Rusya'nin bilinen tarihi 5. yüzyilda batidan Rusya topraklarina giren Slav kabileleriyle bailar. ilk Rus devleti 9. yüzyilda iskandinavyalilar tarafindan kuruldu. Devletin merkezi Novgrod ve Kiev'deydi. On üçüncü yüzyilda ülke topraklari Moiollarin saldirilarina uiradi. Bundan sonra Moskova prenslikleri ve büyük dükleri idaresinde ortaya çikmaya bailayan ülke 1480 yilinda Altinordu Devletinin hakimiyetinden kurtuldu.

On beiinci asirda Osmanli Devleti ile münasebetleri bailadi. istanbul'u fethederek, Bizans da denilen Doiu Roma Devletine son veren Fatih Sultan Mehmed Han (1451-1481) Rus Knezliklerinin güneyindeki Kirim Hanliiini imtiyazli beylik halinde, Osmanli Devletine bailayip, vergi yerine her yaz Moskoflar üzerine netice alici ve yildirici akinlar yapmakla vazifelendirdi.

Ruslar, Papaliiin gönderdiii kardinal ve papaz heyetleri sayesinde Türklere karii uyanmaya bailadi. Rus Knezlikleri birleitiler ve Çarlik dönemi bailadi. Korkunç ivan 1547'de ilk çar ilan edildi. Böylece Rus çarlari kendilerini Doiu Roma'nin varisi saydilar.

Yönetim ve askerlik alanindaki düzenlemelerle devlet idaresini güçlendiren, Çar ivan katildiii seferlerde Kazan Hanliii topraklarini iigal etti ve 1556'da Astrahan Hanliiini da Moskova'ya bailadi. Kirim Hanliiina karii sefer düzenlediyse de baiarili olamadi. Daha sonra Baltik Denizine açilmaya aiirlik vererek Litvanya topraklarina girdi. Rus Çarliii ile isveç ve Polonya'yi karii kariiya getiren bu savaita Rusya ilk önceleri baiarili oldu ise de daha sonralari ard arda alinan mailubiyetler ülkede iç kariiikliia sebep oldu. Bunun üzerine Çar ivan baskici bir politika takip etti ve muhaliflerini acimasizca öldürdü. Bu sirada Rus ekonomisi aiir bir darbe aldi.

Korkunç ivan'in ölümünden bir süre sonra iç kariiikliklar bailadi. Rus Çarliii yikilmanin eiiiine geldi. isveç ve Polonya'nin da olaylara kariimasiyla, tam bir iktidar boiluiu ortaya çikti. Polonya kuvvetlerinin Rusya'yi 1610'da iigali halki direniie sevk etti ve Romanov ailesinden Mihail Fyodoroviç çar seçildi. Bir süre sonra düzeni yeniden sailadi. Büyük toprak kaybedilmesine raimen isveç (1617) ve Polonya ile (1618) barii antlaimasi yapildi. Ayrica Rusya bütün Avrupa'yi sarsan Otuzyil Savailarinin diiinda kaldi.

ilk Osmanli-Rus savaii, Çar ordularinin 1667'de Kiev'i de ele geçirmesinden on yil sonra 1677'de Kirim Hanliii ile Ukrayna arasindaki topraklara saldirmasiyla bailadi. 1677-1678 yillarinda Osmanli ordusu Ruslara karii Çihrin/Çehrin Seferine çikarak, Ruslari ve onlara yardimci Lehlileri yendi. Çihrin Kalesi Osmanli ordusu tarafindan, bir daha bölgede Ruslarin tutunmasina mani olmak için yiktirildi.

Moskova elçileri 1681 Ocak ayinda Kirim Hanina ricaya gelerek bir daha Osmanli ve Kirim topraklarina saldirmayacaklarina yeminle söz verip, bir antlaima imzaladilar. Kirim Hani, Edirne'de sefer hazirliii görmekte olan Merzifonlu Kara Mustafa Paiayi ikna ederek Bahçesaray Bariiü adiyla anilan ilk Osmanli-Rus Antlaimasini imzalatmaya muvaffak oldu (11 iubat 1681).

