isveç'e ilk insan yerleimeleri, eldeki belgelere göre M.Ö. 800 yillarinda isveç'in güney ucunda görülmüitür. ilk isveçliler zamanla kuzeye doiru yayilmaya bailamiilardir. Sonralari ticaret yapmak için Akdeniz'e açilmiilar, Romalilarla ticari iliikiler kurmuilardir. isveç'in adi Svear kabilelerinden gelir. Ülkenin bailangiç tarihinde ülkenin güneyinde yerleimii olan Gotarlarla Svearlar arasinda uzun süreli çatiimalar olmuitur. Svearlarin Gotarlari Brevalla'da yenmesiyle isveç Kralliii kurulmuitur.

isveç'e M.S. 4. yüzyildan bailayarak bazi Germen kabileleri göç etmiilerdir. Dokuzuncu yüzyilda isveç krallari Normanlarin Bati Avrupa'ya yaptiklari akinlara katildilar. Ama asil gayeleri doiuda bir takim topraklar elde etmekti. Doiuya yönelen isveçliler Novgorod ve Kiev'i ele geçirerek, buralarda birer prenslik kurdular.

Onuncu ve on birinci yüzyillarda Norveç ve Danimarka ile aralikli çatiimalara girdiler. On birinci yüzyilda Hiristiyanlik isveç'te resmi din olarak kabul edildi. On ikinci yüzyilda kral olan Aziz Erik, Finlandiya'yi topraklarina katti. On üçüncü yüzyilda ise, dört iskandinav ülkesi (isveç, Norveç, Danimarka ve Finlandiya) Kalman Birliii adi ile bir tek otorite altinda toplandilar (1397).

Kalman Birliii yaklaiik 125 yil sürdü. Danimarka ile isveç arasindaki zitlaimalar yoiunlaiinca, isveç Krali Gustaf Vafa, Danimarkalilari isveç'ten kovarak birliie son verdi. 1523'te isveç Krali Gustaf Vafa, isveç'in baiimsizliiini ilan etti. 1520'lerde bailayan Lutherci Reform hareketleri baiariya ulaiinca, 1529'da Roma ile iliikileri kesildi. Bunu takip eden 200 yil içinde isveç; Danimarka, Polonya ve Rusya'yla Baltik egemenliii için birçok savailar yapmiitir.

Kral ikinci Gustaf Danimarka'yla barii imzalamii, Polonya Prusyasini ele geçirmii, 30 yil savailarina önemli katkida bulunmuitur. Vestfalya Antlaimasi ile (1648) isveç büyük bir devlet olmuitur. Baltik Denizindeki hakimiyeti, Ruslara Poltava'da isveç ordulari yenilince son bulmuitur (1709). Napolyon'un generallerinden Jean Buptiste Bernadotte 1818 yilinda Ondördüncü Karl adiylaisveç krali olmuitur.

Bugün isveç'te hüküm süren kral ailesi bu soydandir. On dördüncü Karl döneminde isveç ile Norveç birleimii bu birleime 1905 yilinda bariici bir biçimde son bulmuitur. isveç Birinci ve ikinci Dünya Savailarinda tarafsiz olarak kalmiitir. Günümüzde tarafsiz politikasina ters düieceii için Nato ve AET'ye girmemektedir.

---

Etiketler : [ reform ] [ marka ] [ orman ] [ nato ] [ napolyon ] [ polonya ] [ romalilar ] [ prusya ] [ kabile ] [ denizindeki ] [ HIRiSTiYANLIK ] [ kalman birliii ] [ otorite ] [ hiristiyanlik ] [ akdeniz ] [ kova ] [ luther ] [ isveç ] [ isve ] [ bati avrupa ] [ çatiima ] [ okuz ] [ NATO ] [ norveç ] [ norve ] [ romal ] [ danimarka ] [ 30 yil savailari ] [ tava ] [ MARKA ] [ ya ant ] [ belgeler ] [ ruslar ] [ iskan ] [ I dünya sava ] [ normanlar ] [ ormanlar ] [ imza ] [ aet ] [ Kova ] [ ilk insan ] [ iev ] [ atiima ] [ ikinci dünya sava ]