [ civa ] [ ispanya ] [ PORTE ] [ islam ] [ bizans ] [ nüfus ] [ hint ] [ portekiz ] [ milliyetçilik ] [ hollanda ] [ islamiyet ] [ iDiL ] [ sömürge ] [ krallik ] [ arno ] [ kirlerin ] [ olmuilardi ] [ ikinci dünya savaii ] [ baiimsizlik ] [ baiimsizlik mücadelesi ] [ had ] [ atiitirma ] [ ladin ] [ e ticaret ] [ japonlar ] [ BUDiZM ] [ iSLAMiYET ] [ endonezya ] [ sömürgecilik ] [ reçine ] [ asr ] [ çaila ] [ darbe ] [ semi ] [ hindistan ] [ malak ] [ bizans imparatorluiu ] [ 1900 ] [ çailar ] [ SiYASi ] [ dinler ] [ japonya ] [ NÜFUS ] [ enes ] [ iitirak ] [ deniz ticareti ] [ adalar ] [ komünist ] [ DENiZ TiCARETi ] [ manas ] [ ALLAH ] [ eski çai ] [ recine ] [ emperyalist ] [ denizci ] [ Budizm ] [ zihniyet ] [ Cumhuriyet ] [ Hint ] [ kralliklar ] [ DARBE ] [ hindi ] [ çaka ] [ fiile ] [ siyasi ] [ bulan ] [ anlaimalar ] [ fiil ] [ eski ça ] [ AiI ] [ irak ] [ fii ] [ in tarihi ] [ DiNLER ] [ ikinci dünya sava ] [ japon ] [ e devlet ] [ sıra ] [ CUMHURiYET ] [ SIYASI ] [ IDIL ] [ ahy ]