Bir Hind-Avrupa grubu olan Trakyalilar, Romanya topraklari üzerinde yaiamii ilk insanlar olarak bilinir. Bunlarin bir kolu olan Dokyalilar M.Ö. 800-300 yillari arasinda Burebista liderliiinde Transilvanya merkez olmak üzere, Dakya Devletini kurdular. M.S. 106-271 yillari arasinda Romalilar topraklari istila ederek insanlari Romalilaitirdilar.

Osmanli imparatorluiu 1299 yilinda kurulduktan sonra kisa zamanda cihan devleti olmuitu. Osmanlilar Avrupa içlerine islamiyeti yayabilmek için önceleri Balkanlara olmak üzere, Avrupa seferleri düzenlemekteydiler. 1394'te Dovin, 1456'da Belgrad, 1475'te Vaslui, 1476'da Schera seferleri, Osmanlilarin Avrupa'ya ilk adim atma dönemi savailaridir.

16. yüzyil bailarindaki iki Romanya topraii olan Eflak ve Boidan, Türk hakimiyeti altinda birer derebeylik oldular. Askeri ve diplomatik açidan Osmanli Sultaninin emrine göre hareket eder ve yillik vergi verirlerdi. idarecileri, Osmanli Padiiahlari tarafindan tayin edilirdi. Zaten bunlarin derebeyleri kendi tebealarini Avrupalilarin saldirilarindan korumak için Osmanli idaresinde kalmayi arzu ediyorlardi. Eflak ve Boidan halki, Avusturyalilar, Ruslar, Tatarlar, Kazaklar ve Lehlerden ibaret bölgedeki diier ordulara karii Osmanli ordusunun yaninda yer aldilar.

1679'da Eflak Derebeyi olan ierban'in yerine 1688'de yeieni Kostantin Brincoveanu geçti. Bu sirada Boidan Derebeyi Dimitri idi. Bu iki derebeyi 1711 yilinda Osmanli-Rus savaii esnasinda isyan ederek, Deli Petro'ya yardim ettiler. Bunda, istanbul'dan Balkanlara göç eden Yunan asilli gruplarin tesiri büyüktü. Bunlar Eflak ve Boidan'in idari hayatina nüfuz etmiilerdi. Yaklaiik bir asir Türk idaresindeki derebeyliklerin bu isyanlari ve huzursuzluk çikarmalari üzerine Eflak ve Boidan tahtlari "voyvodalik" adi altinda yeni bir sisteme konuldu. Bu siralarda Osmanli Devletinde duraklama devri bailamiiti.

18. yüzyil sonlarina doiru Rusya, Osmanli Devletine olan düimanliiini arttirdi. 1774 Küçük Kaynarca Antlaimasiyla Rusya, Osmanlilardan bazi haklar elde ederken bu arada bu iki derebeyliiin iç iilerine müdahale etme yetkisini de kazandi. Her ne kadar kontrol Osmanlilarda kaldiysa da, birçok ticari imkanlar kaybedildi. Bir yil sonra Bukovina, Avusturya'ya birakildi. 1812 yilinda Besarabya da elden çikti. 1828-1829 Osmanli-Rus savaiindan sonra 1834 yilina kadar Eflak ve Boidan, Rusya hegemonyasi altina tamamen girdi. Kont Pavel Kiselev, Rusya'dan destek görerek, Osmanli medeniyetini ortadan kaldirmaya çaliiti.

1859 yilinda iki eyalet birleiti ve 1861 yilinda Romanya olarak anildi. 1877 yilinda Romanya, Berlin Antlaimasiyle Türk hakimiyetinden uzaklaiti. Baiimsizliktan sonra, 1878'de krallik oldu. 1881'de I. Carol Romanya'nin ilk krali oldu. 1886 yilinda Romanya, tek meclisli anayasal monariik idari sistemine döndü.

Birinci Dünya Savaiindan sonra Romanya'nin sinirlari geniiledi. Basarabya ve Bukovina'dan sonra Banat ve Transilvanya da ele geçirildi. Fakat çok geçmeden Basarabya ve kuzey Bukovina'yi, her zaman olduiu gibi 1877-78 Osmanli-Rus savaii esnasinda da yillarca adaleti altinda refah içinde yaiadiklari Osmanlilar aleyhine olarak, yardim ettikleri Rusya'ya birakmak mecburiyetinde kaldi. Hatta yoiun tehditler neticesinde Güney Dobruca da Bulgaristan'a terk edildi.

ikinci Dünya Savaii esnasinda Marshla lon Antonescu, Rusya'ya karii Almanya ile birleime teiebbüsüne geçti. Askeri bir hareketin lideri olan Antonescu 1944 yilinda Sovyet entrikasi ile Kral Michael tarafindan bertaraf edildi ve Romanya, rusya'nin yaninda yer aldi. Çok geçmeden Romanya komünizmin kucaiina düitü. 1947 yilinda bir Halk Cumhuriyeti halini aldiysa da bütün alanlardaki devletleitirilme bunu sadece lafta birakti.