1683 yilinda Avusturya imparatorluiunun merkezi Viyana'nin ikinci defa kuiatilmasindaki türlü düiünce ve hatalar yüzünden geri çekilii, Ruslarin beklediii büyük firsati doiurdu. Papalik-Avusturya-Venedik-Lehistan gibi Akdeniz'den Baltik'a kadar yayilan Katolik devletlerinin Osmanli aleyhine kurduiu Mukaddes ittifak'a, Rusya'da katildi. Bu beili ittifak devletleriyle yapilan on üç yillik harpler sirasinda, Rusya Çar Deli Petro'nun (1682-1725) gayretleriyle geliiip, kuvvetlendi.

ittifak devletlerinin Osmanli Devleti ile harplerinden cesaret alan Deli Petro; 1695 ilkbaharinda kuvvetli bir ordu ile, Sibirya'dan gelen tarihi kürk ticaret yolunun aizinda bulunun ve gelen da bailanmii kürklerin Karadeniz, Akdeniz ve Avrupa içlerine sevkiyat merkezi olan Azak Kalesine saldirdi. Azak Kalesindeki sayica az olan Osmanli kuvveti, kahramanca karii koyarak uzun süre dayandi. Rus Donanmasi Don/Ten Nehri boyunca Azak Kalesine geldi. Ruslar nehir ve deniz tahkimati güçlü olmayan Azak Kalesini ele geçirdiler.

Azak Kalesinin düimesiyle, bir Türk gölü halinde olan Karadeniz'de Ruslara bir pencere açilmii oldu. Azak Denizinin, Karadeniz'e açilan boiazda bulunan Kerç/Keri Liman Kalesi Osmanlilarin hakimiyetinde bulunduiundan, Rus donanmasinin Karadeniz'e çikmasina engel oluyordu.

1699 Karlofça Antlaimasindan sonra, Osmanli Devletiyle savaii göze alamayan Rusya, 1700'de imzalanan istanbul Antlaimasiyla bariia razi oldu. Antlaimayla Azak Kalesi ve çevresi Ruslara birakildi. Ekonomik ve kültürel alanda bilgi toplamak amaciyla çiktiii Avrupa gezisinde Osmanlilara karii yeni bir ittifak giriiiminden netice alamayan Deli Petro, Karadeniz yerine Baltik Denizine yönelmeye karar verdi ve isveç'le ünlü Büyük Kuzey Savaiini bailatti (1700-1721). Bailangiçta Ruslar mailup oldu ise de Poltava çarpiimasiyla (1709), savai Ruslarin lehine döndü.

Bu arada Rus ordularinin Osmanli hududuna tecavüz etmesi üzerine, 9 Nisan 1711 tarihinde Osmanli Devleti,Rusya'ya sefer düzenledi ve iki ordu Prut Irmaii boyunda kariilaiti. Ruslar mailup oldu. Çar Deli Petro kumandasindaki Rus ordusu, antlaima isteiinin kabulüyle imhadan kurtuldu. Azak Kalesi ve çevresi Osmanlilara geri verildi ve aiaii Özü boyundaki Rus kaleleri yiktirildi.

Deli Petro'nun kizi Anna zamaninda, Osmanlilar ile Venedik-Avusturya harplerini firsat bilen Ruslar, Avusturya-Rusya ittifakini yenilediler. Ardindan Rus ordusu, Osmanli ordusunun Avusturya cephesinde bulunmasindan faydalanarak, Kirim Yarimadasi batisindaki Özü Kalesini alip, Kirim'a girdiler. Ruslar, 1 Temmuz 1736'da ikinci defa Azak Kalesini zapt ettiler. Azak savaii 18 Eylül 1739 Belgrad Antlaimasiyla sona erdi. Antlaimayla Azak Kalesi yiktirilip, Azak bölgesi Osmanli Devleti-Rusya arasinda tarafsiz saha ve müstakil Kabartay ülkesi de iki devlet arasinda tampon halde tutulup, Moskoflar Karadeniz'den son bir defa daha uzaklaitirildi.

Çariçe ikinci Katerina (1762-1796) zamaninda Rusya'nin Lehistan Polonya'ya yerleimesine engel olmak için, Osmanli Devleti tarafindan Rusya'ya sefer açildi. Ruslarin iigal ve zulmünden kaçip Türk hududunu aiarak Osmanli Devletine siiinan ailelerini Rus ordusunun takip etmesi ve uiradiklari köy ve kasabalardaki silahsiz masum ahaliyi kirmalari bu seferin açilmasina sebep oldu. Divan-i hümayun karari ile Rusya'ya sefer açildi. 1769 iubatinda Kirim Hani Giray Hanin ordulari Güney Rusya'ya girerek Ruslari yendi ve 100.000'den fazla esir aldi. Fakat geliimeler Osmanli Devletinin aleyhine oldu.

