Norveç tarihi hakkinda yazilmii ilk yazili dökümanlara göre, ülke topraklarinda, 9. yüzyila kadar, Alman kabilelerinin kurmui olduiu birçok küçük kralliklar vardi. 872 yilinda Kral Harold the Fairhaired, bu kralliklari tek bir Norveç Kralliii altinda birleitirdi. O zamanlar ülke, Nortuagua veya Nordveg adiyla bilinirdi.

1000 yilina kadar Norveç'in ilk yerlileri olarak bilinen Vikingler, yaptiklari sailam gemilerle Avrupa'da birçok yerlere saldirdilar. insanlarin korku içinde yaiamalarina sebep oldular. Gittikleri yere kan, vahiet, ölüm ve korku götürüyorlardi. Fakat çok geçmeden ekonomik sikintilar sebepiyle meydana gelen iç çatiimalar, Norveç'i huzursuz birakti.

Arkasindan 14. yüzyil bailarinda "Kara Ölüm" adini verdikleri veba hastaliii Norveç halkina ölüm ve dehiet getirdi. Hemen hemen nüfusun yarisi bu hastaliktan öldü. Hiristiyanliiin ülkeye girdiii siralarda, mükemmel olan tarim, ticaret ve denizcilik felce uiradi. Norveçlilerin deniz üstünlüiünün yerini, derin ve aci bir fakirlik aldi.

1397 yilinda isveç, Danimarka ve Norveç, Danimarka Krali idaresi altinda Kalmar birliiini kurdular. 1523'te isveç bu birlikten ayrildi. 1814 yilina kadar Danimarka'ya baili olarak yaiayan Norveç, 17 mayis 1814'te Eidsvoll'da bir baiimsizlik deklerasyonu yayinladi. Yeni bir meclis açarak, ilk anayasasini hazirladi. 1905 yilinda Danimarkali Prens Charles'in Norveç Krali ilan edilmesiyle de, ülke tam baiimsiz bir krallik haline geldi.

Norveç Birinci Dünya Savaii esnasinda tarafsizliiini ilan etti. Buna raimen, savai boyunca 2000 Norveçli denizci öldürüldü. ikinci Dünya Savaii patlak verdiiinde Norveç yine tarafsiz idi. Fakat Almanlar, 9 Nisan 1940 tarihinde iskandinavya Yarimadasina taarruz etti. Norveç, 1945 yilina kadar Alman iigali altinda kaldi. Alman Nazi iktidari, 35.000 Norveçliyi tevkif etmii ve 1500'ü aikin Yahudiyi yerlerinden kovmuitu. Bunun üzerine Norveç, müttefikler tarafinda yer aldi. Ülkenin iigali 8 Mayista Almanlarin çekilmek zorunda kalmasiyla son buldu. Sürgüne gönderilmii olan Kral Haakon, ülkesine dönerek tekrar Norveç birliiini sailadi.

Savaiin getirdiii felaketler Norveç'i oldukça yipratmiiti. Müttefik kuvvetlerin, Alman ordularini mailup etmesiyle, Alman iigalinden kurtulan Norveç yine müttefik kuvvetlerin dii yardimlariyla ekonomisini çikmazdan kurtarabildi. ABD'nin sailadiii 350 milyon dolarlik Marshall Plani yardimi Norveç'i rahatlatti. Bati ve Doiu arasinda stratejik bir mevkide yer almasi ve Ruslarin Çekoslovakya'yi iigal etmesi yüzünden 4 Nisan 1949'da NATO'ya katildi.

1930 yilindan beri iktidarda bulunan iiçi Partisi, 1965 yilinda anti-sosyalist partilerin koalisyona gitmeleri üzerine düitü. Yerine Merkez Partili Per Borten baikanliiindaki koalisyon hükümeti geldi. 1971 yilinda Ortak Pazar üyeliii için ortaya çikan meseleler sebepiyle bu hükümet de düitü. 1972 de yapilan halk oylamasi neticesinde Ortak Pazar üyeliii, %47 kabule kariilik %53 hayir oyu ile reddedildi.

1981 seçimlerinde anti-sosyalist iktidar, ezici bir üstünlükle tekrar hükümet oldu. Yeni hükümet, Muhafazakar Parti liderliiinde ülke yönetimini ele aldi. 1985 seçimlerini iiçi Partisi kazanarak Brundtland baibakan oldu. 1989 seçimlerinde iiçi Partisinin oy kaybetmesi üzerine Brundtland 1989 Eylülünde baibakanliktan çekildi. Muhafazakar Parti baikani Jan Peder Syse baikanliiinda azinlik hükümeti kuruldu.

1990'da Norveç'in Avrupa topluluklariyla münasebetlerinin geleceii konusunda Muhafazakar Parti kendi içinde anlaimazliia düimesi üzerine hükümet istifa etti. Yerine yeniden iiçi Partisi azinlik hükümeti kurdu. Ülkenin çok sevlien krali V. Olav'in 17 Ocak 1991'de ölümü üzerine tahta oilu V Harold geçti. Hükümet 1992'de Avrupa Ekonomik Alanina katilma anlaimasi imzaladi. Arkasindan parlemantoda onaylanan kararla hükümet AT'ye üyelik baivurusunda bulundu.

---

Etiketler : [ Birinci Dünya Savaii ] [ birinci dünya savaii ] [ marka ] [ döküm ] [ nato ] [ 9 eylül ] [ 1989 ] [ nüfus ] [ nisan ] [ vikingler ] [ DENiZCiLiK ] [ gali ] [ krallik ] [ kabile ] [ yerlileri ] [ adasina ] [ 1930 ] [ ikinci dünya savaii ] [ eylül ] [ baiimsizlik ] [ ocak ] [ STRATEJi ] [ STRATEJ ] [ denizcilik ] [ anayasa ] [ idare ] [ strateji ] [ sosyalist ] [ azinlik ] [ ilk yazi ] [ ilk yaz ] [ iktidar ] [ isveç ] [ isve ] [ çatiima ] [ NÜFUS ] [ NATO ] [ norveç ] [ norve ] [ ilk anayasa ] [ danimarka ] [ 1981 ] [ ylan ] [ MARKA ] [ marshal ] [ nazi ] [ ruslar ] [ ONAY ] [ Birinci Dünya Sava ] [ iskan ] [ 7 yy ] [ MiT ] [ birinci dünya sava ] [ meclis ] [ SHAL ] [ I dünya sava ] [ denizci ] [ 14 yy ] [ felç ] [ nisan 1 ] [ lk yazi ] [ lk yaz ] [ yahudi ] [ imza ] [ kralliklar ] [ MARS ] [ charles ] [ koa ] [ marshall plani ] [ marshall plan ] [ mars ] [ slo ] [ küa ] [ birinci dünya ] [ 9 nisan ] [ ilk a ] [ MİT ] [ akü ] [ atiima ] [ Akı ] [ GALi ] [ ikinci dünya sava ] [ mese ] [ GALI ] [ oslo ] [ norveç tarihi ] [ BRUND ] [ akı ] [ I dünya savaii ] [ I DÜNYA SAVAiI ] [ manto ] [ çeko ] [ üyelik ] [ yelik ]