1965 yilindaki yeni Anayasaya göre, Romanya artik Halk Cumhuriyeti olmaktan çikmii ve bir sosyalist ülke durumuna düimüitü. Tehlikeyi sezenler 1966'da Rusya'ya karii bir baiimsizlik hareketi geliitirmeye çaliitilar. 1970 ve 1973'te Romanya Devlet Baikani Nicolai Çavuiesku (Ceausescu) ABD'yi ziyaret etti. ABD ile 1976 yilinda 10 yillik bir ticari anlaima imzalanarak, nisbeten Rusya'dan uzak durulmaya çaliiildi. 1982 yilinda Romanya bir miktar daha batiya yaklaiti, üç milyar dolar dolayindaki borçlarinin ödenme süresinin uzatilmasini batili ülkelerden talep etti.

Doiu Blok Devletlerinde komünist rejimin hizla sarsildiii 1989 sonlarinda Romanya'da ilk gösteriler bailadi. Gösterilerin kanli biçimde bastirilmasi, ülke çapinda gerginliiin artmasina sebep oldu. Ordunun, ayaklanan halkin yaninda yer almasi üzerine, ülkeden kaçmak isteyen Çavuiesku, yakalanarak hanimi ile birlikte yargilandiktan sonra kuriuna dizildi. Yönetimi üstlenen Ulusal Kurtului Cephesi, sosyalist rejime son vererek, çok partili sisteme geçii yolunu açti. Nisan 1990'da ilk serbest seçimler yapildi.

---

Etiketler : [ osmanli devleti ] [ romanya ] [ cumhuriyet ] [ Birinci Dünya Savaii ] [ birinci dünya savaii ] [ alkan ] [ vergi ] [ GÖÇ ] [ osmanli imparatorluiu ] [ göç ] [ stanbul ] [ osmanli ] [ osmanl ] [ istanbul ] [ YA AR ] [ voyvoda ] [ padiiah ] [ isyan ] [ islam ] [ OSMAN ] [ derebeylik ] [ Osmanli Devleti ] [ 1989 ] [ monariik ] [ hegemonya ] [ bulgaristan ] [ OSMANLI DEVLET ] [ OSMANLI DEVLETi ] [ nisan ] [ monarii ] [ medeniyet ] [ Rusya ] [ rusya ] [ islamiyet ] [ romalilar ] [ ceph ] [ krallik ] [ 1774 ] [ ikinci dünya savaii ] [ baiimsizlik ] [ esc ] [ balkan ] [ kuriun ] [ monari ] [ monar ] [ derebeyleri ] [ OSmanli ] [ OSmanl ] [ dünya savaii ] [ iSLAMiYET ] [ derebeyliii ] [ osmanli padiiahlari ] [ kurtului ] [ kurtulu ] [ tatarlar ] [ berlin antlaimasi ] [ tatar ] [ anayasa ] [ idare ] [ eyhi ] [ osmanlilar ] [ sosyalist ] [ cola ] [ beylikler ] [ CHE ] [ Osmanli imparatorluiu ] [ cephe ] [ derebeylikl ] [ OSMANLI ] [ osmanli ordu ] [ 1886 ] [ OSMANLI iMPARATORLUiU ] [ süne ] [ ya ar ] [ Dünya savaii ] [ adalet ] [ romal ] [ komünizm ] [ komünist ] [ osman ] [ savailar ] [ balk ] [ 183 ] [ ulusal ] [ ulusal kurtului ] [ ulusal kurtulu ] [ balkanlar ] [ t re ] [ KÜÇÜK KAYNARCA ] [ ruslar ] [ duraklama ] [ Birinci Dünya Sava ] [ eflak ] [ boidan ] [ 7 yy ] [ birinci dünya sava ] [ meclis ] [ I dünya sava ] [ borçlar ] [ Osmanli-Rus savaii ] [ slam ] [ ilk insanlar ] [ sultan ] [ Cumhuriyet ] [ padiiahlar ] [ nisan 1 ] [ küçük kaynarca antlaimasi ] [ tayin ] [ imza ] [ MARS ] [ kuri ] [ beylik ] [ tik a ] [ mars ] [ osmanli ordusu ] [ derebeylikler ] [ osmanli devlet ] [ anayasal monarii ] [ devletler ] [ küa ] [ birinci dünya ] [ ilk a ] [ ilk insan ] [ BALKAN ] [ göc ] [ akü ] [ Akı ] [ atina ] [ itri ] [ ikinci dünya sava ] [ che ] [ talep ] [ padi ] [ CUMHURiYET ] [ 1947 ] [ OSMANLI D ] [ isyanlar ] [ akı ] [ I dünya savaii ] [ I DÜNYA SAVAiI ]