Bei yil süren ve 21 Temmuz 1774 tarihli Küçükkaynarca Antlaimasiyla biten bu harp; ilk defa ahalisi Müslüman ve Türk olan topraklarin elden çikmasi ve 300 yildan beri Anadolu'nun kuzey kalesi sayilan Kirim Hanliiinin Kuban ve Bucak Tatarlarinin, sözde müstakil olma kaydiyla koparilmasiyla neticelendi. Azak, Yenikale, Kerç ve Kilburun iehirleriyle Aksu-Turla'ya kadar olan Karadeniz kiyilari Ruslara birakildi. Ruslar Karadeniz'e rahatça çikabildiler. Nihayet, sözde müstakil olan Kirim Hanliiini 1783 Temmuzunda iigal ederek yerli ahaliden kadin ve çocuklariyla 30.000'den fazla Türk'ü öldüren Ruslar, 1784 Ocaiinda Kirim'a resmen hakim oldular. Rus zulmü altinda ezilen birçok Kirimli, Osmanli topraiina göç etti.

Osmanli Devleti Kirim'i Ruslarin iigalinden kurtarmak için Sultan Birinci Abdülhamid Han zamaninda Rusya'ya altinci sefer düzenlendi. Rus Çariçesi II. Katerina Avusturya imparatoru II. Josef ile Bizans-Yunan projesinin tatbiki ve Osmanli Devletinin parçalanmasi için ittifak yaptilar. Avusturya'nin, Rusya müttefiki olarak Osmanli Devletine savai açmasi üzerine, Osmanli askeri iki cephede savaimak mecburiyetinde kaldi.

Osmanli Devleti ateili silahlari ellerinde bulunduran Yeniçerinin sebep olduiu bozgunla aiir yenilgiye uiradi. Önce Avusturya ile 1791 Aiustosunda Ziitovi Bariiü imzalanarak Belgrad geri alindi. Ruslarla devam eden harp 9 Ocak 1792 tarihinde imzalanan Yai Antlaimasiyla sona erdi ve Kirim Hanliiinin tamamen Rusya hakimiyetine girmesi kabul edildi.

Üçüncü Selim Hanin her sahadaki icraatlariyla Osmanli Devletini güçlendirip, islahatlarda bulunmasi Rusya'yi telailandirdi. Çar I. Aleksandr, Osmanliya tabi Sirbistan'i isyana teivik edip, Slavlik propagandasiyla Balkanlari kariitirdi. Sirplar, Ruslarin teivikleriyle isyan etti. Vilayet merkezi Belgrad 13 Aralik 1806'da düitü. Ruslar 1806 Aralik ayinda ansizin Basarabya'da Bender ve Hotin kalelerini alip, Tuna Nehri aizindaki kaleleri de istila ettiler. Bunun üzerine Osmanli Devleti 22 Aralik 1806 tarihinde Rusya'ya harp ilan etti.

1807'de Tiflis'ten hareket eden Rus ordusu, Temmuz ayi bailarinda Arpaçay'i geçerek Kars Kalesine saldirdi. Kars'taki Osmanli askerlerinin ve ahalinin cansiperane müdafaasiyla Rus taarruzu püskürtüldü. Ruslar pek çok zaiyat vererek, Arpaçay ötesine geri çekildiler. 1810 yazinda Ahilkelek üzerinden saldiriya geçen Ruslar, bu kaleyi alamayinca Ahiska iehrini kuiattilar. Osmanli mukavemeti ve salgin hastaliia dayanamayip 1811'de Tiflis'e geri çekildiler.

Ayni sene üçüncü defa taarruza geçerek Ahilkelek Kalesini ele geçirdiler. Bu sirada Almanya'yi istila eden Napolyon Bonapart'in Moskova'ya sefer düzenlemesi üzerine, Ruslarin isteii ile 28 Mayis 1812'de Bükrei'te imzalanan antlaimayla Osmanli-Rus savaiina son verildi. Bükrei Antlaimasiyla; Kuzey Boidan Ruslara, güney Boidan ise Osmanli Devletine birakildi.Kalelerinde Osmanli askeri bulundurmak iartiyla da Sirbistan'a idari muhtariyet hakki tanindi.

Napolyon ordulari Moskova önlerine kadar geldiyse de yoiun kii iartlari askerin telef olmasina sebep oldu ve Napolyon geri çekilmek mecburiyetinde kaldi. Rus ordularinin hizla batiya doiru ilerlemesi ve kazanilan zafer Rus Çarliiini Avrupa'nin önde gelen devletleri arasina girmesini sailadi. Avrupa'da söz sahibi durumuna gelen Çar I. Nikolay iran, Osmanli Devleti, Polonya ve Kafkasya üzerine seferler düzenleyerek yerini iyice kuvvetlendirdi.

