Hirvatistan
Hirvatlar, günümüzde Ukrayna topraklari içinde bulunan Yuini ve Dinyeper nehirleri arasinda kalan Beyaz Hirvatistan'dan 6. yüzyilda göç ederek eski Roma illeri olan Pannonia ve Dalmaçya'ya yerleitiler. Dalmaçya'ya yerleien Hirvat kabileleri Prens Trpimir idaresinde birleitiler. Yedinci asirda Katolikliii benimseyen Hirvatlar ile Ortadoks olan komiulari Sirplar arasinda sürekli bir mücadele oldu. Bütün Hirvat topraklarina hakim olan Kral Tomislav 925 senesinde kendini Hirvatistan krali ilan etti.
Tomislav Bulgarlar, Macarlar ve Bizanslilarla savaimak mecburiyetinde kaldi. Hakimiyetini Bosna, kiyi iehirlerine ve adalara kadar geniiletti. Kral Kreiimir zamaninda Hirvatistan Bizans hakimiyetini kabul etti. Macaristan Krali I. Ladislas 1091'de Hirvatistan'in büyük bölümünü ele geçirdi. Son olarak seçilen Hirvat Krali Petar Svacié, Macarlarla savaiirken 1097'de öldü. Macaristan Krali Kalman 1102'de Biograd na Morida Hirvatistan krali olarak taç giydi.
Bu tarihten itibaren Macaristan ile olan birlik sekiz yüz yil devam etti. Bu birlik döneminde kendi meclisi bulunan Hirvatistan'da idareden ban ismi verilen kralin yerel temsilcisi sorumluydu. Varna (1444) ve ikinci Kosova (1448) muharebeleri sonunda Osmanli Devleti, Hirvatistan'in güney bölümünü hakimiyeti altina aldi. Mohaç Meydan Muharebesinde (1526) Macaristan Krali Lajos mailup olunca, Hirvat topraklarinin büyük bölümü Osmanli hakimiyeti altina girdi. On altinci asrin sonlarina kadar Hirvatistan sancak beyleri tarafindan idare edildi. 1583'te eyalet durumuna getirilerek beylerbeylerinin idaresine verildi.
ikinci Viyana Kuiatmasinin ardindan, Osmanli Devletinin Avrupa'da gerilemesinden faydalanan Avusturya, Prens Eugéne komutasindaki ordulari ile Hirvatistan topraklarini iigal etti (1697). Karlofça Antlaimasiyla Besarabya'dan çekilen Osmanlilar, Pasarofça Antlaimasiyla da Sava Nehrinin güneyinde kalan topraklari kaybettiler. Böylece Hirvatistan'daki Osmanli hakimiyeti son bulmui oldu.
Osmanlilarin bölgeyi birakmalarindan sonra Hirvat topraklari özellikle Hirvat olmayan soylulara verildi. On sekizinci asrin sonlarina doiru Avusturya'nin mutlakiyetçi idaresi Macar ve Hirvat soylulari birbirine yaklaitirdi. Hirvat Meclisi 1790'da Macar Meclisi menfaatine bazi yetkilerinden vazgeçti. Napoleon I, 1805'te Hirvat ve Sloven topraklarini illirya eyaletine katti isede bu topraklari 1813'te kaybetti.
1822'de eski sinirlarina kavuian Hirvatistan, Macaristan ile bailarini yeniden kurdu. Bölge 1849'da Avusturya taht topraklarina katildi. Hirvatistan 1868'de özerk statülü Macar taht topraii ilan edilerek Hirvatistan-Slovenya Kralliii adini aldi.
Birinci Dünya Savaiinin ardindan Hirvat Meclisi, 29Ekim 1918'de Avusturya ve Macaristan ile olan bailarini kopararak baiimsizliiini ve Sirp, Hirvat, Sloven kralliiina bailandiiini ilan etti. Bu krallik daha sonra Yugoslavya adini aldi. ikinci Dünya Savaii sirasinda Yugoslavya'nin Almanya tarafindan iigal edilmesinden bir süre sonra, 10 Nisan 1941'de Zagreb'de bir Baiimsiz Hirvatistan Devletinin kurulduiu ilan edildi.
