Polonya Devleti, 10. yüzyilin ortalarinda ortaya çikmii ve 963 yili ülke tarihinin bailangici olmuitur. Polonya ve Vistula nehirleri arasinda yaiamii olan Islav kabilelerinin kurmui olduiu bir devlettir. O zamanki bu Islavlara"yayla insanlari" manasina gelen "Polane" deniyordu. Zamanla bu isim Polonya haline dönüitü.

Polonya 14. yüzyildan 17. yüzyila kadar geçen süre içinde Avrupa'da güçlü bir devlet halindeydi. "Üç parçalanmadan" ilki 1772 tarihine kadar olan çeiitli hanedanliklar idaresindeydi. Bu tarihten itibaren Polonya'nin çöküi dönemi bailadi. 1772 tarihinde Prusya, Rusya ve Avusturya, ülke topraklarini aralarinda paylaitilar. Bunu 1793 ve 1795 paylaimalari takip etti. Polonya'nin elinde sadece doiu Prusya civari kaldi. Birinci Dünya Savaiindan sonra uzun mücadele ve sikintilardan sonra 1918 yilinda Versay Antlaimasiyla baiimsizliii sailandi.

1939 yilinda ayni anda Hem NaziAlmanyasinin ve hem de Rusya'nin iigaline uiradi. Harp boyunca alti milyon Polonyali öldürüldü. Daha sonra Alman ordulari müttefiklere teslim oldu. iigal sirasinda kurulan sürgündeki Polonya hükümeti iibaiina geldi. 1947 yilinda yapilan seçimlerde komünistler hükümeti kurdular ve ülkeyi Rusya'nin peyki durumuna soktular. ikinci Dünya Savaiinin bu zor günlerinden sonra Polonya, Rusya'ya verilen 178.842 km²lik bölgeye karii 1945'te Alman topraklarindan 102.400 km²lik bir bölgeyi aldi. Oder-Neisse hattinin doiusunda kalan bu bölge Silezya, Pomerania, Bati Prusya ve Doiu Prusya'yi da içine almaktaydi.

Polonya idaresine komünistlerin gelmesiyle, büyük mülkiyetler kaldirildi, endüstriler millileitirildi, okullardaki eiitim sistemleri komünistleitirildi. Üretim azaldi. Bütün bunlarin neticesinde 1956 yilinda Poznan'da isyan çikti. 1970 yilinda yeni aiir vergiler ve aiiri fiyat yükselmeleri yeni isyanlara yolaçti. 1980 yilinda olaylar daha iiddetlendi. Lenin tersanelerinde geliien "iiçi Grevleri" sonunda, iiçinin yaninda olduiunu söyleyen komünist idare "21 imtiyazi" vermek mecburiyetinde kaldi. Gdansk adiyla bilinen bu grevler sonunda, baiimsiz iiçi sendikalari kurma hakki elde edildi.

Olaylarin gidiiinden ürken Rusya'nin tehditleri ülkede sikiyönetim ilanina sebep oldu. iiçi ayaklanmalarini organize eden Dayaniima Sendikasi liderleri tutuklandi. 1982 yilinda ABD baskisi neticesi sikiyönetim kaldirildi. 1983 yilinda yine Gdansk'ta Lenin Tersanelerinde hükümet aleyhtari gösteriler yapildi. 1 Mayis'ta Polonya iiçileri, iiçi hükümetinden haklarini talep etmek üzere "iiçi Bayramini" grevlerle kutladilar. Askeri idare iiçilere bazi haklar verdi.

1985 seçimlerinden sonra baia geçen Jaruzelski, Batiyla iliikilerini geliitirmeye çaliiti. DayaniimaSendikasina karii takip edilen sert politika 1986'da yumuiamaya bailadi. Artan ekonomik problemler 1988'de büyük bir grev dalgasina sebep oldu. 1989 Haziraninda yapilan seçimlerde, o tarihe kadar iktidarda olan Birleiik iiçi Partisi aiir hezimete uiradi. Dayaniima Sendikasinin teklifi üzerine Tadeusa Mazowiecki baikanliiinda bir koalisyon hükümeti kuruldu. 1990'daki devlet baikanliii seçimlerini Lech Walesa kazandi.

---

Etiketler : [ Birinci Dünya Savaii ] [ birinci dünya savaii ] [ civa ] [ vergi ] [ endüstri ] [ aruz ] [ isyan ] [ versay ] [ mete ] [ dayaniima ] [ 1989 ] [ polonya ] [ sistemler ] [ Rusya ] [ rusya ] [ nehirler ] [ prusya ] [ gali ] [ kabile ] [ ikinci dünya savaii ] [ k pr ] [ haziran ] [ dünya savaii ] [ sikinti ] [ omer ] [ grev ] [ sendika ] [ idare ] [ ehirler ] [ hanedan ] [ METE ] [ lez ] [ organize ] [ iktidar ] [ çini ] [ 1 mayis ] [ Dünya savaii ] [ vergiler ] [ komünist ] [ dans ] [ manas ] [ i isyanlar ] [ nazi ] [ Lane ] [ Birinci Dünya Sava ] [ 7 yy ] [ iran ] [ MiT ] [ iiçi ] [ birinci dünya sava ] [ I dünya sava ] [ okullar ] [ yayla ] [ mülk ] [ 1980 ] [ 1772 ] [ bayram ] [ koa ] [ PROBLEMLER ] [ islavlar ] [ birinci dünya ] [ tekli ] [ teklif ] [ MİT ] [ GALi ] [ ikinci dünya sava ] [ talep ] [ avla ] [ 1947 ] [ GALI ] [ GREV ] [ isyanlar ] [ I dünya savaii ] [ I DÜNYA SAVAiI ]