Sultan Mahmud Han, Yeniçeri Ocaiini 1826'da kaldirmasi ve 1827 Fransa-ingiltere, Rusya ittifakina mensup müttefik Haçli donanmasinin Navarin'deki Osmanli-Misir donanmasini bir hile ile yakmasiyla, Osmanli Devleti kara ve deniz kuvvetlerinin büyük bir bölümünü kaybetmii oldu. Bunu firsat bilen Rusya, 26 Nisan 1828'de Osmanli Devletine karii harp ilan ederek, Boiazlar ile iskenderun körfezini elde edip, Akdeniz'e inmek idealiyle Rumeli ve Anadolu cephesinden harekete geçti.

Osmanli Devleti, askeri ve kadin çocuk bütün halkiyla bu saldirilara karii koymaya çaliiti. Ruslar top ile uzaktan attiii tutuiturulmui neftli paçavralarla kaleleri yakti. Rumeli'de Romen, Bulgar, Rum, Ortodoks Gagavuzlarin yardimi ve Anadolu Cephesinde Tiflis'ten gelen Hiristiyan Kartli ve yerli Ermenilerin desteiiyle dönüi yollarinin kapanma korkusu olmaksizin, batida Edirne, doiuda Bayburt ve Mui'a kadar ilerlediler.

Bir yil, bei ay süren harp; Ruslar için korkunç bir insanlik lekesi ve yüzkaralariyla dolu, vahiet fiilleri ve Osmanli Devleti içinde hala yaralari kapanmayan büyük maddi ve manevi zararlarla neticelendi. Babiali'nin antlaima isteii veFransa ve ingiltere sefirlerinin ihtariyla, 14 Eylül 1829 tarihinde EdirneAntlaimasi imzalandi. Rumeli'de Tuna aizindaki kaleler Ruslara birakilip, Prut Nehri hudut kabul edildi. Anadolu cephesinde Rusya'ya ilk defa toprak verilerek, Kars vilayetinin Çildir, Ardahan ve Deskof kuzeyinden hudut çizildi. Harp tazminati olarak da 11,5 milyon flemenk altinin yedi yilda taksitlerle ödenmesi kararlaitirildi.

Bu tarihten sonra Rusya, Osmanli Devletinin bütünlüiünü destekleyerek, Boiazlar üzerinde denetim kurma ve Akdeniz'e inme yönünden büyük kazançlar sailadi. Bir ara Boidan ve Eflak prensliklerini ele geçirmek isteyen Rusya üzerine Osmanli Devleti sefer düzenledi.Kirim savaii olarak tarihe geçen, bu savaita Fransa ve ingiltere Osmanli Devletinin yaninda yer aldi. Kirim savaii sonunda imzalanan 30 Mart 1856 tarihli Paris Antlaimasi sonunda, Rusya toprak ve çok fazla maddi kayba uiradi. Rusya bu harpten sonra, ordularinin yetersizliiini anlayarak yenilik yapma yoluna gitti. Bu arada diier taraftan Osmanli Devletinin içindeki azinliklara karii Slavlik ve Ortodoksluk propagandasini arttirdi.

Bu propagandalarin ardindan 1877'de Rusya Osmanli Devletine savai açti. Tarihe 93 savaii olarak geçen bu savai 3 Mart 1878 Yeiilköy Antlaimasiyla neticelendi. Bu antlaima ile Bulgaristan baiimsizliiini kazandi. Sultan ikinci Abdülhamid Hanin siyasi dehasiyla toplananBerlin Kongresinde ingiltere veAvusturya'nin etkisiyle imzalanan Berlin Antlaimasinda Balkanlarda Rusya'nin kazançlari sinirlandirildi ve Osmanli Devleti yönünden harp asgari zararla neticelendi. Bir süre sonra Almanya, Avusturya ve italya; Rusya'ya karii üçlü ittifak kurdu. Kendisine destek sailamak için Fransa'ya dönen Rusya, 1891'de ekonomik ve askeri iliikileri geliitirmek için Fransa'yla bir ittifak kurdu.

Diier taraftan doiuda, Rusya, Türkistan'da 1860'li yillarda bailattiii yayilma politikasi ile 1880'li yillarda Hazar Denizinin doiu kiyisindaki, Türkmen topraklarini iigal etti. Bu geliimeler ingiltere'nin Hindistan'daki durumunu tehdit edince iki ülke arasinda Afganistan üzerinde bailayan sürtüimelerle yeni bir durum kazandi. Orta Asya'daki bu Rus-ingiliz mücadelesi, 1885 Eylülünde nüfuz sinirlarinin tespitiyle yatiiti.

