Ürdün'ün tarihi çok eski devirlere dayanir. Bölgede kurulan ilk devletler arasinda Gilead, Amman, Moab ve Edom yer alir. M.Ö. 13. asirda bölgeye israiloiullari hakim oldu. Bu hakimiyete M.Ö. 721'de Asurlular tarafindan son verildi. Asur egemenliii Medlerin M.Ö. 612'de devleti yikmasiyla sona erdi. M.Ö. 587'de bölge Babil hakimiyeti altina girdi. M.Ö. 332'de Büyük iskender bölgeyi ele geçirdi. Daha sonra bölge sirasiyla Ptolemaios ve Selevkoslarin hakimiyeti altina girdi.

M.Ö. 64-63 yillari arasinda ise Romalilar bölgeyi ele geçirdi. Roma'nin ikiye ayrilmasindan sonra bölge Bizans'in elinde kaldi. Bugünkü Ürdün topraklari Hazret-i Ömer zamaninda Müslümanlar tarafindan fethedildi ve halkin çoiu islam dinine girdi. Sirasiyla Emevi, Abbasi, Selçuklu, Eyyubi ve Memluk hakimiyetine girdi. Ürdün, Yavuz Sultan Selim Han (1512-1520) zamaninda Osmanli Devletinin bir parçasi oldu (1516).

Birinci Cihan savaii sonunda, 400 seneden beri Osmanli adaleti altinda yaiayan Ürdün, 1920'de ingiltere'nin manda yönetimi altina girdi. 1921'deEmir ierif Abdullah, Ürdün Nehrinin doiu tarafindaki topraklarda yari baiimsiz bir emirlik kurdu. Bu topraklar Filistin'in üçte ikisini ihtiva ediyordu. ingiltere 1946'daLondra Antlaimasi kararlari gereiince Ürdün'ün baiimsizliiini tanidi. Siyonistler ve Araplar o zamanlar ingiliz mandasi altinda olan Filistin üzerinde hak iddia ediyorlardi.

ingiltere, Filistin'i paylaitirma planini BM'ye götürdü. Plan Arap Devletleri ve Filistinliler tarafindan reddedildi. Mayis 1948'de manda rejimi sona erdiiinde, Ürdün ordusu israil Devletiyle Arap devletleri arasindaki savaita Filistinlilerin yardimina geldi. Ürdün, Kudüs iehrini ve Ürdün Nehrinin bati tarafindaki topraklari iigal etti. Melik Abdullah, iigal edilmii topraklari 1950'de Emirliiine resmen ilhak etti. Fakat 20 Temmuz 1951'de Emir Abdullah Kudüs'te ingilizlerin kiralik katilleri tarafindan iehit edildi. Yerine oilu Talal geçti. Fakat Talal hasta olduiundan tahtini ve tacini oilu Hüseyin'e terk etti.

Emir Hüseyin Mayis 1953'te göreve bailadi. Ürdün, 1967 Arap-israil savaiinda, 1948'de kazandiii topraklarin hepsini kaybetti. 6000 kiii kayip verdi. Savaiin sonunda Ürdün ekonomisi çöküntüye girdi. Bu arada 1964'te kurulan Filistin Kurtului Teikilati (FKT), israil'e karii yaptiii operasyonlarda Ürdün'ü ana üs seçmiiti ve devlet içinde devlet olma tehlikesi gösteriyordu. FKT'nin israil'e yaptiii saldirilar, israil'in Ürdün'ü büyük zararlara sokan misillemeler yapmasina sebep oldu.

1971'de Emir Hüseyin Arap ülkelerinin kinamalarina raimen FKT'ni ülkeden çikardi. Ürdün 1973-1974 Arap-israil savaiina katilmadi. Fakat 1978'de Misir-israil Kamp David Antlaimasini reddetmede Arap ülkelerinin çoiuyla birleiti. Ürdün Mart 1979'da Misir ile diplomatik iliikileri kesen ilk Arap ülkesi oldu. Bu politikasini 1984'ten sonra deiiitirdi. 1980'de bailayan iran-Irak savaii sirasinda Ürdün, Irak'in bailica silah kaynaii oldu. 1989'da Irak'in Kuveyt'i iigaline karii çikan Ürdün, Amerika'nin Irak'a karii harekette bulunmasi üzerine Irak'i destekledi.

---

Etiketler : [ osmanli devleti ] [ osmanli ] [ osmanl ] [ asurlular ] [ 1920 ] [ islam ] [ iehit ] [ ehit ] [ BABiL ] [ asur ] [ OSMAN ] [ nine ] [ bizans ] [ Osmanli Devleti ] [ selçuklu ] [ 1989 ] [ OSMANLI DEVLET ] [ OSMANLI DEVLETi ] [ babil ] [ memluk ] [ londra ] [ islam dini ] [ romalilar ] [ gali ] [ temmuz ] [ büyük iskender ] [ iran-irak savaii ] [ medler ] [ EMEVi ] [ EMEV ] [ selim ] [ OSmanli ] [ OSmanl ] [ iskender ] [ skender ] [ ömer ] [ ptolemaios ] [ kurtului ] [ kurtulu ] [ emev ] [ irak savaii ] [ rak sava ] [ filistin ] [ kudüs ] [ david ] [ asurlula ] [ israil ] [ OSMANLI ] [ üslü ] [ adalet ] [ romal ] [ yavuz sultan selim ] [ londra antlaimasi ] [ osman ] [ SELiM ] [ 332 ] [ Ömer ] [ kina ] [ slam ] [ abbasi ] [ sultan ] [ Selim ] [ Medler ] [ ürdün ] [ dee ] [ 1980 ] [ ASURLULAR ] [ kayip ] [ siyonist ] [ operasyon ] [ pera ] [ MEDLER ] [ abba ] [ inliler ] [ osmanli devlet ] [ yavuz ] [ emevi ] [ devletler ] [ 1984 ] [ kudi ] [ ilk a ] [ selcuklu ] [ irak ] [ zararlar ] [ kud ] [ GALi ] [ SENED ] [ e devlet ] [ iSRAiL ] [ GALI ] [ OSMANLI D ]