Bu devlet italya ve Almanya tarafindan hemen tanindi. Devlet; Slovenya, Bosna-Hersek ve Dalmaçya'nin bir bölümünü içine aliyordu. Yeni devletin baiina getirilen, Ustana adli Alman yanlisi terör örgütünün lideri Aute Paveliç aiiri zorbaliia ve iiddete dayali bir diktatörlük rejimi kurdu. Savai sirasinda komünist partizanlar birçok bölgeyi ele geçirdiler. Bu bölgelerde "Ulusal Kurtului Konseyi" kurdular. Zagreb'in 1945'te partizanlarin eline geçmesinden sonra Konsey halk hükümeti halini aldi. Daha sonra bir halk cumhuriyeti olarak Yugoslavya ile birleiti.
1980'li yillarin sonlarinda görülen komünist ülkelerdeki demokratikleime hareketi Hirvatistan'da da etkili oldu. 1989'da Sirbistan ile Hirvatistan ve Slovenya'nin iliikileri bozuldu. Ayni sene Hirvatistan Komünist Partisi kongresinde çok partili sisteme geçme karari alindi.
Nisan 1990'da yapilan seçimleri Hirvatistan Demokratik Birliii kazandi. Hirvatistan 1991 Temmuzunda baiimsizliiini ilan etti. Bunu eski Yugoslavya'yi meydana getiren Cumhuriyetler takib etti. Yugoslav ordusunun desteiini alan Sirp çeteleri Slovenya ve Hirvatistan'a karii saldiriya geçti. 1992'de Slovenya ve Hirvatistan ile Sirplar arasinda barii sailandi ise de arasira çatiimalar sürmektedir.
Etiketler : [ terör ] [ osmanli devleti ] [ cumhuriyet ] [ Birinci Dünya Savaii ] [ birinci dünya savaii ] [ bio ] [ statü ] [ pasarofça antlaimasi ] [ bulgarlar ] [ bizans ] [ Bulgarlar ] [ Osmanli Devleti ] [ 1989 ] [ mutlakiyet ] [ komiu ] [ OSMANLI DEVLET ] [ varna ] [ OSMANLI DEVLETi ] [ viyana kuiatmasi ] [ nehirler ] [ temsilci ] [ ölümünü ] [ krallik ] [ kabile ] [ YUGOSLAVYA ] [ temmuz ] [ ikinci dünya savaii ] [ napoleon ] [ mohaç ] [ moha ] [ slovenya ] [ kosova ] [ kurtului ] [ kurtulu ] [ viyana ] [ iehirler ] [ ehirler ] [ asr ] [ osmanlilar ] [ çatiima ] [ karlofça antlaimasi ] [ enes ] [ yugoslavya ] [ muharebeler ] [ ukrayna ] [ yui ] [ adalar ] [ komünist ] [ 444 ] [ macaristan ] [ karlofça ] [ ulusal ] [ ulusal kurtului ] [ ulusal kurtulu ] [ faydal ] [ özerk ] [ zerk ] [ D N ] [ K ST ] [ Birinci Dünya Sava ] [ birinci dünya sava ] [ meclis ] [ krei ] [ I dünya sava ] [ k st ] [ Napoleon ] [ v b ] [ Cumhuriyet ] [ nisan 1 ] [ 1980 ] [ bizanslilar ] [ Macarlar ] [ sancak ] [ Karlofça Antlaimasi ] [ MACARLAR ] [ MACAR ] [ slo ] [ pasarofça ] [ osmanli devlet ] [ cia ] [ hirvatistan ] [ birinci dünya ] [ giydi ] [ atiima ] [ açı ] [ Açı ] [ ikinci dünya sava ] [ ortado ] [ CUMHURiYET ] [ bos ] [ OSMANLI D ] [ I dünya savaii ] [ I DÜNYA SAVAiI ] [ terör örgütü ]