Rusya, Uzakdoiu sinirinda Japonya ve Çin ile birçok antlaima imzalayarak Sahalin ve Kuril adalariyla Amur Irmaii Vadisi gibi önemli noktalari ele geçirdi. Kore üzerindeki Çin-Japon mücadelesinde Çin'in yaninda yer aldi. 1900'de Boxer Ayaklanmasi sirasinda Rus askeri Mançurya'ya girince, Japonya ile rekabet sicak savaia döndü. Savaiin büyümemesi için görüimeler sürerken 1904 iubatinda Japon birlikleri Port Arthur'daki Rus harp gemilerine ani baskinla saldirmasi üzerine Rus-Japon Savaii bailadi. Bir seri aiir mailubiyetlerin yani sira, ülkede meydana çikan devrimci hareketler Rus ÇariII. Nikolay'i barii yapmaya mecbur birakti (5 Eylül 1905).

Ekim 1905'te bailayan demiryolu iiçileri grevi dalga dalga ülke geneline yayilarak genel grev ieklini aldi ve Petersburg Sovyeti'nin kurulmasi ile devrimci hareket en yüksek noktasina ulaiti. Zor durumda kalan II. Nikolay bir bildiri yayimlayip, meiruti bir anayasa ve seçilmii bir meclis sözü verdi. Bir süre sonra yavai yavai iici hareketi bastirildi. Nisan 1906'da yapilan seçimler neticesinde liberal ve sol muhalefet mecliste çoiunluiu elde etti. Köklü reformlar istediii için çarlik hükümetiyle ters duruma düien ilk meclis iki ay geçmeden daiitildi. Daha sonra seçilen ikinci meclisin de ömrü üç ay oldu. Köylülere ve azinliklara seçme hakkinin verilmediii seçimlerle seçilen üçüncü ve dördüncü meclis genelde çarlik hükümetinin politikasini destekledi.

Uzakdoiu'da Japonya ile savaia son veren Rusya 1906'dan sonra Balkanlar üzerinde nüfuz kazanmak için Avusturya ile mücadeleye girdi. Bu durum Rusya'yi ingiltere veFransa'nin yaninda Birinci Dünya Savaiina girmesine sebep oldu. Bir süre sonra da Osmanli Devletinin Almanya, Avusturya'nin müttefiki olarak harbe girmesiyle Kafkasya'da yeni bir cephe açmak mecburiyetinde kaldi. Ayni zamanda Boiazlarin açik olmasina baili ikmal desteiini yitirdi. Önemli derecede silah ve mühimmat sikintisi çeken Rus ordulari batida birbiri ardina aiir mailubiyetler aldi.

Savaiin sebep olduiu yikim, basin ve mecliste halkin güvenine dayali bir hükümetin olmasi isteiini yayginlaitirdi. 1917 Mart ayinin bailarinda Moskova'da bailayan grev, asker ve subaylarin desteklemesiyle, iubat Devrimi olarak bilinen ayaklanmaya dönüitü. Prens Lvov baikanliiinda bir geçici hükümet kuruldu. Hükümete baili birliklere Pskov'da kuiatilan Çar Nikolay'in 15 Mart 1917'de tahttan çekilmesiyle Çarlik rejimi tarihe kariiti.

7 Ekim 1917'de komünist ihtilal patlak verdi. Vladimir Ilyich Lenin baikanliiindaki komünistler, hükümeti ve serbest seçimle ii baiina gelmii bulunan meclisi laiv ederek komünist diktasini getirdiler. Lenin, biraz soluk alabilmek için itilaf devletlerinin baskisina raimen, Almanya ile barii görüimeleri yapti. Bazi bolieviklerin ve sol sosyalist devrimcilerinin muhalefetine raimen, Baltik bölgesi, Polonya, Ukrayna ve Kafkaslar'dan çekilmeyi öngören Brest-Litovsk Antlaimasini 3 Mart 1918'de imzaladi.

Bu antlaimanin ardindan bolieviklerin Sovyet iktidarini yerleitirme çabalari 1918 Mayisinda bailayan iç savaia sebep oldu. Komünistlerin ordusu olan Kizilordu, kariit grubun ordusu olan Beyazordu ile amansiz bir mücadeleye girdi. Askeri yönden daha üstün olanBeyazordunun, köylülere ve Rus olmayan milliyetlere karii acimasiz ve düimanca politikasi, aiir mailubiyetine sebep oldu.

