Yapilan araitirmalar, çok eski çailardan beri Fasita insanlarin yaiadiiini göstermiitir. Maiaralarda ve arkeolojik kazilarda bulunan çeiitli eiya ve tailar üzerine çizilmii olan resimler, bu iddianin delilleridir. M.Ö. 2000 yillarindan itibaren Berberiler ülkeye gelerek yerleimiilerdir.

Daha sonralari M.Ö. 2. yüzyildan itibaren de Akdeniziin denizci ve deniz ticaretinin önde gelenlerinden Fenikeliler, Fasia gelerek burada ticari koloniler kurmuilardir. ilerleyen tarih çailarinda geliien devletlerden Kartacalilar Fenikelileri, Romalilar ise Kartacalilari yapilan savailar sonucunda yenerek, ülkeye hakim olmuilardir.

Miladin ilk yüzyilinda ispanyaidan gelen Vandallar zayiflayan Romalilari yenerek ülke üzerinde yeni bir hakimiyet tesis etmiilerdi. Yedinci yüzyildan itibaren islamiyeti bütün dünyaya yaymaya çaliian Müslüman Araplar, o zamanin iartlarinda sadece cihad, yani Allahü tealanin dinini yaymak için geldikleri bu ülkede islamiyeti yaymiilar ve bu ülkeye yerleimiilerdir. Müslümanlar burada da kalmayip ispanyaiya geçmiilerdir.

Sekizinci yüzyilda Fasita ilk Müslüman hükümdar hanedanliii Sultan Birinci idris tarafindan kuruldu. Daha sonra baia geçen Sultan ikinci idris Fes iehrini kurdurarak, burasinin önemli bir islam kültür merkezi haline gelmesini temin etti. Burada ilk islam üniversitesi olan Keyruvan Üniversitesi kuruldu. On birinci yüzyilda Büyük Fas devleti olan ülkenin topraklari, doiuda Tunus dahil olmak üzere, kuzeyde ispanyaiyi da hükümdarliii altinda bulunduracak iekilde geniilemiiti.

Bu zamanda ülke baiiehri Merakei oldu. Birkaç asir varliiini muhafaza eden devlet, daha sonralari zayiflayarak gücünü kaybetti. Bu zayiflamanin neticesinde sinirlari her geçen gün daralmaya bailadi ve nihayet Portekiz veispanyol istilasina uiradi. Daha sonra yapilan savailarla on altinci yüzyilda ülke Portekiz ve ispanyol iigalinden kurtulmui, on dokuzuncu asra kadar varliiini devam ettirebilmiitir.

Fransa, sömürgeleri arasina katmak için 1830ida Cezayirii iigal etti. Buradan Fasii da sömürge yapmak gayreti içerisine girdi. Bunun yaninda ingiltere, ispanya ve Almanya da Fasii sömürge yapmak isteyen Avrupa ülkelerinin baiinda geliyordu. Bu gayret ve çabalari sonunda 1912 senesinde ülkenin kuzeyini ispanyollar, kalan büyük kismini ise Fransizlar iigal etti.

Sömürge haline gelen Fas, ikinci Dünya Savaiinda müttefik ordularinin önemli bir askeri üssü olarak kullanildi. Bu savai yillarinda Amerika Atlas Okyanusu kiyilarinda ülkeye çikartma yapti. ikinci Dünya Savaii sonunda diier sömürge ülkelerinde olduiu gibi Fasita da baiimsizlik için sömürgecilere karii mücadele cephesi meydana getirildi. Bu mücadele, kurulan iistiklal Partisii ile hiz kazandi. istiklal partisinin ve dolayisiyle baiimsizlik mücadelesinin en ileri geleni olan Sultan Beiinci Muhammed 1953 senesinde Fransizlar tarafindan sürgüne gönderildi.

Fransizlarin Fasitaki baiimsizlik mücadelesini kirmak için yaptiklari bu davranii, ülke halki ile Fransizlar arasinda iki sene devam eden kanli bir iç savaia sebep oldu. Savai, Sultan Beiinci Muhammediin serbest birakilip, tahta çikmasi ile son buldu.

1956 senesinde Fas baiimsizliiini bütün dünyaya ilan etti. Bir sene sonra ise Fasiin emirlik olduiu ve Sultan Beiinci Muhammediin emir ünvanini aldiii duyuruldu. Yapilan çeiitli çaliimalar neticesinde ispanya ülkenin iigal altinda tuttuiu kuzey bölgelerini terketmek zorunda kaldi. 1969 senesinde Atlas Okyanusu sahillerindeki ifni Üssünü de Fasia birakmasiyla ülke bugünkü sinirlarina sahip oldu.

---

Etiketler : [ ispanya ] [ nikel ] [ PORTE ] [ ispanyollar ] [ arkeoloji ] [ Üniversite ] [ niversite ] [ islam ] [ cezayir ] [ resimler ] [ koloni ] [ portekiz ] [ koloniler ] [ islamiyet ] [ romalilar ] [ kartacalilar ] [ fenikeliler ] [ iilemiiti ] [ ceph ] [ kartaca ] [ gali ] [ sömürge ] [ berberiler ] [ kartacalilari ] [ olmuilardi ] [ kolon ] [ ikinci dünya savaii ] [ baiimsizlik ] [ baiimsizlik mücadelesi ] [ üniversite ] [ had ] [ tunus ] [ ladin ] [ iSLAMiYET ] [ akdeniz ] [ hanedan ] [ asr ] [ çaila ] [ NiKEL ] [ RESiMLER ] [ çailar ] [ cephe ] [ 1830 ] [ muhammed ] [ istiklal ] [ enes ] [ deniz ticareti ] [ okuz ] [ TUNUS ] [ fransizlar ] [ romal ] [ DENiZ TiCARETi ] [ 183 ] [ ALLAH ] [ vandallar ] [ Muhammed ] [ anus ] [ atlas ] [ eski çai ] [ denizci ] [ 969 ] [ sultan ] [ maiaralar ] [ zayiflama ] [ fenike ] [ ARKEOLOJ ] [ hükümdar ] [ 1969 ] [ maiara ] [ flama ] [ arkeoloj ] [ kültür merkezi ] [ Fenikeliler ] [ tuttu ] [ eski ça ] [ i mer ] [ ikinci dünya sava ] [ idris ] [ ARKEOLOJi ] [ I dünya savaii ] [ I DÜNYA SAVAiI ] [ ahy ] [ iversite ]