ingiltere tarihi, 5. yüzyilda Britanya Adasina Anglosaksonlarin ayak basmasiyla bailar. Anglosaksonlar kendi adini verdikleri adaya yerleiip, 6 ve 7. yüzyillarda birbirine rakip küçük kralliklar kurdular. Sekizinci yüzyilda Roma ve irlanda'nin etkisiyle Hiristiyanliii kabul eden Anglosaksonlar, Avrupa'yi da etkileyen bir medeniyet meydana getirdiler. 795'te bailayan iskandinav istilasi 11. yüzyilin baiina kadar birkaç defa tekrarlandi. Daha sonra Danimarkali Büyük Knud, adayi tamamen fethetti.

Anglosakson Hanedanindan Edward (1042-1066) birliii tekrar kurdu. Bunun ölümü üzerine tahta geçen Harold'u tanimayan NormandiyaDükü William, taht üzerinde hak iddia etti. Normandiya krallari ve özellikle ilk Anjou'lu hükümdarlar Fransa'da genii ve zengin topraklari olduiundan, Fransa'daki Capet Sülalesine baiimliydilar. Küçük ingiltere Kralliii bir süre Avrupa'da Somme Vadisinden Pirene Dailarina kadar uzanan büyük bir mülkün bir uzantisi gibi yaiadi. Avrupa ile iliikiler ingiltere Kralliii ile Fransa Kralliiini sonu gelmez savailara sürükledi. Bunlarin bailicasi 1337-1453 seneleri arasinda süren Yüzyil Savailaridir.

Üçüncü Henry, Galler ülkesinde uç beyliklerinin geliimesini destekledi ve 1170 yilinda irlanda'da "Pale" sömürgeleri kuruldu. Birinci Edward, Galler ülkesini fethetti. Etkisini iskoçya'ya kabul ettirmeyi denedi. Daha sonra 14 ve 15. yüzyillarda ingiltere Kralliii birtakim sosyal, dini, siyasi kariiikliklara sahne oldu. Monarii otoritesini parlamento araciliiiyla millete kabul ettiren Yedinci Henry ve Sekizinci Henry (1458-1541) düzen ve birliii sailamlaitirdilar.

Birinci Elizabeth'in uzun ve baiarili saltanatinda iskoçya'da ingiliz etkisinde farklilik görülmeye bailandi. ingiltere Tudorlariyla, iskoçya Stuartlari arasindaki evlenmeler, iki geleneksel düimani birbirine yaklaitirdi. Daha sonra iskoçya Krali Birinci James ingiltere krali oldu. 1707 yilinda iki kralliii birleitiren bir antlaima imzalandi. Bu tarihten sonra Büyük Britanya tarihi bailar.

On sekizinci ve on dokuzuncu yüzyillarda Britanya büyük bir sanayi devleti olarak ortaya çikti. Bunun yaninda çeiitli yerlerde kurduklari sömürge devletleri ülke ekonomisinin geliimesinde çok faydali oluyordu. On dokuzuncu yüzyilin bailarinda Avustralya, Kanada, Hindistan,Afrika'da bazi devletler, Karayib Adalari ve Hong Kong gibi dünyanin büyük bir kismina yayilan dev bir sömürge imparatorluiu vardi. Bu sömürgelerin bir kismi 19. yüzyilin sonlarinda ve 20. yüzyilin bailarinda ayaklanmalarla yavai yavai baiimsizliiini ilan ettiler.

Yirminci yüzyilin bailarinda çikan Birinci Dünya Savaiina giren ingiltere, savaiin sonunda imparatorluiun en genii sinirlarina ulaiti. 1929-1930 dünya ekonomik buhrani büyük ölçüde ingiltere'yi de etkisi altina aldi. 1922 yilinda bir ayaklanmayla irlanda, Birleiik Kralliktan ayrildi ve 1949'da irlanda Cumhuriyeti kuruldu. irlanda Adasinin kuzeydoiusunda kalan kismi Birleiik Kralliia kaldi.

ikinci Dünya Savaiina katilan ingiltere galip bir devlet olarak savaitan çiktiysa da, süper devlet olma niteliiini kaybetmeye bailadi. ingiltere'de ikinci Dünya Savaiindan sonra günümüze kadar pek çok hükümet deiiiikliii oldu. Muhafazakar ile iiçi partileri arasinda iktidar el deiiitirmektedir. Britanya, Birleimii Milletlerin, NATO'nun ve AET'nin aktif bir üyesidir.

---

Etiketler : [ saltanat ] [ cumhuriyet ] [ Birinci Dünya Savaii ] [ birinci dünya savaii ] [ birleimii milletler ] [ marka ] [ 1929 ] [ lale ] [ nato ] [ 1170 ] [ BiRLEiMii MiLLETLER ] [ monarii ] [ koç ] [ henry ] [ medeniyet ] [ 1453 ] [ afrika ] [ gall ] [ dükü ] [ gali ] [ sömürge ] [ krallik ] [ adasina ] [ sanayi ] [ 1930 ] [ ikinci dünya savaii ] [ monari ] [ monar ] [ avustralya ] [ elizabeth ] [ GALLER ] [ otorite ] [ millet ] [ rak sava ] [ hanedan ] [ saksonlar ] [ hindistan ] [ beylikler ] [ SiYASi ] [ okuz ] [ NATO ] [ adalar ] [ danimarka ] [ farklilik ] [ birle_mi_ milletler ] [ MARKA ] [ asma ] [ faydali ] [ faydal ] [ Birinci Dünya Sava ] [ iskan ] [ 7 yy ] [ iiçi ] [ birinci dünya sava ] [ sila ] [ sirik ] [ I dünya sava ] [ v b ] [ Cumhuriyet ] [ evlenme ] [ 1337-1453 ] [ hükümdar ] [ mülk ] [ dorlar ] [ william ] [ stuart ] [ kralliklar ] [ yüzyil savailari ] [ dailar ] [ hindi ] [ aet ] [ beylik ] [ siyasi ] [ cia ] [ pire ] [ birinci dünya ] [ sırık ] [ ikinci dünya sava ] [ saks ] [ e devlet ] [ tuğ ] [ sıla ] [ aktif ] [ CUMHURiYET ] [ SIYASI ] [ I dünya savaii ] [ I DÜNYA SAVAiI ]