Kizilordunun kazandiii zaferler, Ukrayna, Beyaz Rusya, Gürcistan, Ermenistan ve Âzerbaycan'in Sovyet idaresi altina girmesini sailadi. Bunun yaninda Almanya'nin mailubiyetinin ardindan kurulan Estonya, Letonya ve Litvanya cumhuriyetleri itilaf devletleri desteiiyle varliklarini devam ettirdiler. Sinir problemi yüzünden çikan Rus-Polonya Savaiinda Kizilordu mailup oldu ve ardindan yapilan Riga Antlaimasiyla (Mart 1921) Ukrayna ve Beyaz Rusya topraklarinin büyük bir bölümü Polonya'ya birakildi.

iç savai sirasinda çok sayida insan ölürken, 2 milyona yakin halk da ülkesini terk etti. iç savaiin bitmesinden sonra yönetimi ele geçiren komünistler, kariit görüite olanlari büyük bir hizla ortadan kaldirdilar. Lenin Rusya'nin tek siyasi partisi olan Komünist Partisini kurdu. Birinci Cihan savaii sonrasinda, istiklal savaii yillarinda Türkiye Büyük Millet Meclisiyle 16 Mart 1921'de Moskova'da Türk-Sovyet Dostluk Antlaimasi imzalandi. Moskova Antlaimasiyla, Batum Rusya'ya ait Gürcistan'a birakildi ve Kars'in doiusundaki Arpaçay Suyu hudut kesildi.

Zalimliii ve halkina yaptiii zulümleriyle taninan Lenin, milyonlarca insani katletti. inançsizliiin yayilmasi için çok uiraiti. Ölümünden sonra yerine Joseph Stalin geçti. Stalin ölünceye kadar Rus milletini ve Müslümanlari iikence altinda inletti. Lenin'i geride birakarak elli milyondan fazla insani öldürttü. Milleti kendine tapmaya zorladi. Bu iki idareci tarafindan ülke; utanç duvarlari ile çevrilmii ve demir perdelerle kapatilmii bir esaret kampi haline getirildi.

1939 yilinda Almanya ve Rusya aralarinda bir saldirmazlik pakti imzalamalarina raimen, 1941'de Naziler Rusya'ya saldirarak Leningrad'i kuiattilar. Uzun süren kuiatma neticesinde, Alman askerleri soiuk kii iartlarina dayanamayarak mailup oldular. Bundan sonraki iki yil içinde Ruslar, Almanlari Doiu Avrupa ve Balkanlar'dan çikardilar, ikinci Cihan savaiindan Ruslarin galip çikmasinda ingiliz ve Amerikan yardimlari büyük rol oynadi.

Stalin'in ölmesiyle yerine geçen Kuruiçev idaresindeki Moskova diktasi, Polonyalilarin ve Macarlarin üzerinde uyguladiii büyük baski ile kontrolünü güçlendirdi. 1964 yilinda Kuruiçev'in yerine Leonid Brejnev geçti. Bu sirada Çekoslovak hükümetinin liberalist faaliyetleri görüldüiü için, Macaristan'da yapildiii gibi 1968 yilindaRus askerleri Çekoslovakya'yi iigal etti. Tank paletleri insan cesetleri üzerinde dönerek, milyonlarca insan öldürüldü.

Dünyayi hakimiyeti altina almak için silahlanan Rusya, dünyanin birçok ülkesinde komünist teikilatlar kurarak, dünya bariiini tehdit ederken, çeiitli ülkelerde de iç savailarin çikmasina sebep oldu. Memleket içindeki iktidar deiiiikliii darbe ve kariiikliklardan istifade ederek 1980 yilinda Afganistan'i iigal etti. Afganli mücahidlerin direnmesi kariisinda, büyük silah gücüne sahip Rus ordusu, baiariya ulaiamamii ve aiir kayiplar vererek güç durumlara düimüitür.

Gorbaçov, 1987 yilinda glasnost (açiklik) ve perestroika (yeniden yapilanma) politikasini bailatti. Ülkeyi meydana getiren 15 cumhuriyetle ilk çok partili seçimler yapildi. 17 Mart 1991 referandumunda %77 seçmen Rusya Federasyonu için evet oyu kullandi.

Rusya Federasyonu baikanliiina Boris Yeltsin seçildi. 19 Aiustos 1991'de Gorbaçov'a karii darbe düzenleyen baikan yardimcisi Gennadi Yanayev baikanliiindaki 8 üyeli Olaianüstü Hal Komitesi yönetime el koydu. Gorbaçov Kirim'daki yazlik evine hapsedildi. Rusya Federasyonu lideri Boris Yeltsin ve halk darbeye karii koyunca Olaianüstü Hal Komitesi feshedildi ve darbeciler 21 Aiustos günü ülkeyi terk ettiler. Ayni gün Sovyet parlamentosu Gorbaçov'u resmen yeniden baikanlik görevine getirdi. Bunu takip eden günlerde Sovyetler Birliii'ni meydana getiren cumhuriyetler ardiardina baiimsizliklarini ilan ettiler.

8 Aralikta Rusya Federasyonu, Beyaz Rusya ve Ukrayna bir araya gelerek Baiimsiz Devletler Topluluiunu meydana getirdiler. 17 Aralik 1991'de Mihail Gorbaçov ile Boris Yeltsin 31 Aralik 1991'de Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliiinin resmen daiitilmasina karar verdiler. Mihail Gorbaçov emekliye ayrildi ve yerine Yeltsin devlet baikanliiina getirildi. Baltik Cumhuriyetleri hariç baiimsizliklarini ilan eden diier cumhuriyetler Baiimsiz Devletler Topluluiuna katildi. Böylece Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliii tarihe kariimii oldu.

1993 bailarinda parlemento ile ters düien Yeltsin, parlamentoyu feshederek erken seçim karari aldi. Bunu tanimayan parlamenterlerin bazilari ve komünistler Beyaz Ev denen Rusya Parlamentosunu iigal etti. Askeri güçlerin baskisiyla iigalciler parlamentoyu boialttilar ve Yeltsin'in isteklerini kabul ettiler. 12 Aralik 1993 günü erken genel seçim yapildi. Hiçbir parti tekbaiina iktidara gelecek sandalye sayisi kazanamadi.

---

Etiketler : [ kaslar ] [ anadolu ] [ osmanli devleti ] [ reform ] [ divan ] [ cumhuriyet ] [ mani ] [ kürt ] [ burun ] [ Birinci Dünya Savaii ] [ uzlar ] [ birinci dünya savaii ] [ alkan ] [ vergi ] [ büyüme ] [ edirne ] [ sin s ] [ ortodoksluk ] [ pagan ] [ GÖÇ ] [ siyasi parti ] [ göç ] [ orta a ] [ stanbul ] [ osmanli ] [ osmanl ] [ yeniçeri ocaii ] [ istanbul ] [ kahraman ] [ arthur ] [ YA AR ] [ orta asya ] [ proje ] [ üçüncü selim ] [ arpa ] [ uzy ] [ isyan ] [ ISLAHAT ] [ napolyon ] [ moiollar ] [ tutui ] [ köy ] [ çay ] [ mete ] [ dut ] [ hazar ] [ OSMAN ] [ nine ] [ bizans ] [ Ermeni ] [ ÇAY ] [ Osmanli Devleti ] [ askerlik ] [ polonya ] [ bulgaristan ] [ zor durum ] [ OSMANLI DEVLET ] [ OSMANLI DEVLETi ] [ nisan ] [ liberal ] [ 1968 ] [ Rusya ] [ rusya ] [ ilkbahar ] [ Fatih ] [ fatih ] [ hotin ] [ ceph ] [ ölümünü ] [ iten ] [ gali ] [ batin ] [ aleksa ] [ kabile ] [ iuba ] [ rig ] [ ayaklanmasi ] [ gezisinde ] [ donanma ] [ oyarak ] [ ayaklanmas ] [ TÜRKLER ] [ astra ] [ GELiiMELER ] [ karadeniz ] [ 1774 ] [ tuna nehri ] [ insanlik ] [ fatih sultan mehmed ] [ temmuz ] [ kirim ] [ kore ] [ referandum ] [ eylül ] [ k pr ] [ M R ] [ teivikler ] [ baiimsizlik ] [ 6 nisan ] [ balkan ] [ anna ] [ KiST ] [ ocak ] [ islahat ] [ ermeni ] [ slahat ] [ rumeli ] [ had ] [ varliklar ] [ 1451-1481 ] [ selim ] [ istanbul antlaimasi ] [ deniz kuvvetleri ] [ belgrad antlaimasi ] [ OSmanli ] [ OSmanl ] [ dünya savaii ] [ Divan-i ] [ karalar ] [ 1480 ] [ Divan- ] [ mustafa ] [ sikinti ] [ iskender ] [ skender ] [ ermenistan ] [ KASLAR ] [ toy ] [ AFGANiSTAN ] [ yai antlaimasi ] [ grev ] [ tatarlar ] [ berlin antlaimasi ] [ türkler ] [ fatih sultan mehme ] [ tatar ] [ fiiller ] [ anayasa ] [ viyana ] [ kirim savaii ] [ idare ] [ iev ] [ aksit ] [ iehirler ] [ islahatlar ] [ ehirler ] [ slahatlar ] [ rus çarliii ] [ ittifak devletleri ] [ akdeniz ] [ eyhi ] [ millet ] [ demiryolu ] [ rusya federasyonu ] [ FATiH ] [ körfez ] [ osmanlilar ] [ açiklik ] [ darbe ] [ aga ] [ tazminat ] [ iehir ] [ sosyalist ] [ kova ] [ denetim ] [ baiimsiz devletler topluluiu ] [ suba ] [ hindistan ] [ tecavüz ] [ METE ] [ dostluk ] [ azinlik ] [ ikna ] [ 1900 ] [ cephe ] [ varis ] [ SiYASi ] [ iktidar ] [ koyun ] [ mahmud ] [ ARPA ] [ tank ] [ kurtarma ] [ mukavemet ] [ OSMANLI ] [ Fatih Sultan Mehmed ] [ japonya ] [ isveç ] [ 1783 ] [ osmanli ordu ] [ isve ] [ eft ] [ karlofça antlaimasi ] [ demir perde ] [ üslü ] [ istiklal ] [ yarim ] [ DUT ] [ boxer ] [ ya ar ] [ ukrayna ] [ sovyetler ] [ perestroika ] [ Dünya savaii ] [ askeri güç ] [ ihtilal ] [ adalar ] [ askeri g ] [ komünist ] [ afganistan ] [ emekli ] [ altinordu ] [ macaristan ] [ prut ] [ karlofça ] [ osman ] [ tava ] [ SELiM ] [ sinirlar ] [ savailar ] [ Kaslar ] [ KÜRT ] [ enderun ] [ türkmen ] [ silahlar ] [ balk ] [ rekabet ] [ stalin ] [ dona ] [ siniri ] [ balkanlar ] [ iikence ] [ fatih sultan ] [ faydal ] [ anüs ] [ nazi ] [ ruslar ] [ Birinci Dünya Sava ] [ eflak ] [ boidan ] [ iskan ] [ 7 yy ] [ MiT ] [ iiçi ] [ penç ] [ sirt ] [ birinci dünya sava ] [ meclis ] [ azerbaycan ] [ kina ] [ ilk ça ] [ buru ] [ uçak ] [ krei ] [ rus çarl ] [ in ac ] [ yeniçeri oca ] [ I dünya sava ] [ venedik ] [ kist ] [ kafkas ] [ kÜrt ] [ Osmanli-Rus savaii ] [ bayburt ] [ yeniden yapilanma ] [ Türkler ] [ soluk ] [ DOSTLUK ] [ sultan ] [ geliimeler ] [ pencere ] [ v b ] [ Cumhuriyet ] [ türkiye büyük millet meclisi ] [ m r ] [ nisan 1 ] [ Selim ] [ naziler ] [ yenilik ] [ kars ] [ KNA ] [ kafka ] [ moiol ] [ barii ] [ hot ] [ pakt ] [ devrimi ] [ kariit ] [ mlek ] [ hile ] [ 1980 ] [ yeniçeri ] [ paris antlaimasi ] [ meiruti ] [ imza ] [ bildiri ] [ Macarlar ] [ DARBE ] [ merzifonlu kara mustafa paia ] [ mina ] [ kumanda ] [ UÇAK ] [ kayip ] [ hindi ] [ 17 aralik ] [ beylik ] [ paris ant ] [ Karlofça Antlaimasi ] [ avar ] [ MACARLAR ] [ MACAR ] [ gürcistan ] [ Arpa ] [ divan-i ] [ divan- ] [ kiya ] [ Kova ] [ ilo ] [ siyasi ] [ ermeniler ] [ osmanli ordusu ] [ slo ] [ oje ] [ pera ] [ propaganda ] [ BOiAZLAR ] [ HAZAR ] [ toplama ] [ kna ] [ ak l ] [ fiil ] [ Abdülhamid ] [ osmanli devlet ] [ boxer ayaklanmasi ] [ boxer ayaklanmas ] [ sbu ] [ inat ] [ devletler ] [ küa ] [ papaz ] [ birinci dünya ] [ ivan ] [ 9 nisan ] [ BALKAN ] [ LKBAHAR ] [ göc ] [ abdülhamid ] [ MİT ] [ akü ] [ moi ] [ kuri ] [ fii ] [ iKNA ] [ Akı ] [ zararlar ] [ GALi ] [ Ai I ] [ çarii ] [ iLKBAHAR ] [ japon ] [ e devlet ] [ Attila ] [ ar iv ] [ sırt ] [ ye sayisi ] [ Li DER ] [ CUMHURiYET ] [ KIST ] [ SIYASI ] [ GALI ] [ oslo ] [ GREV ] [ korkunc ] [ OSMANLI D ] [ deha ] [ akı ] [ irince ] [ HAÇLI ] [ itilaf ] [ I dünya savaii ] [ I DÜNYA SAVAiI ] [ çeko ] [ ortodoks ] [ muhtar ]